ekstrakt płynny
Ekstrakt płynny (Extractum fluidum) to forma farmaceutyczna otrzymywana poprzez ekstrakcję substancji czynnych z surowców roślinnych przy użyciu odpowiednich rozpuszczalników, najczęściej etanolu lub mieszaniny etanolu z wodą. Charakteryzuje się tym, że 1 część ekstraktu odpowiada 1 części surowca wyjściowego (stosunek 1:1), co zapewnia dużą zawartość substancji czynnych w małej objętości preparatu.
W procesie produkcji ekstraktu płynnego stosuje się macerację, perkolację lub inne metody ekstrakcji, po których następuje częściowe odparowanie rozpuszczalnika do uzyskania odpowiedniego stężenia. Ekstrakty płynne mają konsystencję cieczy, są klarowne lub mogą zawierać niewielki osad, który tworzy się podczas przechowywania, nie wpływając na ich jakość terapeutyczną.
W praktyce medycznej ekstrakty płynne wykorzystywane są jako półprodukty do sporządzania innych postaci leku (nalewek, syropów) lub jako gotowe preparaty lecznicze. Ze względu na wysokie stężenie substancji aktywnych, dawkowane są zwykle w kroplach lub małych objętościach. Preparaty te wykazują dłuższy okres trwałości w porównaniu do naparów czy odwarów, zachowując stabilność substancji biologicznie czynnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ziele tysiącznika – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba) jest kluczowym składnikiem preparatów złożonych, takich jak Canephron N, stosowanych w terapii schorzeń układu moczowego. Podczas stosowania tych leków należy monitorować pacjentów pod kątem objawów alarmowych, takich jak utrzymująca się gorączka, ból i skurcze w podbrzuszu, obecność krwi w moczu, problemy z oddawaniem moczu oraz ostre zatrzymanie moczu, które wymagają przerwania terapii i dalszej diagnostyki. Preparat Canephron N zawiera etanol w stężeniu 16,0-19,5% (V/V), co odpowiada 760 mg alkoholu w 5 ml roztworu (152 mg/ml), co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka, takich jak dzieci, kobiety w ciąży, karmiące oraz osoby uzależnione od alkoholu.
- Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Dawkowanie i sposób podawania
Koper włoski (Foeniculum vulgare) jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, rodzaju preparatu oraz wskazań klinicznych. Preparat Apetiherb, zawierający wyciąg z kopru włoskiego wraz z innymi ziołami, podaje się doustnie w dawkach: dzieci 3-6 lat 2,5 ml 2 razy/dobę, dzieci >6 lat i młodzież do 18 lat 5 ml 2-3 razy/dobę, dorośli 15 ml 3-4 razy/dobę, najlepiej około 30 minut przed posiłkiem. Koper włoski fix, zawierający 2 g owocu kopru w saszetce, stosuje się jako napar (1 saszetka na 250 ml wrzącej wody, naparzać 15 minut), dawkowanie: dorośli i młodzież >12 lat 1 szklanka 3 razy/dobę, dzieci 4-12 lat ½ szklanki 3 razy/dobę, dzieci <4 lat nie zaleca się stosowania. Radirex PLUS, syrop z ekstraktami roślinnymi, w tym kopru włoskiego, podaje się doustnie przed snem: dorośli 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych), młodzież >12 lat 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych).
ekstrakt płynny, Foeniculum vulgare, glukofranguina A, kaszel przeziębienia, kora kruszyny, korzeń rzewienia, liść melisy, napar, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, pacjent pediatryczny, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, środek wykrztuśny, substancja czynna, wyciąg płynny, wykwalifikowany pracownik służby zdrowia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, ziele krwawnika, ziele szanty, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Koper włoski (Foeniculum vulgare Mill. fructus) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Apetiherb, Koper włoski fix oraz Radirex PLUS. Analiza dostępnych danych klinicznych wskazuje na brak wystarczających informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania kopru włoskiego w okresie ciąży. W szczególności, preparaty zawierające owoc kopru włoskiego odmiany gorzkiej, jak Koper włoski fix, nie posiadają danych potwierdzających bezpieczeństwo u ciężarnych, co skutkuje jednoznacznym przeciwwskazaniem do ich stosowania w tym okresie. Podobne zalecenia dotyczą preparatów Apetiherb i Radirex PLUS, które również nie powinny być stosowane w ciąży ze względu na brak danych klinicznych oraz potencjalne ryzyko dla płodu.
