naczyniak krwionośny
Naczyniak krwionośny (łac. haemangioma) to łagodny nowotwór naczyniowy pochodzenia mezodermalnego, zbudowany z nieprawidłowo rozwijających się naczyń krwionośnych. Jest to jedna z najczęstszych zmian naczyniowych, które mogą występować zarówno u noworodków (naczyniaki wrodzone), jak i rozwijać się w późniejszym okresie życia.
Klasyfikacja naczyniaków obejmuje kilka głównych typów: naczyniaki włośniczkowe (haemangioma capillare), jamiste (haemangioma cavernosum), mieszane oraz tętniczo-żylne. Naczyniaki mogą lokalizować się w skórze, tkance podskórnej, błonach śluzowych oraz narządach wewnętrznych, takich jak wątroba, śledziona czy mózg. Szczególnie często występują w obrębie głowy i szyi.
Większość naczyniaków dziecięcych charakteryzuje się samoistną regresją, która rozpoczyna się około pierwszego roku życia i może trwać kilka lat. Jednak w przypadkach naczyniaków zagrażających funkcjom życiowym (np. zlokalizowanych w okolicy dróg oddechowych), powodujących zaburzenia widzenia lub stanowiących problem kosmetyczny, wdrażane jest leczenie. Terapia może obejmować stosowanie beta-blokerów (propranolol), glikokortykosteroidów, laseroterapię, skleroterapię lub leczenie chirurgiczne.
Diagnostyka naczyniaków krwionośnych opiera się głównie na badaniu klinicznym, jednak w przypadkach niejednoznacznych lub naczyniaków zlokalizowanych w narządach wewnętrznych, konieczne jest wykonanie badań obrazowych (USG z opcją Dopplera, MRI, angiografia) lub badania histopatologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór rdzenia kręgowego – Etiologia i przyczyny
Nowotwory rdzenia kręgowego dzielą się na pierwotne, rozwijające się bezpośrednio w rdzeniu lub jego otoczeniu, oraz wtórne, będące przerzutami z innych lokalizacji, takich jak rak piersi, płuc, prostaty, nerki, tarczycy, szpiczak mnogi, chłoniaki, białaczki i czerniak. Patogeneza pierwotnych guzów rdzenia opiera się na mutacjach genetycznych, które prowadzą do niekontrolowanego wzrostu komórek, z udziałem genów regulujących różnicowanie komórek glejowych, np. nadekspresji genów HOX i IGF1 w wyściółczakach. Znaczącą rolę odgrywają także dziedziczne zespoły genetyczne, takie jak neurofibromatoza typu 1 (mutacja genu supresorowego na chromosomie 17, 19% pacjentów rozwija guzy rdzenia), neurofibromatoza typu 2 (mutacja białka merliny na chromosomie 22, 2% pacjentów z guzami wewnątrzrdzeniowymi) oraz choroba von Hippla-Lindaua, związana z mutacją genu vhl i występowaniem naczyniaków krwionośnych. Glejaki stanowią około 80% guzów wewnątrzrdzeniowych, z przewagą gwiaździaków u dzieci i wyściółczaków u dorosłych, a naczyniaki krwionośne powstają z prekursorów erytrocytów. Ekspozycja na promieniowanie jonizujące, zwłaszcza po radioterapii w młodym wieku, oraz kontakt z pestycydami i chemikaliami przemysłowymi zwiększają ryzyko rozwoju tych nowotworów.
białaczka, białko supresorowe, chłoniak, chłoniak rdzenia kręgowego, choroba autoimmunologiczna, choroba von Hippla-Lindaua, czerniak, dziedziczenie autosomalne dominujące, dziedziczność, glejak, guz wewnątrzrdzeniowy, guz zewnątrzrdzeniowy, gwiaździak, insulinopodobny czynnik wzrostu, komórka glejowa, komórka macierzysta układu nerwowego, komórka nowotworowa, komórka progenitorowa, leczenie immunosupresyjne, mutacja genetyczna, naczyniak krwionośny, nadekspresja genów, nerwiak, neurofibromatoza typu 1, neurofibromatoza typu 2, nowotwór przerzutowy, nowotwór rdzenia kręgowego, oponiak, osłabiony układ odpornościowy, ośrodkowy układ nerwowy, promieniowanie jonizujące, radioterapia, rak nerki, rak piersi, rak płuc, rak prostaty, rak tarczycy, szpiczak mnogi, układ limfatyczny, wyściółczak, wyściółczak rdzeniowy, zespół kliniczny, zmiana DNA - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór rdzenia kręgowego – Epidemiologia
Nowotwory rdzenia kręgowego stanowią 2-4% pierwotnych guzów OUN, z częstością występowania 0,74/100 000 osobolat (kobiety 0,77, mężczyźni 0,70). Guzy klasyfikuje się na wewnątrzrdzeniowe (20-30% u dorosłych, 50% u dzieci), wewnątrzoponowe-zewnątrzrdzeniowe (60-70%) oraz zewnątrzoponowe (głównie przerzutowe). Najczęstsze lokalizacje to odcinek piersiowy (60-80%), lędźwiowy (15-30%) i szyjny (10%). Dominujące typy histologiczne to ependymoma (50-60% guzów wewnątrzrdzeniowych, częstość 0,18/100 000), schwannoma (0,24/100 000), oponiaki (13,93%) oraz gwiaździaki (6-8%, u dzieci 60% guzów wewnątrzrdzeniowych). Przerzuty do rdzenia dotyczą 5-10% pacjentów onkologicznych, a złośliwy ucisk rdzenia (MSCC) występuje u 5% chorych, najczęściej z rakiem piersi, płuca i prostaty. Wskaźniki przeżycia dla pierwotnych złośliwych guzów rdzenia wynoszą 85% (1 rok), 71% (5 lat) i 64% (10 lat), z gorszym rokowaniem przy starszym wieku, wysokim stopniu złośliwości i niepełnej resekcji.
aktywny nadzór medyczny, choroba von Hippla-Lindaua, guz przerzutowy, guz wewnątrzrdzeniowy, guz zewnątrzoponowy, gwiaździak, naczyniak krwionośny, nerwiak osłonkowy, nerwiakowłókniakowatość typu 1, nerwiakowłókniakowatość typu 2, nowotwór rdzenia kręgowego, odcinek lędźwiowy kręgosłupa, odcinek piersiowy kręgosłupa, odcinek szyjny kręgosłupa, oponiak rdzenia kręgowego, ośrodkowy układ nerwowy, pierwotny guz rdzenia kręgowego, przerzut do rdzenia kręgowego, przerzut oponowy, rezonans magnetyczny, wyściółczak, wyściółczak rdzeniowy, złośliwy ucisk rdzenia kręgowego - Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne guzy mózgu – Diagnostyka i diagnoza
Łagodne guzy mózgu stanowią około 70-72% wszystkich nowotworów mózgu i mimo swojej nazwy mogą powodować poważne zaburzenia neurologiczne ze względu na lokalizację i ucisk na struktury mózgowe. Diagnostyka tych zmian opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz zaawansowanych technikach obrazowych, z których złotym standardem jest rezonans magnetyczny (MRI) z kontrastem gadolinowym. Dodatkowe metody MRI, takie jak spektroskopia, perfuzja i dyfuzja, dostarczają informacji o składzie chemicznym, przepływie krwi i mikrostrukturze tkanek guza. Tomografia komputerowa (TK) jest często stosowana jako badanie pierwszego rzutu, zwłaszcza w stanach nagłych. Biopsja, najczęściej stereotaktyczna, pozostaje kluczowa dla ostatecznej klasyfikacji histopatologicznej i stopnia złośliwości guza, co jest niezbędne do planowania leczenia. W diagnostyce uzupełniającej wykorzystuje się także badania molekularne, EEG, badania hormonalne, okulistyczne i audiometryczne, które pomagają w ocenie funkcji i wpływu guza na organizm.
