reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego

Reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, znana również jako reakcja alergiczna typu I, jest odpowiedzią immunologiczną organizmu występującą w krótkim czasie po ekspozycji na alergen u osób uczulonych. Jej podłożem jest produkcja przeciwciał IgE, które wiążą się z receptorami na powierzchni komórek tucznych i bazofilów.

Mechanizm reakcji polega na degranulacji komórek tucznych i bazofilów po połączeniu alergenu z przeciwciałami IgE, co prowadzi do uwolnienia mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny i prostaglandyny. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle w ciągu minut do godziny od ekspozycji i mogą obejmować pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, nieżyt nosa oraz, w najcięższej postaci, wstrząs anafilaktyczny.

Diagnostyka obejmuje testy skórne, oznaczanie swoistych IgE w surowicy oraz próby prowokacyjne pod nadzorem medycznym. Leczenie ostrej reakcji opiera się na podaniu adrenaliny (w przypadku anafilaksji), leków przeciwhistaminowych i glikokortykosteroidów. Profilaktyka polega na unikaniu kontaktu z alergenem oraz, w wybranych przypadkach, stosowaniu immunoterapii swoistej, która może zmodyfikować przebieg choroby alergicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Otrivin Ipra Max

Produkt leczniczy Otrivin Ipra MAX zawiera ksylometazolinę chlorowodorek (0,5 mg/ml) oraz ipratropiowy bromek (0,6 mg/ml) w formie aerozolu do nosa i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami układu sercowo-naczyniowego, zespołem długiego odstępu QT, nadczynnością tarczycy, cukrzycą, guzem chromochłonnym, rozrostem gruczołu krokowego, zwężeniem szyi pęcherza moczowego, mukowiscydozą oraz u osób ze skłonnością do jaskry z zamkniętym kątem przesączania, krwawień z nosa i niedrożności porażennej jelit. Stosowanie u pacjentów uczulonych na substancje adrenomimetyczne może wywołać objawy takie jak zaburzenia snu, zawroty głowy, drżenie, zaburzenia rytmu serca, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, obrzęk gardła i anafilaksję.
Stosowanie Otrivin Ipra MAX nie powinno przekraczać 7 dni ze względu na ryzyko efektu z odbicia, objawiającego się obrzękiem błony śluzowej nosa i nadmiernym wydzielaniem. Preparat nie powinien być rozpylany w okolicy oczu, gdyż może powodować przemijające niewyraźne widzenie, podrażnienie, ból, zaczerwienienie oraz zaostrzenie jaskry z zamykającym się kątem. W przypadku kontaktu z oczami należy je natychmiast przemyć zimną wodą i w razie dolegliwości skonsultować się z lekarzem. Produkt wymaga ostrożności u pacjentów przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy, trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz agonistów receptorów beta-2-adrenergicznych, ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych. Ze względu na toksyczność substancji aktywnych, lek powinien być przechowywany w miejscu niedostępnym dla dzieci.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, anafilaksja, arytmia komorowa, bromek ipratropium, choroba układu krążenia, działanie antycholinergiczne, efekt z odbicia, guz chromochłonny, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie z nosa, ksylometazolina, lek przeciwdepresyjny, mukowiscydoza, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, nowotwór nadnerczy, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, substancja adrenomimetyczna, zaostrzenie jaskry, zatrzymanie moczu, zespół długiego odstępu QT, zwężenie szyi pęcherza moczowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atrovent N

