inwazyjna choroba paciorkowcowa
Inwazyjna choroba paciorkowcowa (IChP) to poważne zakażenie wywołane przez bakterie z rodzaju Streptococcus, najczęściej paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), które przedostają się do głębszych tkanek i narządów organizmu. Choroba charakteryzuje się szybkim rozwojem i wysoką śmiertelnością, osiągającą nawet 30-60% w przypadku zespołu wstrząsu toksycznego paciorkowcowego (STSS).
Najczęstsze postacie IChP obejmują bakteriemię, zapalenie tkanek miękkich (w tym martwicze zapalenie powięzi i mięśni), zapalenie płuc, zapalenie otrzewnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespół wstrząsu toksycznego. Czynnikami ryzyka są: wiek powyżej 65 lat, cukrzyca, choroby serca, przewlekłe choroby płuc, niewydolność nerek, nowotwory złośliwe, immunosupresja oraz przewlekłe choroby skóry.
Diagnostyka IChP opiera się na badaniach mikrobiologicznych (posiewy krwi i innych materiałów biologicznych) oraz technikach molekularnych (PCR). Leczenie wymaga natychmiastowej interwencji, obejmującej antybiotykoterapię (najczęściej penicylinę w połączeniu z klindamycyną), wsparcie funkcji życiowych oraz często interwencję chirurgiczną w przypadku zakażeń tkanek miękkich.
Profilaktyka IChP obejmuje szybkie rozpoznawanie i leczenie zakażeń paciorkowcowych, chemioprofilaktykę u osób z bliskiego kontaktu z chorym oraz szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka. W niektórych krajach prowadzone są badania nad szczepionkami przeciw paciorkowcom grupy A, które mogłyby zmniejszyć zachorowalność na inwazyjne zakażenia paciorkowcowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Necrotising fasciitis – Epidemiologia
Nekrotyzujące zapalenie powięzi (NZP) to rzadka, ale ciężka infekcja tkanek miękkich, charakteryzująca się szybkim rozprzestrzenianiem i martwicą tkanek podskórnych. Zapadalność różni się geograficznie: w USA wynosi około 0,4/100 000 osób rocznie (700-1150 przypadków), w Europie Zachodniej około 1/100 000, a w Holandii 1,1-1,4/100 000 osobolat (193-238 przypadków). W regionach takich jak Tajlandia obserwuje się wzrost zapadalności z 26,08 do 32,64/100 000 w latach 2014-2018. NZP najczęściej dotyczy kończyn (45-74%), zwłaszcza dolnych, a także krocza i narządów płciowych; martwicze zapalenie powięzi szyi (CNF) stanowi około 5% przypadków i wiąże się z wysokim ryzykiem ze względu na bliskość dróg oddechowych. Średni wiek chorych to 38-44 lata, z niską zapadalnością u dzieci (0,02-0,08/100 000 rocznie), gdzie choroba często występuje u wcześniej zdrowych pacjentów. Czynniki ryzyka obejmują cukrzycę (21-71% pacjentów), choroby współistniejące (obecne u ponad 50% chorych), otyłość, alkoholizm, niewydolność nerek i wątroby, zakażenie HIV oraz immunosupresję. Wrota zakażenia to uszkodzenia skóry, iniekcje, urazy, zabiegi chirurgiczne i kontakt z wodami przybrzeżnymi, zwłaszcza w przypadku zakażeń Vibrio. Występuje sezonowość, np. wzrost zachorowań na NZP wywołane paciorkowcami grupy A w okresie zwiększonej liczby infekcji gardła.
antybiotykoterapia, choroba tętnic obwodowych, hipoalbuminemia, hipotensja, immunosupresja, infekcja gardła, infekcja tkanek miękkich, inwazyjna choroba paciorkowcowa, kreatynina w surowicy, marskość wątroby, martwicze zapalenie powięzi szyi, nekrotyzujące zapalenie powięzi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, objaw ogólnoustrojowy, oporność bakterii na antybiotyki, paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego, paciorkowiec grupy A, płaszczyzna powięziowa, poziom mleczanów, sepsa, trombocytopenia, zakażenie HIV, zapalenie mięśni