nikotyna

Nikotyna to alkaloid występujący naturalnie w roślinach z rodziny psiankowatych, przede wszystkim w tytoniu (Nicotiana tabacum). Jest główną substancją psychoaktywną obecną w wyrobach tytoniowych, odpowiedzialną za rozwój uzależnienia.

Farmakologicznie nikotyna działa jako agonista receptorów nikotynowych acetylocholiny (nAChR), powodując uwolnienie wielu neuroprzekaźników, w tym dopaminy, noradrenaliny i serotoniny. Jej działanie na układ nagrody w mózgu wyjaśnia silne właściwości uzależniające. Półokres eliminacji nikotyny wynosi około 1-2 godzin.

Nikotyna wywołuje złożone efekty fizjologiczne: zwiększa ciśnienie tętnicze, przyspiesza częstość akcji serca, kurczy naczynia obwodowe, zwiększa podstawową przemianę materii i zmniejsza apetyt. W wysokich dawkach może powodować nudności, wymioty i działać toksycznie na układ nerwowy.

Długotrwała ekspozycja na nikotynę prowadzi do rozwoju tolerancji i uzależnienia fizycznego oraz psychicznego. Nikotyna jest wykorzystywana w terapii zastępczej (plastry, gumy, inhalatory) jako element wspomagający w leczeniu uzależnienia od tytoniu, ograniczając objawy odstawienne i zwiększając szanse na skuteczne zaprzestanie palenia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl