substancja czynna nikotyna

Nikotyna to alkaloid występujący naturalnie w roślinach z rodziny psiankowatych, głównie w liściach tytoniu (Nicotiana tabacum). Chemicznie należy do grupy pirydyn i działa jako agonista receptorów nikotynowych acetylocholiny (nAChR) w układzie nerwowym.

Jako substancja czynna, nikotyna wykazuje silne działanie psychoaktywne, stymulując wydzielanie neurotransmiterów takich jak dopamina, serotonina, noradrenalina i beta-endorfiny. Prowadzi to do krótkotrwałego uczucia przyjemności, poprawy koncentracji oraz redukcji stresu, co odpowiada za jej silny potencjał uzależniający.

W medycynie nikotyna znalazła zastosowanie w terapii zastępczej nikotynowej (NRT), wykorzystywanej w leczeniu uzależnienia od tytoniu. Dostępne preparaty zawierające nikotynę obejmują plastry, gumy do żucia, tabletki podjęzykowe, inhalatory i spraye donosowe, które dostarczają kontrolowane dawki substancji, zmniejszając objawy odstawienia przy jednoczesnym ograniczeniu ekspozycji na inne szkodliwe związki obecne w dymie tytoniowym.

Farmakologicznie, nikotyna charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania (około 1-2 godziny), szybkim metabolizmem wątrobowym głównie przez cytochrom P450 2A6 oraz wydalaniem nerkowym. Jej działania niepożądane obejmują tachykardię, wzrost ciśnienia tętniczego, nudności, bóle głowy oraz zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl