dziedziczne zaburzenie tolerancji galaktozy
Dziedziczne zaburzenie tolerancji galaktozy, znane również jako galaktozemia, to rzadka choroba metaboliczna dziedziczona w sposób autosomalny recesywny. Schorzenie to wynika z niedoboru enzymów uczestniczących w metabolizmie galaktozy, głównie transferazy urydylowej galaktozo-1-fosforanu (GALT), galaktokinazy lub epimerazy UDP-galaktozy.
Klasyczna galaktozemia (niedobór GALT) jest najcięższą postacią choroby i objawia się krótko po urodzeniu, gdy niemowlę zaczyna spożywać mleko zawierające laktozę, która jest rozkładana do glukozy i galaktozy. Objawy obejmują wymioty, biegunkę, żółtaczkę, powiększenie wątroby, zaburzenia krzepnięcia, sepsę oraz postępujące uszkodzenie mózgu, wątroby i nerek.
Diagnostyka obejmuje badania przesiewowe noworodków, oznaczanie aktywności enzymów oraz badania genetyczne. Leczenie polega głównie na eliminacji galaktozy z diety poprzez wykluczenie mleka i produktów mlecznych. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie diety eliminacyjnej zapobiega większości ostrych objawów, jednak pacjenci mogą nadal doświadczać długoterminowych powikłań, takich jak zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia mowy czy przedwczesna niewydolność jajników u kobiet.