Apetiherb, bilans korzyści i ryzyka, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, dane kliniczne, ekstrakt płynny, karmienie piersią, koper włoski, koper włoski fix, lek ziołowy, mleko matki, odmiana gorzka, owoc kopru włoskiego, płodność, przenikanie składników leczniczych, Radirex PLUS, składniki aktywne, terapia, wyciąg roślinny - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pluskwicy groniastej – Właściwości farmakodynamiczne
Kłącze pluskwicy groniastej (Cimicifugae racemosae rhizoma) jest substancją czynną wykorzystywaną w leczeniu objawów menopauzy, klasyfikowaną w grupie „inne leki ginekologiczne” z kodem ATC G02CX04. Ekstrakty z tego kłącza, stosowane m.in. w preparacie Remifemin, wykazują skuteczność w łagodzeniu uderzeń gorąca oraz nadmiernej potliwości, które są typowymi dolegliwościami okresu menopauzalnego. Preparat zawiera płynny ekstrakt otrzymywany w stosunku 0,78–1,14:1 z użyciem 40% izopropanolu (V/V), a dawka terapeutyczna w jednej tabletce wynosi 0,018–0,026 ml ekstraktu, co umożliwia precyzyjne dawkowanie i wygodę stosowania.
- Leksykon substancji czynnych
Liść pokrzywy – Właściwości farmakodynamiczne
Liść pokrzywy (Urtica dioica L., Urtica urens L.) jest surowcem roślinnym wykorzystywanym w tradycyjnych produktach leczniczych, występującym zarówno jako pojedynczy składnik (np. zioła do zaparzania zawierające 1 g liścia pokrzywy na 1 g produktu), jak i w mieszankach ziołowych, takich jak nalewka Krople złożone Solidaginis (liść pokrzywy w proporcji 4/2/1/1/1 z innymi ziołami) czy mieszanka Vagosan, gdzie stanowi 17,5% składu. Zgodnie z dyrektywą 2001/83/WE oraz jej zmianami, dla tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych zawierających liść pokrzywy nie są wymagane szczegółowe badania farmakodynamiczne, a ich skuteczność opiera się na długotrwałej tradycji stosowania i obserwacjach klinicznych.
badanie kliniczne, ekstrakt płynny, etanol 70%, kora dębu, kwiat nagietka, kwiat rumianku, liść pokrzywy, liść szałwii, medycyna ludowa, medycyna tradycyjna, mieszanka ziołowa, nalewka złożona, obserwacja kliniczna, owoc jarzębiny, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy roślinny, surowiec roślinny, Urtica dioica, Urtica urens, właściwości farmakodynamiczne, ziele drapacza lekarskiego, ziele nawłoci pospolitej, ziele rdestu ptasiego, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kolendry (Coriandri fructu) jest jednym z siedmiu składników roślinnych produktu leczniczego Digestonic, występującym w stężeniu 1,46 cz. w przeliczeniu na ekstrakt płynny (1:5). Pomimo jego tradycyjnego zastosowania, brak jest kompleksowych badań przedklinicznych na zwierzętach oceniających bezpieczeństwo stosowania owocu kolendry w kontekście tego preparatu. Ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na danych klinicznych dotyczących całego produktu oraz doświadczeniu z tradycyjnego stosowania, a nie na specyficznych badaniach toksykologicznych tego składnika. Produkt zawiera również związki antranoidowe w ilości 0,31-0,45 mg reiny na 1 ml, pochodzące głównie z korzenia rzewienia, a nie z owocu kolendry.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, choroba nerek, choroba wątroby, ciąża, Digestonic, ekstrakt płynny, interakcje lekowe, karmienie piersią, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, reina, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Kmin – Właściwości farmakokinetyczne
Kminek (Carum carvi L., fructus) jest jednym z pięciu składników aktywnych preparatu złożonego Melis-Tonic, gdzie stanowi 1 część na 20 części całego ekstraktu (proporcje 8:7:2:2:1). Ekstrakcja odbywa się przy użyciu 40% (V/V) etanolu, a końcowy produkt doustny zawiera 30-35% (V/V) etanolu, co może wpływać na biodostępność substancji aktywnych kminku. W preparacie Melis-Tonic brak jest dedykowanych badań farmakokinetycznych dotyczących kminku, co oznacza, że nie są znane szczegółowe parametry wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania jego składników aktywnych.
