wpływ wieku na farmakokinetykę

Wiek pacjenta ma istotny wpływ na farmakokinetykę leków, co może znacząco zmieniać efektywność i bezpieczeństwo farmakoterapii. U osób starszych (>65 lat) obserwuje się szereg fizjologicznych zmian wpływających na wszystkie etapy losów leku w organizmie.

W zakresie wchłaniania dochodzi do zmniejszenia wydzielania soku żołądkowego i spowolnienia opróżniania żołądka, co może opóźniać absorpcję leków. Dystrybucja ulega modyfikacji ze względu na zmniejszenie całkowitej ilości wody w organizmie, zwiększenie proporcji tkanki tłuszczowej oraz zmniejszenie stężenia albumin, co może wpływać na objętość dystrybucji i frakcję wolnego leku.

Metabolizm leków u osób starszych jest zwykle spowolniony z powodu zmniejszenia masy wątroby i przepływu krwi przez ten narząd o około 30-40%. Aktywność enzymów wątrobowych, zwłaszcza cytochromu P450, ulega obniżeniu, co prowadzi do wolniejszej biotransformacji wielu substancji leczniczych.

Eliminacja nerkowa leków również ulega spowolnieniu z wiekiem – po 40. roku życia obserwuje się stopniowe zmniejszanie filtracji kłębuszkowej o około 8-10% na dekadę. U 80-latka klirens nerkowy może być zmniejszony nawet o 50% w porównaniu z młodym dorosłym, co wymaga dostosowania dawek leków wydalanych przez nerki.

U dzieci i noworodków farmakokinetyka również różni się od tej obserwowanej u dorosłych. Noworodki mają niedojrzałe systemy enzymatyczne wątroby, niższe stężenie białek wiążących leki oraz inną proporcję wody do tkanki tłuszczowej, co wpływa na dystrybucję i metabolizm leków. Wraz z rozwojem dziecka parametry farmakokinetyczne stopniowo zbliżają się do wartości typowych dla dorosłych.