wertebroplastyka
Wertebroplastyka to minimalnie inwazyjna procedura chirurgiczna stosowana w leczeniu złamań kompresyjnych kręgosłupa, najczęściej spowodowanych osteoporozą, przerzutami nowotworowymi lub urazami. Zabieg polega na wprowadzeniu specjalnej igły do złamanego kręgu pod kontrolą fluoroskopii, a następnie wstrzyknięciu cementu kostnego (najczęściej polimetakrylanu metylu – PMMA) w celu stabilizacji kręgu.
Głównym celem wertebroplastyki jest zmniejszenie bólu oraz poprawa stabilności mechanicznej złamanego kręgu. Zabieg wykonuje się zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym, często w warunkach ambulatoryjnych. Procedura trwa około 1-2 godzin, a pacjent może zwykle wrócić do aktywności w ciągu 24-48 godzin po zabiegu.
Skuteczność przeciwbólowa wertebroplastyki jest wysoka – u około 75-90% pacjentów obserwuje się znaczącą redukcję dolegliwości bólowych. Wśród potencjalnych powikłań wymienia się wyciek cementu poza kręg, zatorowość płucną, infekcje oraz złamania sąsiednich kręgów. Alternatywną metodą jest kyfoplastyka, podczas której przed podaniem cementu wprowadza się balon w celu przywrócenia wysokości kręgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Osteoporoza – Leczenie
Osteoporoza charakteryzuje się obniżoną gęstością mineralną kości (T-score ≤ -2,5) i zwiększonym ryzykiem złamań, szczególnie u kobiet po menopauzie i mężczyzn powyżej 50. roku życia. Leczenie farmakologiczne obejmuje leki antyresorpcyjne (bisfosfoniany, denosumab, SERM, kalcytonina) oraz anaboliczne (teriparatyd, abaloparatyd, romosozumab). Bisfosfoniany, takie jak alendronian, ryzedronian, ibandronian i kwas zoledronowy, hamują osteoklasty i są stosowane przez 3-5 lat z możliwością przerwy terapeutycznej. Denosumab podawany co 6 miesięcy zmniejsza ryzyko złamań kręgów o 68%, biodra o 40% i pozakręgowych o 20% po 3 latach, jednak wymaga ciągłości terapii ze względu na ryzyko złamań po odstawieniu. Leki anaboliczne stosuje się u pacjentów z ciężką osteoporozą, a po ich zakończeniu zaleca się terapię antyresorpcyjną w celu utrzymania efektów. Terapia hormonalna obecnie nie jest zalecana wyłącznie w leczeniu osteoporozy ze względu na ryzyko powikłań.
abaloparatyd, alendronian, atypowe złamanie kości udowej, badanie densytometryczne, bisfosfoniat, denosumab, farmakoterapia, gęstość kości, glikokortykosteroid, hiperkalcemia, hipokalcemia, ibandronian, kalcytonina, kwas zoledronowy, lek anaboliczny, lek antyresorpcyjny, martwica kości szczęki, osteoklast, osteopenia, osteoporoza, parathormon, raloksyfen, resorpcja kości, romosozumab, ryzedronian, selektywny modulator receptora estrogenowego, SERM, sklerostyna, T-score, terapia hormonalna, teryparatyd, wertebroplastyka, złamanie kręgu - Leksykon chorób i schorzeń
Kyfoza – Leczenie
Kyfoza to patologiczne nadmierne wygięcie kręgosłupa piersiowego do przodu, mierzone w stopniach, które może prowadzić do deformacji i objawów bólowych. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne oraz zdjęcia rentgenowskie w projekcji przednio-tylnej i bocznej, pozwalające ocenić kąt krzywizny i wykluczyć inne schorzenia. Leczenie zależy od typu kyfozy (postawowa, Scheuermanna, wrodzona, pourazowa, osteoporotyczna), wieku pacjenta, stopnia deformacji oraz obecności objawów neurologicznych. Wskazania do terapii obejmują ból, progresję deformacji, zmiany neurologiczne i względy kosmetyczne. W większości przypadków stosuje się leczenie zachowawcze: fizjoterapię (ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu i brzucha, rozciągające mięśnie klatki piersiowej, techniki mobilizacji kręgosłupa, ćwiczenia oddechowe), farmakoterapię (NLPZ, paracetamol, miorelaksanty) oraz gorsetowanie, zwłaszcza u młodzieży z kyfozą Scheuermanna (noszenie gorsetu TLSO przez 16-23 godziny/dobę do osiągnięcia dojrzałości szkieletowej). U pacjentów z osteoporozą stosuje się bisfosfoniany i procedury wertebroplastyki lub kifoplastyki w przypadku złamań kompresyjnych.
