czynność wydzielnicza trzustki

Czynność wydzielnicza trzustki to kluczowy aspekt funkcjonowania tego narządu, polegający na produkcji i uwalnianiu enzymów trawiennych oraz hormonów regulujących metabolizm. Trzustka, jako gruczoł o podwójnej funkcji (egzokrynnej i endokrynnej), wydziela dziennie około 1,5-2 litrów soku trzustkowego zawierającego enzymy niezbędne do trawienia białek, tłuszczów i węglowodanów.

W ramach funkcji zewnątrzwydzielniczej (egzokrynnej), komórki pęcherzykowe trzustki produkują enzymy trawienne, takie jak amylaza, lipaza, trypsyna, chymotrypsyna oraz nukleazy. Sok trzustkowy zawiera również wodorowęglany, które neutralizują kwaśną treść pokarmową z żołądka, tworząc optymalne środowisko dla działania enzymów trzustkowych w dwunastnicy.

Regulacja czynności wydzielniczej trzustki odbywa się poprzez złożone mechanizmy neurohormonalne. Główne hormony stymulujące wydzielanie soku trzustkowego to sekretyna i cholecystokinina (CCK), uwalniane przez komórki błony śluzowej dwunastnicy w odpowiedzi na obecność treści pokarmowej. Dodatkowo, unerwienie autonomiczne (przywspółczulne) poprzez nerw błędny również stymuluje wydzielanie trzustkowe.

Zaburzenia czynności wydzielniczej trzustki mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak niedostateczne trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Występują one w przebiegu takich schorzeń jak przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, nowotwory trzustki czy stany po resekcji trzustki. Diagnostyka funkcji wydzielniczej trzustki obejmuje testy bezpośrednie (np. test sekretynowo-cholecystokininowy) oraz pośrednie (np. elastaza-1 w kale, test oddechowy).

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl