Caliciviridae
Caliciviridae to rodzina małych, bezotoczkowych wirusów RNA, która obejmuje istotne patogeny człowieka i zwierząt. Wirusy te posiadają pojedynczą nić RNA o dodatniej polarności oraz charakterystyczną strukturę kapsydu z zagłębieniami przypominającymi kształtem kielich (stąd nazwa, od łacińskiego „calix” – kielich).
Do najważniejszych przedstawicieli Caliciviridae należą: norowirusy – główna przyczyna niebakteryjnych epidemii zapalenia żołądka i jelit na całym świecie; sapovirusy – powodujące ostre zapalenie żołądka i jelit, szczególnie u dzieci; wirus zapalenia wątroby typu E (wcześniej klasyfikowany jako calicivirus); oraz wirusy zwierzęce jak wirus choroby krwotocznej królików.
Zakażenia calicivirusami u ludzi najczęściej przenoszą się drogą fekalno-oralną, przez skażoną żywność, wodę lub bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Charakteryzują się krótkim okresem inkubacji (24-48 godzin) i objawami takimi jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha, trwającymi zwykle 2-3 dni.
Diagnostyka calicivirusów opiera się głównie na metodach molekularnych, szczególnie RT-PCR, ponieważ trudno je hodować w warunkach laboratoryjnych. Leczenie zakażeń ma charakter objawowy i polega na nawadnianiu oraz łagodzeniu dolegliwości, gdyż nie istnieją specyficzne leki przeciwwirusowe skierowane przeciwko tym patogenom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Norowirus (zakażenie jelit) – Epidemiologia
Norowirus, jednoniciowy wirus RNA z rodziny Caliciviridae, jest główną przyczyną ostrego zapalenia żołądka i jelit na świecie, powodując około 685 milionów przypadków rocznie, w tym 200 milionów u dzieci poniżej 5 roku życia. W USA norowirus odpowiada za 19-21 milionów zachorowań rocznie, co stanowi 58% wszystkich chorób pokarmowych, prowadząc do około 109 000 hospitalizacji, 465 000 wizyt na oddziałach ratunkowych, 2,27 miliona wizyt ambulatoryjnych oraz 900 zgonów, głównie wśród osób ≥65 lat. Sezonowość infekcji jest wyraźna, z największą aktywnością od listopada do kwietnia, a w sezonie 2024-2025 odnotowano wzrost liczby ognisk w porównaniu do lat poprzednich. Ogniska najczęściej występują w placówkach opieki zdrowotnej, zwłaszcza w domach opieki długoterminowej, gdzie pacjenci są bardziej narażeni na ciężki przebieg choroby.
badanie kału, biegunka, Caliciviridae, choroba współistniejąca, higiena rąk, kaliciwirus, nadzór nad ściekami, obciążenie kliniczne, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, ostre zapalenie żołądka, placówka opieki długoterminowej, różnorodność genetyczna, system wczesnego ostrzegania, szczepionka przeciwko norovirusowi, wirus RNA, wskaźnik śmiertelności, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Norowirus (zakażenie jelit) – Etiologia i przyczyny
Norowirus, należący do rodziny Caliciviridae, jest jednoniciowym, nieosłoniętym wirusem RNA, stanowiącym główną przyczynę ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego na świecie. Charakteryzuje się wysoką zmiennością genetyczną z co najmniej 10 genogrupami i 49 genotypami, z dominującą u ludzi grupą GII, w tym szczepem GII.17, który odpowiada za 70% ognisk w USA. Zakażenie następuje po wniknięciu wirusa do komórek jelita cienkiego, wiążąc się z receptorami HBGA, co prowadzi do zapalenia żołądka i jelit. Dawka zakaźna jest bardzo niska (10-18 cząstek wirusa), a wirus jest wydalany w miliardach cząstek w kale i wymiocinach. Transmisja odbywa się głównie drogą kałowo-ustną, poprzez kontakt bezpośredni, skażone powierzchnie, żywność (zwłaszcza surowe owoce morza) oraz aerozol powstały podczas wymiotów. Norowirus jest odporny na zamrażanie, temperatury do 60°C oraz wiele standardowych środków dezynfekcyjnych, a skuteczne są preparaty na bazie chloru.
aerozol, antygen grupy krwi, Caliciviridae, droga kałowo-ustna, gastroenteritis, grypa żołądkowa, jednoniciowy wirus RNA, jelito cienkie, kapsyd, nieżyt żołądkowo-jelitowy, odporność krzyżowa, osłabiony układ odpornościowy, ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy, przeciwciała IgG, środek dezynfekujący, środek odkażający, transmisja powietrzna, wirus Norwalk, zakażenie pokarmowe, zapalenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie pokarmowe, zoonoza