Atrovent N, zawierający bromek ipratropiowy w dawce 20 mikrogramów na inhalację, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości typu natychmiastowego, takich jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk błony śluzowej jamy ustnej i gardła, skurcz oskrzeli oraz anafilaksja. Paradoksalny skurcz oskrzeli, potencjalnie zagrażający życiu, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia alternatywnego leczenia. U pacjentów ze skłonnością do jaskry z wąskim kątem przesączania odnotowano powikłania okulistyczne, takie jak mydriasis, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, ból oczu oraz objawy ostrej jaskry (ból oka, niewyraźne widzenie, tęczowa obwódka, zaczerwienienie). W takich przypadkach konieczne jest pilne zastosowanie kropli zwężających źrenicę i konsultacja okulistyczna. Pacjentów należy instruować, aby unikali kontaktu mgiełki aerozolu z oczami, co jest ograniczone dzięki zastosowaniu ustnika i kontroli manualnej inhalacji.
aerozol inhalacyjny, alkohol etylowy, anafilaksja, bromek ipratropiowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, jaskra z wąskim kątem przesączania, mukowiscydoza, obrzęk błony śluzowej, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, ostra jaskra, paradoksalny skurcz oskrzeli, pokrzywka, przekrwienie spojówki, przerost prostaty, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, rozszerzenie źrenic, skurcz oskrzeli, widzenie tęczowej obwódki, wysypka skórna, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zwężenie drogi odpływu moczu, zwężenie szyi pęcherza moczowego
Leksykon substancji czynnych
Ipratropium – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Bromek ipratropium, stosowany wziewnie, wiąże się z ryzykiem reakcji nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym wysypki, pokrzywki, obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli oraz anafilaksji. Istotnym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia alternatywnego leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, gdyż kontakt aerozolu z oczami może prowadzić do rozszerzenia źrenic, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, bólu oczu, niewyraźnego widzenia oraz objawów ostrej jaskry. W takich przypadkach wskazane jest natychmiastowe zastosowanie kropli zwężających źrenicę i konsultacja okulistyczna. Ponadto, u pacjentów z zaburzeniami odpływu moczu (np. rozrost gruczołu krokowego, zwężenie szyi pęcherza) oraz u osób z mukowiscydozą należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko nasilenia objawów ze strony układu moczowego i przewodu pokarmowego.
agonista receptorów beta2-adrenergicznych, anafilaksja, astma oskrzelowa, bromek ipratropium, chlorek benzalkoniowy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, guz chromochłonny nadnerczy, hiperwentylacja, hipokaliemia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kortykosteroid, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, mukowiscydoza, mydriaza, nadczynność tarczycy, niedotlenienie, niewydolność serca, obrzęk błony śluzowej, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, obturacja dróg oddechowych, paradoksalny skurcz oskrzeli, przekrwienie spojówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zawał mięśnia sercowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xedine Ipra MAX

Lek Xedine Ipra MAX, aerozol do nosa zawierający ksylometazolinę chlorowodorek (0,5 mg/ml) oraz ipratropiowy bromek (0,6 mg/ml), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zespołem długiego QT, nadczynnością tarczycy, cukrzycą, rozrostem gruczołu krokowego, guzem chromochłonnym oraz mukowiscydozą. Należy unikać stosowania u osób leczonych inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi w ciągu ostatnich dwóch tygodni ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych. Dodatkowo, u pacjentów stosujących beta-2-agonistów może dojść do nasilenia działania adrenergicznego. Wskazane jest monitorowanie pacjentów ze skłonnością do jaskry z zamkniętym kątem przesączania, krwawień z nosa oraz niedrożności porażennej jelit, gdyż składniki leku mogą nasilać te stany.
Stosowanie leku nie powinno przekraczać 7 dni, aby uniknąć polekowego zapalenia błony śluzowej nosa oraz efektu z odbicia, objawiającego się nasileniem obrzęku i wydzielania. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości typu natychmiastowego, takich jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli czy anafilaksja, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pacjentów należy poinformować o konieczności unikania kontaktu aerozolu z oczami, gdyż może to wywołać przemijające zaburzenia widzenia, podrażnienie, ból, zaczerwienienie oraz zaostrzenie jaskry z zamkniętym kątem przesączania. W przypadku dostania się leku do oczu zaleca się natychmiastowe przemycie zimną wodą i konsultację lekarską. Produkt powinien być przechowywany w miejscu niedostępnym dla dzieci ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych po przypadkowym spożyciu.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, anafilaksja, arytmia komorowa, bromek ipratropiowy, choroba układu sercowo-naczyniowego, efekt z odbicia, guz chromochłonny, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem, krwawienie z nosa, ksylometazolina chlorowodorek, lek przeciwdepresyjny, mukowiscydoza, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przerost prostaty, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, skurcz oskrzeli, substancja adrenomimetyczna, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie rytmu serca, zespół długiego odstępu QT
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amoxicillin Aurovitas 500 mg

Amoksycylina, jako aminopenicylina z grupy beta-laktamów, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na amoksycylinę, inne penicyliny oraz substancje pomocnicze zawarte w preparacie Amoxicillin Aurovitas (dostępne dawki: 500 mg, 750 mg, 1000 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią ciężkich reakcji nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym anafilaksji, na antybiotyki beta-laktamowe takie jak cefalosporyny, karbapenemy i monobaktamy, ze względu na wysokie ryzyko reakcji krzyżowych. Wywiad alergologiczny powinien być szczegółowo przeprowadzony, aby uniknąć potencjalnie zagrażających życiu powikłań.
aminopenicylina, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, karbapenem, konsultacja alergologiczna, monobaktam, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na amoksycylinę, niewydolność nerek, ostra białaczka limfatyczna, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, substancja czynna, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – HeliPico 27,78 mg/5 ml

