inhibitory cytochromu CYP3A4
Inhibitory cytochromu CYP3A4 to substancje, które hamują aktywność enzymu CYP3A4 należącego do rodziny cytochromu P450. CYP3A4 jest najważniejszym enzymem metabolizującym leki w wątrobie i jelicie cienkim, odpowiadającym za biotransformację około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków.
Inhibitory CYP3A4 można podzielić na silne (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir), umiarkowane (np. erytromycyna, flukonazol, werapamil) i słabe (np. cymetydyna, fluoksetyna). Hamowanie aktywności CYP3A4 prowadzi do zmniejszenia metabolizmu leków będących substratami tego enzymu, co skutkuje zwiększeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnie może prowadzić do nasilenia działania farmakologicznego lub toksyczności.
Interakcje lekowe z udziałem inhibitorów CYP3A4 mają duże znaczenie kliniczne. Mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca (np. przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny i terfenadyny), zwiększone ryzyko rabdomiolizy (np. przy jednoczesnym stosowaniu itrakonazolu i statyn) czy nadmierna sedacja (np. przy jednoczesnym stosowaniu ketokonazolu i midazolamu).
Również niektóre składniki diety mogą hamować aktywność CYP3A4 – najlepiej znanym przykładem jest sok grejpfrutowy, zawierający furanokumaryny, które są silnymi inhibitorami tego enzymu. Spożycie soku grejpfrutowego może istotnie zwiększać biodostępność wielu leków, co może prowadzić do nasilenia ich działania i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dimetikon – Interakcje
Dimetikon, stosowany w preparatach takich jak Esputicon (50 mg, 200 mg kapsułki miękkie, 980 mg/g krople doustne) oraz Stoperan S (125 mg dimetikonu + 2 mg loperamidu), charakteryzuje się brakiem wchłaniania z przewodu pokarmowego, co przekłada się na minimalne ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami. Jego miejscowe działanie polega na zmniejszaniu napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu, co nie wpływa na metabolizm czy transport leków w organizmie. W preparatach złożonych należy jednak uwzględnić interakcje loperamidu, który jest substratem P-glikoproteiny oraz metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C8, co może prowadzić do zwiększenia jego stężenia w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów tych szlaków.
cytochrom CYP3A4, dimetikon, Esputicon, inhibitory cytochromu CYP3A4, inhibitory P-glikoproteiny, inhibitory pompy protonowej, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, loperamid, P-glikoproteina, perystaltyka przewodu pokarmowego, profil interakcji, przewód pokarmowy, środek powierzchniowo czynny, Stoperan S, substancja aktywna, symetykon, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atozet
Produkt leczniczy Atozet, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu statyn lub leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu. Wskazane jest oznaczenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, dziedziczne zaburzenia mięśniowe, choroby wątroby, wcześniejsze toksyczne działanie na mięśnie czy wiek powyżej 70 lat. Aktywność CPK powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) stanowi przeciwwskazanie do rozpoczęcia leczenia. W trakcie terapii należy monitorować objawy mięśniowe i aktywność CPK, a w przypadku jej wzrostu powyżej 5-krotności GGN lub nasilonych dolegliwości mięśniowych rozważyć przerwanie leczenia. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie Atozetu z inhibitorami CYP3A4, inhibitorami proteazy HIV, gemfibrozylem, lekami przeciwwirusowymi na HCV, erytromycyną oraz niacyną, ze względu na zwiększone ryzyko rabdomiolizy i konieczność dostosowania dawki.
aminotransferazy, atorwastatyna, choroba wątroby, cyklosporyna, daptomycyna, dziedziczne zaburzenia mięśniowe, ezetymib, fibraty, fluindion, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory cytochromu CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, krwotoczny udar mózgu, kwas fusydowy, miastenia oczna, miastenia rzekomoporaźna, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, pochodne kumaryny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, warfaryna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby