wolny metabolizm CYP2C19

Wolny metabolizm CYP2C19 odnosi się do genetycznie uwarunkowanej zmniejszonej aktywności enzymu cytochromu P450 2C19, który jest odpowiedzialny za metabolizm wielu leków, w tym inhibitorów pompy protonowej, leków przeciwpłytkowych oraz niektórych leków przeciwdepresyjnych i przeciwpadaczkowych.

Osoby z fenotypem wolnego metabolizera (poor metabolizer, PM) posiadają dwa nieaktywne allele genu CYP2C19, co prowadzi do znacząco obniżonej lub całkowitego braku aktywności enzymatycznej. Stan ten występuje u około 2-5% populacji kaukaskiej, natomiast w populacjach azjatyckich częstość ta może sięgać 15-20%.

Klinicznie wolny metabolizm CYP2C19 ma istotne znaczenie w farmakoterapii. U pacjentów z tym fenotypem obserwuje się wyższe stężenia leków metabolizowanych przez CYP2C19, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Szczególnie ważne jest to w przypadku klopidogrelu, który jest prolekiem wymagającym aktywacji przez CYP2C19 – u osób z wolnym metabolizmem lek ten może mieć obniżoną skuteczność przeciwpłytkową.

W praktyce klinicznej identyfikacja pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2C19 może być pomocna w personalizacji terapii. W zależności od stosowanego leku, może być konieczna redukcja dawki (np. w przypadku inhibitorów pompy protonowej) lub wybór alternatywnego leku (np. prasugrel lub tikagrelor zamiast klopidogrelu).

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Servenon 20 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, niezależnym od spożycia pokarmu, z Tmax około 4 godzin i biodostępnością około 80%. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest poniżej 80%. Lek ulega hepatycznej biotransformacji głównie przez CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia leku macierzystego) i didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania escytalopramu po wielokrotnym podaniu wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 l/min. Eliminacja odbywa się drogą metaboliczną i nerkową, z przewagą wydalania metabolitów z moczem. Farmakokinetyka jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg/dobę stężenie w osoczu wynosi średnio 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
ADME, AUC, biodostępność escytalopramu, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, escytalopram, glukuronid, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolit N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, Tmax, wchłanianie escytalopramu, wolny metabolizm CYP2C19, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Cytalopram – Dawkowanie i sposób podawania

Cytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), stosowany jest w leczeniu ciężkich zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych oraz zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Standardowa dawka początkowa dla dorosłych wynosi 20 mg/dobę w depresji i zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych, natomiast w zespole lęku napadowego rozpoczyna się od 10 mg/dobę przez pierwszy tydzień, z możliwością zwiększenia do 40 mg/dobę. U pacjentów powyżej 65 roku życia oraz u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby i wolnych metabolizerów CYP2C19 zaleca się dawkę początkową 10 mg/dobę, z maksymalną dawką do 20 mg/dobę. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek cytalopram jest przeciwwskazany. Pierwsze efekty terapeutyczne obserwuje się po 1-2 tygodniach, a pełne działanie po 2-4 tygodniach terapii. Terapia powinna być kontynuowana przez co najmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów, a w przypadku nawracającej depresji nawet przez kilka lat, aby zapobiec nawrotom.
ciężkie zaburzenie depresyjne, cytalopram, dawka standardowa, depresja, depresja jednobiegunowa, działanie niepożądane, działanie przeciwdepresyjne, funkcja wątroby i nerek, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, leczenie podtrzymujące, napady paniki, niewydolność nerek, reakcja odstawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, wolny metabolizm CYP2C19, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół lęku napadowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zulbex 20 mg

Rabeprazol sodowy, substancja czynna leku Zulbex, jest szybko wchłaniany po podaniu doustnym w formie tabletek dojelitowych, z Tmax około 3,5 godziny po dawce 20 mg. Biodostępność wynosi około 52%, głównie z powodu metabolizmu pierwszego przejścia. Farmakokinetyka rabeprazolu jest liniowa w zakresie dawek 10-40 mg, a jego wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez pokarm. Lek wiąże się w około 97% z białkami osocza i jest metabolizowany w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z głównymi metabolitami tioeterem (M1) i kwasem karboksylowym (M6). Okres półtrwania u zdrowych osób wynosi średnio 1 godzinę, a całkowity klirens około 283 ml/min. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (90% dawki w postaci metabolitów), reszta jest wydalana z kałem.
biodostępność, biodostępność doustna, CYP2C19, CYP3A4, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, hemodializa podtrzymująca, inhibitor pompy protonowej, izoenzymy cytochromu P450, izotop węgla 14C, klirens całkowity, klirens kreatyniny, kwas karboksylowy, kwas merkaptomoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit demetylowy, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątroby, odpowiedź farmakodynamiczna, okres półtrwania w osoczu, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny enzymu, przewlekła niewydolność wątroby, rabeprazol sodowy, schyłkowa niewydolność nerek, sulfon, szybki metabolizm, tabletka dojelitowa, tioeter, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizm CYP2C19, Zulbex
Leksykon leków
Interakcje leku – Apiolin 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie sertraliny z inhibitorami MAO (selegilina, moklobemid, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniem mięśniowym, miokloniami, hipertermią i drgawkami. Jednoczesne stosowanie pimozydu zwiększa jego stężenie o około 35%, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, dlatego jest również przeciwwskazane. Leki serotoninergiczne (inne SSRI, opioidy, amfetaminy, tryptany) oraz leki wydłużające odstęp QT zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego i arytmii komorowych (w tym torsade de pointes). W przypadku litu obserwuje się nasilenie drżeń, a warfaryna może powodować wydłużenie czasu protrombinowego i zmiany INR, co wymaga monitorowania. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec, ryfampicyna, metamizol) obniżają stężenie sertraliny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność kliniczną.
arytmia komorowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, cholinoesteraza, czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, drgawki, drżenie mięśniowe, fentanyl, hipertermia, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, mioklonia, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudności, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wartość INR, wolny metabolizm CYP2C19, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zawroty głowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Sastium 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu nasilenia i znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. selegilina) oraz odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i nieselektywnymi inhibitorami MAO (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i ciężkich reakcji niepożądanych. Ponadto, interakcje z pimozydem prowadzą do wzrostu jego stężenia o około 35% i zwiększają ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz arytmii. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii sertraliną, mimo braku nasilenia działania alkoholu na funkcje poznawcze przy dawce 200 mg/dobę. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, leków wydłużających odstęp QT, litu, fenytoiny, tryptanów oraz warfaryny, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, arytmii, nasilenia drżeń, zmian stężenia leków i wydłużenia czasu protrombinowego.
aktywność cholinoesterazy, arytmia komorowa, blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, CYP 3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, działanie depresyjne, induktor CYP3A4, induktor enzymów metabolizujących, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP 2D6, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek serotoninergiczny, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, typowy lek przeciwpsychotyczny, wartość INR, wąski indeks terapeutyczny, wolny metabolizm CYP2C19, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny

wolny metabolizm CYP2C19

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Servenon 20 mg

Cytalopram – Dawkowanie i sposób podawania

Właściwości farmakokinetyczne – Zulbex 20 mg

Interakcje leku – Apiolin 100 mg

Interakcje leku – Sastium 100 mg