wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 to rodzina niezbędnych kwasów tłuszczowych, które organizm człowieka nie może samodzielnie syntetyzować i muszą być dostarczane z dietą. Charakteryzują się obecnością pierwszego wiązania podwójnego przy trzecim atomie węgla od końca łańcucha metylowego (omega).
Najważniejsze kwasy omega-3 to kwas alfa-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA). ALA występuje głównie w produktach roślinnych (olej lniany, orzechy włoskie), natomiast EPA i DHA znajdują się przede wszystkim w tłustych rybach morskich i algach.
Kwasy omega-3 odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Są strukturalnymi składnikami błon komórkowych, szczególnie w tkance nerwowej i siatkówce oka. Wykazują działanie przeciwzapalne poprzez konkurencję z kwasami omega-6 w szlakach enzymatycznych i produkcję przeciwzapalnych eikozanoidów.
Liczne badania kliniczne potwierdzają korzystny wpływ kwasów omega-3 na układ sercowo-naczyniowy, w tym redukcję ryzyka arytmii, obniżenie poziomu trójglicerydów, łagodne działanie hipotensyjne oraz poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego. Suplementacja omega-3 może być również pomocna w leczeniu chorób zapalnych, depresji oraz w poprawie funkcji poznawczych.
W praktyce klinicznej preparaty kwasów omega-3 stosowane są w hipertrójglicerydemii, profilaktyce wtórnej po zawale mięśnia sercowego oraz jako element terapii wspomagającej w niektórych chorobach autoimmunologicznych i psychiatrycznych. Aktualne zalecenia dietetyczne rekomendują regularne spożywanie 1-2 porcji tłustych ryb tygodniowo lub odpowiednią suplementację, szczególnie u osób z grup ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji o mlecznobiałym zabarwieniu, zawierająca 100 g oleju sojowego oraz 100 g trójglicerydów średniołańcuchowych na 1000 ml. Preparat dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48-58 g/l, omega-6) oraz kwas α-linolenowy (5-11 g/l, omega-3). W składzie pomocniczym znajdują się m.in. glicerol, fosfolipidy z jaja kurzego, α-tokoferol oraz sodu oleinian. Produkt charakteryzuje się wartością kaloryczną 8095 kJ/l (1935 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0–8,5. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Preparat jest dostępny w butelkach o pojemności 100, 250 i 500 ml i przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użytku.
destabilizacja emulsji, emulsja do infuzji, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasowość miareczkowa, nadtlenek, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, sodu oleinian, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość kaloryczna, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol - Leksykon substancji czynnych
Kwas dokozaheksaenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas dokozaheksaenowy (DHA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak estr etylowy (Omacor, 380 mg DHA) oraz emulsje lipidowe (Omegaven, 1,44-3,09 g DHA/100 ml). Standardowe badania toksykologiczne, obejmujące toksyczność ostrą i po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał karcynogenny oraz wpływ na reprodukcję, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. Badania na zwierzętach, w tym toksyczność rozrodcza u królików przy dawce 2 g lipidów/kg mc/dobę przez 12 dni, nie potwierdziły działania embriotoksycznego ani teratogennego. W przypadku preparatów takich jak Tran Hasco (30-90 mg DHA) brak jest danych przedklinicznych, co wymaga opierania się na danych klinicznych i historycznych dotyczących podobnych substancji.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie toksycznego wpływu, badanie toksykologiczne, działanie anafilaktyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie uczulające na skórę, emulsja tłuszczowa, ester etylowy, fitoestrogen, genotoksyczność, kwas dokozaheksaenowy, olej roślinny, olej rybi, olej wątłuszowy, postać farmaceutyczna, potencjał karcynogenny, potencjał uczulający, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, triglicerydy, upośledzenie płodności, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Kwas eikozapentaenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas eikozapentaenowy (EPA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, obecny w preparatach takich jak Lipidem, Omacor, Omegaven oraz Tran Hasco, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Konwencjonalne testy farmakologiczne, toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz karcynogenności nie ujawniły istotnego ryzyka dla człowieka. W szczególności, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym dla Lipidem (emulsja tłuszczowa z dwukrotnie wyższą zawartością triglicerydów omega-3 niż w produkcie końcowym), Omegaven oraz Omacor nie wykazały działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwane efekty lipidów. Dla Tran Hasco, zawierającego 35-80 mg EPA na kapsułkę, brak jest danych nieklinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności i karcynogenności, w tym dla Omacor, potwierdziły brak potencjału mutagennego i rakotwórczego.
badanie genotoksyczności, badanie immunogenności, badanie karcynogenności, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie anafilaktyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie uczulające, fitoestrogen, kwas eikozapentaenowy, potencjał alergizujący, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał toksyczny, toksyczne działanie na rozród, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wpływ na reprodukcję