bisfosfoniany, choroba Scheuermanna, gorset TLSO, kifoplastyka, kyfoza, kyfoza osteoporotyczna, kyfoza pourazowa, kyfoza wrodzona, masaż terapeutyczny, metoda Schroth, NLPZ, objawy neurologiczne, odcinek piersiowy kręgosłupa, osteoporoza, osteotomia, progresja deformacji, pseudoartroza, punkty spustowe, rozluźnianie mięśniowo-powięziowe, spondylodeza, technika energii mięśniowej, terapia manualna, trudność w połykaniu, wertebroplastyka, zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa, złamanie kompresyjne kręgu, złamanie kręgu - Leksykon chorób i schorzeń
Osteoporoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Osteoporoza to przewlekła choroba charakteryzująca się nadmierną utratą masy kostnej, prowadzącą do osłabienia struktury kości i zwiększonego ryzyka złamań, szczególnie w obrębie kręgosłupa, biodra, nadgarstka i żeber. Kluczowe w patomechanizmie jest zaburzenie równowagi między resorpcją a tworzeniem tkanki kostnej. Diagnostyka obejmuje ocenę czynników ryzyka (wiek, płeć, wywiad rodzinny, stosowanie kortykosteroidów), badania funkcjonalne, ocenę odżywienia (w tym spożycie wapnia i witaminy D) oraz pomiar gęstości mineralnej kości (DXA). Zalecane dzienne spożycie wapnia wynosi 1000 mg dla kobiet przed menopauzą i mężczyzn do 70. roku życia oraz 1200 mg dla kobiet po menopauzie i mężczyzn powyżej 70. roku życia, natomiast witaminy D odpowiednio 600 IU (15 µg) i 800 IU (20 µg). Leczenie farmakologiczne obejmuje bisfosfoniany, denosumab, selektywne modulatory receptora estrogenowego, leki anaboliczne oraz, w wybranych przypadkach, hormonalną terapię zastępczą i kalcytoninę. Monitorowanie terapii wymaga oceny skuteczności leczenia, przestrzegania zaleceń oraz obserwacji działań niepożądanych.
abaloparatyd, bisfosfonian, ćwiczenie z obciążeniem, denosumab, dwuenergetyczna absorpcjometria rentgenowska, gęstość mineralna kości, hipotonia ortostatyczna, hormonalna terapia zastępcza, kalcytonina, kifoplastyka, kifoza piersiowa, kwas zoledronowy, leczenie osteoporozy, lek anaboliczny, marker obrotu kostnego, osteoporoza, resorpcja kości, romosozumab, selektywny modulator receptora estrogenowego, suplementacja wapnia, teryparatyd, wertebroplastyka, złamanie biodra, złamanie Collesa, złamanie kompresyjne kręgosłupa, złamanie nadgarstka, złamanie osteoporotyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Kyfoza – Zapobieganie i profilaktyka
Kyfoza to patologiczne zwiększenie fizjologicznej krzywizny piersiowego odcinka kręgosłupa, prowadzące do charakterystycznego garbu. Wyróżnia się różne typy kyfozy: posturalną, Scheuermanna, wrodzoną oraz związaną z osteoporozą u osób starszych. Kyfoza posturalna jest najbardziej podatna na profilaktykę, obejmującą korekcję postawy, ergonomię stanowiska pracy, regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie prostowniki grzbietu, brzucha i core, a także rozciąganie mięśni klatki piersiowej. Badania wskazują, że ćwiczenia rozciągające mięśnie prostowników kręgosłupa wykonywane 3 razy w tygodniu przez rok mogą zapobiec progresji kyfozy u kobiet w wieku 50-59 lat. W profilaktyce istotne jest także utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie przeciążeń kręgosłupa oraz prawidłowe techniki podnoszenia ciężarów, np. noszenie plecaków z dwiema szelkami i równomierne rozłożenie ciężaru.
chirurgia małoinwazyjna, ćwiczenia z obciążeniem, dysfunkcja oddechowa, fizjoterapeuta, fizjoterapia, gorsetowanie, hiperkyfoza, kręgosłup piersiowy, krzesło ergonomiczne, kyfoza, kyfoza osteoporotyczna, kyfoza posturalna, kyfoza Scheuermanna, kyfoza wrodzona, mięsień czworoboczny, mięsień prostownik kręgosłupa, mięśnie core, mobilizacja stawów, opieka chiropraktyczna, osteoporoza, suplementacja witaminy D, terapia hormonalna zastępcza, terapia manualna, trening oporowy, wertebroplastyka, witamina D, zdjęcie RTG, złamanie kompresyjne kręgu, złamanie kości