Terebinthini aetheroleum
Terebinthini aetheroleum, znany również jako olejek terpentynowy, to substancja otrzymywana w procesie destylacji żywicy drzew iglastych, głównie sosny. Jest to bezbarwna lub lekko żółtawa ciecz o charakterystycznym zapachu, zawierająca mieszaninę węglowodorów terpenowych, przede wszystkim α-pinenu i β-pinenu.
W medycynie historycznej olejek terpentynowy był stosowany jako środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i odkażający, szczególnie w formie maści i plastrów przy schorzeniach reumatycznych, neuralgii czy zapaleniu oskrzeli. Współcześnie jego zastosowanie medyczne jest ograniczone ze względu na potencjalne działania niepożądane, w tym podrażnienia skóry i błon śluzowych.
Terebinthini aetheroleum w niskich stężeniach może wykazywać działanie rozgrzewające i przeciwbólowe przy aplikacji zewnętrznej. W farmakopei ma zastosowanie jako składnik niektórych preparatów złożonych do stosowania miejscowego. Należy jednak pamiętać, że substancja ta może powodować reakcje alergiczne i wymaga ostrożności w stosowaniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Olejek terpentynowy – Działania niepożądane
Olejek terpentynowy (Terebinthini aetheroleum), stosowany miejscowo w preparatach przeciwbólowych i rozgrzewających (np. Viprosal B, Rub-Arom, Vicks VapoRub), może wywoływać liczne działania niepożądane, głównie dermatologiczne i oddechowe. Najczęstsze reakcje skórne obejmują podrażnienia, zapalenie skóry, wysuszenie i złuszczanie naskórka, rumień, pokrzywkę, nadżerki oraz owrzodzenia. W układzie oddechowym obserwuje się rzadkie, ale poważne skurcze oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową, a także podrażnienia górnych dróg oddechowych. Bardzo rzadkie, lecz ciężkie reakcje obejmują skurcz krtani, napady astmy, wstrząs anafilaktyczny oraz ogólnoustrojowe objawy zatrucia przy przypadkowym spożyciu, takie jak nudności, wymioty, drgawki, porażenie oddychania i śpiączka.
astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, ból brzucha, drgawki, duszność, działanie przeciwbólowe i rozgrzewające, nadwrażliwość na lek, nadżerka, napad astmy, nudność, obrzęk tkanek, olejek terpentynowy, oparzenie kontaktowe, oparzenie w miejscu aplikacji, ostre zatrucie, owrzodzenie, podrażnienie dróg oddechowych, pokrzywka, porażenie oddychania, reakcja alergiczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śpiączka, Terebinthini aetheroleum, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, wykwit pokrzywkowy, wymioty, wysypka rumieniowata, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, złuszczenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olejek terpentynowy – Dawkowanie i sposób podawania
Olejek terpentynowy jest składnikiem aktywnym wielu preparatów dermatologicznych stosowanych miejscowo, wykorzystywanych zarówno w terapii bólu, jak i infekcji górnych dróg oddechowych. Dawkowanie u dorosłych różni się w zależności od produktu i zawartości olejku, np. Aroma-Activ zawiera 0,5 g olejku na 100 g maści i stosuje się go 2 razy dziennie, Capsigel N zawiera 5,0 g olejku na 100 g emulsji z aplikacją 1-2 razy dziennie z odstępem co najmniej 4 godzin, a Viprosal B zawiera 30 mg olejku na 1 g maści i stosuje się go 1-2 razy dziennie w dawce 5-10 g. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowane do wieku i preparatu, z wyraźnymi ograniczeniami, np. Neo-Capsiderm i Capsigel N nie są zalecane dla osób poniżej 18 lat, a Vicks VapoRub nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 5 lat. Preparaty należy aplikować miejscowo, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi sposobu podania i czasu stosowania, który zwykle nie przekracza kilku dni (np. Capsigel N i Neo-Capsiderm max. 2 dni, Vicks VapoRub do 7 dni).
błony śluzowe, dolegliwość bólowa, infekcja górnych dróg oddechowych, inhalacja, klatka piersiowa, nerw czuciowy, nieżyt górnych dróg oddechowych, ograniczenie wiekowe, olejek terpentynowy, olejek terpentynowy z sosny nadmorskiej, preparat dermatologiczny, preparat przeciwbólowy, Terebinthini aetheroleum, uszkodzenie skóry, wywiad medyczny