Dawkowanie i sposób podawania
Olejek terpentynowy

Dawkowanie substancji olejek terpentynowy

Olejek terpentynowy (Terebinthinae aetheroleum, Terebinthini aetheroleum) stanowi składnik aktywny wielu preparatów dermatologicznych stosowanych miejscowo na skórę. Jego działanie wykorzystywane jest zarówno w preparatach przeciwbólowych, jak i w produktach stosowanych w infekcjach górnych dróg oddechowych. Dawkowanie tej substancji uzależnione jest od wskazań, wieku pacjenta oraz konkretnego produktu leczniczego.¹

Dawkowanie u dorosłych

U osób dorosłych dawkowanie olejku terpentynowego w zależności od preparatu wygląda następująco:

• W przypadku produktu Aroma-Activ zawierającego 0,5 g olejku terpentynowego (Terbinthini aetheroleum) w 100 g maści: niewielką ilość maści należy nanosić na miejsca bolące 2 razy na dobę; w przypadku nieżytów górnych dróg oddechowych – nacierać skórę w górnej części klatki piersiowej 2 razy na dobę.²
• W preparacie Capsigel N, zawierającym 5,0 g olejku terpentynowego z sosny nadmorskiej (Terebinthinae aetheroleum a Pino pinastro) w 100 g emulsji: niewielką ilość emulsji należy delikatnie wmasować w bolące miejsca 1-2 razy dziennie, z zachowaniem odstępów między aplikacjami nie mniejszych niż 4 godziny.³
• Dla kremu DIP HOT ROZGRZEWAJĄCY zawierającego 14,7 mg olejku terpentynowego w 1 g kremu: cienką warstwę preparatu należy nanieść na bolące miejsce, delikatnie wmasować, powtarzając aplikację 2-3 razy na dobę.⁴
• W maści Hotlec zawierającej 5 mg olejku terpentynowego w 1 g: należy nacierać skórę w miejscach bolących niewielką ilością maści 2-4 g (ok. 3-5 cm) od 1 do 3 razy na dobę.⁵
• Dla preparatu Neo-Capsiderm zawierającego 9,7 g olejku terpentynowego z sosny nadmorskiej w 100 g maści: niewielką ilość maści należy delikatnie wmasować w bolące miejsca 1-2 razy na dobę, z zachowaniem odstępów między aplikacjami nie mniejszych niż 4 godziny.⁶
• W przypadku maści Rub-Arom zawierającej 5,00 g olejku terpentynowego w 100 g produktu: bolące miejsca należy nacierać ilością maści odpowiadającą 2 miarkom (3 g) 1-2 razy na dobę.⁷
• W preparacie Vicks VapoRub zawierającym 5,00 g olejku terpentynowego w 100 g maści: 1 łyżeczkę maści (około 7,5 g) nakładać na klatkę piersiową i plecy od 2 do 4 razy na dobę.⁸
• Dla maści Viprosal B zawierającej 30 mg olejku terpentynowego w 1 g: 5 do 10 g maści (około 1 do 2 łyżeczek od herbaty, w zależności od leczonej powierzchni) należy stosować na bolesne miejsca i wmasowywać w skórę raz lub dwa razy dziennie.⁹

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie olejku terpentynowego u dzieci i młodzieży jest zróżnicowane w zależności od wieku oraz preparatu:

• Aroma-Activ:
  • W łagodzeniu dolegliwości bólowych – dzieci powyżej 6 lat: niewielką ilością maści nacierać skórę w miejscach bolących 2 razy na dobę.
  • W łagodnych nieżytach górnych dróg oddechowych – dzieci powyżej 7 lat: niewielką ilością maści nacierać skórę w górnej części klatki piersiowej 2 razy na dobę.

  ¹⁰

• DIP HOT ROZGRZEWAJĄCY: młodzież powyżej 12-go roku życia: cienką warstwę preparatu nanieść na bolące miejsce, delikatnie wmasować, powtarzać 2-3 razy na dobę. Nie stosować u dzieci poniżej 12-go roku życia.¹¹
• Hotlec: młodzież w wieku powyżej 12 lat: niewielką ilością maści 2-4 g (ok. 3-5 cm) nacierać skórę w miejscach bolących 1 do 3 razy na dobę.¹²
• Neo-Capsiderm: Nie należy stosować u dzieci i młodzieży.¹³
• Rub-Arom:
  • Młodzież od 12 lat: nacierać skórę pleców i klatki piersiowej ilością maści odpowiadającą 2 miarkom (3 g) 1-2 razy na dobę.
  • Dzieci od 7 do 12 lat: nacierać skórę pleców i klatki piersiowej ilością maści odpowiadającą 1 miarce (1,5 g) 1-2 razy na dobę.

  ¹⁴

• Vicks VapoRub:
  • Młodzież w wieku powyżej 12 lat: 1 łyżeczkę maści (około 7,5 g) nakładać na klatkę piersiową i plecy od 2 do 4 razy na dobę.
  • Dzieci w wieku od 5 do 12 lat: ½ łyżeczki maści (około 3,75 g) nakładać na klatkę piersiową i plecy 2 do 3 razy na dobę.
  • Dzieci w wieku poniżej 5 lat: nie zaleca się stosowania.