Produkt leczniczy HeliPico, zawierający wyciąg z liścia bluszczu w dawce 27,78 mg/5 ml w formie syropu, wykazuje działania niepożądane głównie w obrębie układu immunologicznego oraz żołądkowo-jelitowego, z częstością występowania określoną jako nieznaną. Do najistotniejszych działań niepożądanych należą pokrzywka, wysypka skórna oraz duszność, które mogą wskazywać na reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego i wymagają natychmiastowej interwencji. Ze strony przewodu pokarmowego obserwuje się nudności, wymioty oraz biegunkę, które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, szczególnie u pacjentów pediatrycznych i osób starszych, co wymaga monitorowania i odpowiedniego nawodnienia. Personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych reakcji alergicznych oraz konieczności zgłaszania wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich instytucji nadzoru farmakoterapii.
bąbel pokrzywkowy, biegunka, duszność, glikol propylenowy, klasyfikacja MedDRA, makrogologlicerolu hydroksystearynian, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, nudności, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, sorbitol, środek przeczyszczający, wyciąg z liścia bluszczu, wymioty, wysypka grudkowa, wysypka skórna, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atossa 8 mg

Ondansetron, substancja czynna leku Atossa 8 mg tabletki powlekane, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzony zarówno badaniami klinicznymi, jak i obserwacjami po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są bóle głowy (bardzo często, >10%), natomiast rzadziej obserwuje się poważne reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym anafilaksję (rzadko, 0,01-0,1%). W zakresie układu nerwowego odnotowano drgawki i objawy pozapiramidowe (niezbyt często, 0,1-1%), a także zawroty głowy (rzadko, 0,01-0,1%). Do działań sercowych należą arytmie, bóle w klatce piersiowej i bradykardia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT, które mogą prowadzić do torsade de pointes. Zgłaszano również niedokrwienie mięśnia sercowego o nieznanej częstości. Wśród działań naczyniowych często występuje uczucie gorąca i zaczerwienienie skóry, a niedociśnienie tętnicze pojawia się niezbyt często i wymaga monitorowania hemodynamicznego.
arytmia, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, czkawka, drgawka, dyskineza, napad dystoniczny, napadowe przymusowe patrzenie w górę, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewyraźne widzenie, objaw pozapiramidowy, ondansetron, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, ruch mimowolny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczny wykwit skórny, torsade de pointes, uczucie ciepła, uczucie gorąca, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zanik widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Przedawkowanie – Meprelon 1000 mg

Metyloprednizolon, substancja czynna leku Meprelon, wykazuje niski potencjał ostrego zatrucia, co potwierdzają brak udokumentowanych przypadków toksyczności w literaturze medycznej. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w dawkach 250 mg (331,48 mg metyloprednizolonu sodu bursztynianu, co odpowiada 250 mg metyloprednizolonu) oraz 1000 mg (1325,92 mg metyloprednizolonu sodu bursztynianu, równoważne 1000 mg metyloprednizolonu). Po rozcieńczeniu 1 ml roztworu zawiera odpowiednio 66,3 mg i 132,59 mg metyloprednizolonu sodu bursztynianu (odpowiednio 50 mg i 100 mg metyloprednizolonu). Pomimo niskiego ryzyka ostrego zatrucia, istnieje możliwość wystąpienia bardzo rzadkich reakcji nadwrażliwości, w tym wysypki, świądu, obrzęku, duszności oraz w skrajnych przypadkach wstrząsu anafilaktycznego, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
adrenalina, ciśnienie tętnicze, drożność dróg oddechowych, glikokortykosteroid, kortykosteroid, leczenie objawowe, lek przeciwhistaminowy, Meprelon, metyloprednizolon, metyloprednizolonu sodu bursztynian, obrzęk krtani, ostra reakcja nadwrażliwości, ostra toksyczność, płyn infuzyjny, postępowanie przeciwwstrząsowe, profil bezpieczeństwa leku, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, spadek ciśnienia tętniczego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie oddychania, zaburzenie świadomości