angiografia mózgowa, badanie audiometryczne, badanie neurologiczne, badanie okulistyczne, biopsja otwarta, biopsja płynna, biopsja stereotaktyczna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, czaszkogardlak, funkcjonalny rezonans magnetyczny, gruczolak przysadki mózgowej, kraniotomia, łagodny guz mózgu, marker molekularny, MRI perfuzyjne, MRI spektroskopowe, MRI z kontrastem, naczyniak krwionośny, napad padaczkowy, nerwiak osłonkowy, neuroendoskopia, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, oponiak, PET-CT, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytonowa tomografia emisyjna, punkcja lędźwiowa, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, zaburzenie równowagi, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Malformacje jamiste – Diagnostyka i diagnoza
Malformacje jamiste (kawerniaki) to naczyniowe zmiany o charakterystycznej morfologii, występujące w OUN, z częstością około 0,5% populacji. Diagnostyka opiera się głównie na MRI, które wykazuje niemal 100% czułość, szczególnie przy użyciu aparatów 3T i sekwencji SWI, GRE/T2*, T1- i T2-zależnych oraz po podaniu kontrastu. Charakterystyczne cechy w MRI to obraz „popcorn” z pierścieniem hemosyderyny i heterogenicznym sygnałem. Zaawansowane techniki, takie jak DTI, fMRI, QSM i DCEQP, umożliwiają lepszą ocenę lokalizacji, zawartości żelaza i przepuszczalności naczyń, co jest istotne w monitorowaniu progresji i planowaniu leczenia. CT ma ograniczoną rolę, głównie w wykrywaniu świeżych krwawień, a angiografia jest rzadko używana ze względu na wolny przepływ krwi w zmianach.
angiografia konwencjonalna, dziedziczenie autosomalne dominujące, funkcjonalny rezonans magnetyczny, gruźliczak, hemosyderyna, kawerniak, krwawienie śródczaszkowe, krwiak, malformacja jamista, malformacja tętniczo-żylna, naczyniak jamisty, naczyniak krwionośny, napad padaczkowy, obrazowanie tensora dyfuzji, obrazowanie zależne od podatności magnetycznej, ognisko padaczkorodne, ogniskowy deficyt neurologiczny, padaczka lekooporna, radiochirurgia stereotaktyczna, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, sekwencja gradient echo, stwardnienie rozsiane, tomografia komputerowa - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór kręgosłupa – Epidemiologia
Nowotwory kręgosłupa dzielą się na pierwotne i wtórne (przerzutowe), z przewagą przerzutów stanowiących około 90% przypadków. Roczna zachorowalność na pierwotne guzy kręgosłupa w USA wynosi około 7500 przypadków, a na pierwotne nowotwory rdzenia kręgowego około 4100. Guzy śródoponowe występują z częstością 0,74-1,6/100 000 rocznie, z wewnątrzrdzeniowymi stanowiącymi 10-30% wszystkich guzów kręgosłupa. Przerzuty do kręgosłupa lokalizują się najczęściej w odcinku piersiowym (60-80%), lędźwiowym (15-30%) i szyjnym (10%). Najczęstszym pierwotnym guzem kręgosłupa jest naczyniak krwionośny (30% przypadków, głównie bezobjawowy), a najczęstszym złośliwym plazmocytoma (20-30%). Wśród guzów śródoponowych dominują schwannoma (38,68%), oponiak (13,93%) i wyściółczak (7,65%). Mediana wieku przy rozpoznaniu złośliwego ucisku rdzenia wynosi 65 lat, a schwannoma częściej występuje u mężczyzn i osób rasy białej. Najczęstsze pierwotne nowotwory dające przerzuty do kręgosłupa to rak piersi, płuc i prostaty, z wyższą częstością przerzutów kostnych u mężczyzn.
biopsja, guz pierwotny, guz przerzutowy, guz wewnątrzoponowy-zewnątrzrdzeniowy, guz wewnątrzrdzeniowy, guz zewnątrzrdzeniowy, krwiak nadtwardówkowy, naczyniak krwionośny, nerwiakowłókniak, nowotwór kręgosłupa, obrazowanie dyfuzyjne, obrazowanie MR, obrazowanie tensora dyfuzji, oponiak rdzenia kręgowego, ośrodkowy układ nerwowy, PET-CT, pierwotny guz rdzenia kręgowego, plazmocytoma, przerzut do kręgosłupa, przerzut kostny, radioterapia, resekcja en bloc, schwannoma, tomografia komputerowa, wyściółczak, złośliwy ucisk rdzenia kręgowego