  ¹⁵

• Viprosal B: brak doświadczenia dotyczącego stosowania u dzieci.¹⁶

Sposób podawania olejku terpentynowego

Preparaty zawierające olejek terpentynowy należy stosować miejscowo na skórę. Szczegółowe zasady aplikacji dla poszczególnych produktów przedstawiają się następująco:

• Aroma-Activ: wetrzeć maść w miejsca bolące; w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych – delikatnie wetrzeć maść w górną część klatki piersiowej.¹⁷
• Capsigel N: delikatnie wmasować w bolące miejsca. Po nałożeniu leku należy dokładnie umyć dłonie wodą z mydłem, zmywając pozostałości emulsji.¹⁸
• DIP HOT ROZGRZEWAJĄCY: nanieść cienką warstwę preparatu na bolące miejsce, delikatnie wmasować.¹⁹
• Hotlec: nacierać skórę w miejscach bolących. Podanie na skórę.²⁰
• Neo-Capsiderm: delikatnie wmasować w bolące miejsca. Po nałożeniu leku należy dokładnie umyć dłonie wodą z mydłem, zmywając pozostałości maści.²¹
• Rub-Arom: odpowiednią ilość maści nanieść cienką warstwą na skórę i wcierać delikatnie aż do pełnego wchłonięcia.²²
• Vicks VapoRub: u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat – wetrzeć maść dokładnie w skórę klatki piersiowej i pleców, używać przewiewnych ubrań w celu skuteczniejszej inhalacji poprzez parujące składniki lotne; u dzieci w wieku 5-12 lat – delikatnie wetrzeć maść na klatkę piersiową i plecy, używać lekkich ubrań dla lepszej inhalacji.²³
• Viprosal B: stosować na bolesne miejsca i wmasowywać w skórę.²⁴

Czas stosowania

Czas stosowania preparatów zawierających olejek terpentynowy jest również zróżnicowany w zależności od produktu i wskazań:

• Aroma-Activ: jeśli po upływie 3 dni stosowania u dorosłych i po 1 dniu u dzieci nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej, należy skontaktować się z lekarzem.²⁵
• Capsigel N: stosować nie dłużej niż przez okres 2 dni.²⁶
• Neo-Capsiderm: stosować nie dłużej niż przez okres 2 dni.²⁷
• Rub-Arom: nie stosować dłużej niż kilka dni.²⁸
• Vicks VapoRub: jeśli po upływie 7 dni nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej, należy skontaktować się z lekarzem.²⁹
• Viprosal B: czas trwania leczenia zależy od natury i ciężkości choroby, stosować aż do ustąpienia bólu.³⁰

Szczególne zalecenia dotyczące stosowania

Dla niektórych preparatów zawierających olejek terpentynowy obowiązują dodatkowe, szczególne zasady stosowania:

• Capsigel N i Neo-Capsiderm: odstępy między kolejnymi aplikacjami powinny być nie mniejsze niż 4 godziny; przerwa przed ponownym zastosowaniem na to samo miejsce musi wynosić przynajmniej 14 dni; należy bezwzględnie unikać kontaktu z oczami oraz błonami śluzowymi; nie stosować na uszkodzoną skórę.^{31 32}
• Capsigel N i Neo-Capsiderm: przy dłuższym stosowaniu w tym samym miejscu może nastąpić uszkodzenie nerwów czuciowych.^{33 34}
• Hotlec: zaleca się stosowanie produktu leczniczego szczególnie na noc.³⁵

Tabela dawkowania olejku terpentynowego

Zalecenia szczególne podczas wywiadu medycznego

Podczas wywiadu medycznego z pacjentem, któremu ma zostać zalecony preparat zawierający olejek terpentynowy, lekarz powinien zwrócić uwagę na następujące kwestie:

• Wiek pacjenta – różne produkty mają różne ograniczenia wiekowe, np. Neo-Capsiderm i Capsigel N nie powinny być stosowane u dzieci i młodzieży.³⁶
• Czas stosowania – preparaty zawierające olejek terpentynowy zazwyczaj nie powinny być stosowane długotrwale, większość z nich ma określony maksymalny czas stosowania (np. Capsigel N i Neo-Capsiderm – max. 2 dni).^{37 38}
• Stan skóry w miejscu aplikacji – preparaty nie powinny być stosowane na uszkodzoną skórę.^{39 40}
• Konieczność zachowania odstępów między aplikacjami – w przypadku niektórych preparatów (np. Capsigel N i Neo-Capsiderm) odstępy między kolejnymi aplikacjami powinny być nie mniejsze niż 4 godziny.^{41 42}
• Konieczność zachowania przerwy przed ponownym zastosowaniem na to samo miejsce – w przypadku Capsigel N i Neo-Capsiderm przerwa musi wynosić przynajmniej 14 dni.^{43 44}
• Ryzyko uszkodzenia nerwów czuciowych przy dłuższym stosowaniu w tym samym miejscu.^{45 46}
• Konieczność umycia rąk po aplikacji niektórych preparatów.^{47 48}
• Unikanie kontaktu z oczami i błonami śluzowymi.^{49 50}