- Leksykon substancji czynnych
Liść podbiału – Właściwości farmakodynamiczne
Liść podbiału (Tussilago farfara L. folium) stanowi 25% ekstraktu złożonego w preparacie Pyrosal, który jest syropem zawierającym 10% tego ekstraktu w całkowitej masie produktu. Kompozycja ziołowa obejmuje również kwiat bzu czarnego (30%), kwiat lipy (30%) oraz korę wierzby (15%), ekstrakt płynowy (1:1) w 60% etanolu (V/V). Preparat klasyfikowany jest w grupie farmakoterapeutycznej „Inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe”, choć nie posiada przypisanego kodu ATC przez WHO. Liść podbiału, mimo braku szczegółowych danych dotyczących jego indywidualnych właściwości farmakodynamicznych, współdziała synergistycznie z pozostałymi składnikami, przyczyniając się do wielokierunkowego działania przeciwbólowego i przeciwgorączkowego preparatu.
działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, ekstrakt płynny, etanol 60%, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, kod ATC, kora wierzby, kwiat bzu czarnego, kwiat lipy, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, liść podbiału, mechanizm działania, mechanizm molekularny, oddziaływanie synergistyczne, preparat Pyrosal, Światowa Organizacja Zdrowia, synergia farmakodynamiczna, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Wskazania do stosowania
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera związki antranoidowe o działaniu przeczyszczającym, stosowane głównie w krótkotrwałym leczeniu sporadycznych zaparć. Mechanizm działania opiera się na drażnieniu śluzówki jelita grubego i stymulacji perystaltyki. Preparaty takie jak Alax (42 mg wyciągu suchego kory kruszyny, 10-15 mg antranoidów/tabletkę), Normosan (16,4-23,6 g kory w 100 g mieszanki, 22,02-29,79 mg antrapochodnych/1,4 g), Normosan fix (0,230-0,330 g kory/saszetkę, 22,02-29,79 mg antrapochodnych) oraz Radirex PLUS (10 g ekstraktu płynnego w 100 g syropu, 12,7 mg antranoidów/15 ml) różnią się formą podania i składem, co pozwala na indywidualizację terapii. Preparat Tabletki przeciw niestrawności Labofarm (60 mg sproszkowanej kory, 3,8 mg glukofrangulin/tabletkę) wykazuje dodatkowo działanie wspomagające procesy trawienne, stosowany w dolegliwościach takich jak uczucie pełności, wzdęcia czy niewystarczające wydzielanie żółci i soku żołądkowego.
aloina, antrapochodne, działanie drażniące, działanie przeczyszczające, ekstrakt płynny, glukofrangulin A, kora kruszyny, liść aloesu, perystaltyka, preparat złożony, proces trawienny, śluzówka jelita grubego, sok żołądkowy, uczucie pełności w żołądku, wyciąg suchy, wydzielanie żółci, wzdęcia, zaburzenie procesu trawienia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaparcie, związki antranoidowe