transporter polipeptydowy anionów organicznych

Transporter polipeptydowy anionów organicznych (OATP, Organic Anion Transporting Polypeptide) to rodzina białek transportowych należących do nadrodziny nośników rozpuszczonych substancji SLC (Solute Carrier). Transportery OATP odgrywają kluczową rolę w procesach wchłaniania, dystrybucji i eliminacji wielu endogennych substancji oraz ksenobiotyków, w tym leków.

W organizmie człowieka zidentyfikowano 11 izoform transporterów OATP, które kodowane są przez geny z rodziny SLCO. Najlepiej poznane to OATP1B1 i OATP1B3 występujące głównie w wątrobie oraz OATP1A2 i OATP2B1 zlokalizowane w enterocytach jelita cienkiego, hepatocytach, barierze krew-mózg i innych tkankach. Transportery te umożliwiają przechodzenie przez błony komórkowe anionowych, amfipatycznych związków organicznych niezależnie od gradientu sodu czy ATP.

Klinicznie transportery OATP mają ogromne znaczenie w farmakokinetyce wielu grup leków, w tym statyn, sartanów, niektórych antybiotyków i leków przeciwnowotworowych. Polimorfizmy genów kodujących te białka mogą znacząco wpływać na osobniczą zmienność w odpowiedzi na leki. Zahamowanie aktywności transporterów OATP, szczególnie w wątrobie, może prowadzić do istotnych interakcji lekowych, zwiększając stężenie substratów w osoczu i ryzyko działań niepożądanych.

Badania nad transporterami OATP mają duże znaczenie w medycynie spersonalizowanej, gdyż pozwalają przewidywać indywidualne różnice w metabolizmie leków oraz optymalizować farmakoterapię. Coraz częściej uwzględnia się rolę tych transporterów w badaniach przedklinicznych i klinicznych nowych cząsteczek lekowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Irbesartan Aurovitas 300 mg

Irbesartan Aurovitas, dostępny w dawkach 150 mg i 300 mg, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym. Nasilenie działania hipotensyjnego obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, takimi jak beta-adrenolityki, antagoniści kanału wapniowego i tiazydowe diuretyki, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawek. Połączenie irbesartanu z inhibitorami ACE lub aliskirenem jest niezalecane ze względu na wysokie ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie potasu (diuretyki oszczędzające potas, suplementy potasu, zamienniki soli kuchennej oraz heparyna), gdyż może to prowadzić do hiperkaliemii wymagającej ścisłego monitorowania. Ponadto, stosowanie irbesartanu z litem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksyczności litu, a w przypadku konieczności takiej terapii wskazane jest monitorowanie stężenia litu w surowicy.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, CYP2C9, działanie hipotensyjne, glukuronidacja, hiperkaliemia, inhibitor ACE, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, omdlenie, ostra niewydolność nerek, pogorszenie czynności nerek, repaglinid, selektywny inhibitor COX-2, stężenie litu w surowicy, stężenie potasu w surowicy, tiazydowy lek moczopędny, transporter polipeptydowy anionów organicznych, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Irbesartan Aurovitas 150 mg

Irbesartan Aurovitas wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie irbesartanu z inhibitorami ACE lub aliskirenem, co prowadzi do podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) i zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. Równoczesne stosowanie z diuretykami oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub lekami podnoszącymi stężenie potasu w surowicy również może wywołać hiperkaliemię, dlatego takie połączenia są niezalecane. W przypadku terapii litem obserwuje się wzrost jego stężenia i toksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, NLPZ (w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę) mogą osłabiać działanie hipotensyjne irbesartanu i zwiększać ryzyko pogorszenia funkcji nerek oraz hiperkaliemii, zwłaszcza u osób starszych.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, działanie hipotensyjne, działanie toksyczne, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoenzym CYP2C9, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objętość krwi krążącej, ostra niewydolność nerek, selektywny inhibitor COX-2, tiazydowy lek moczopędny, transporter polipeptydowy anionów organicznych, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eltrombopag Glenmark 25 mg

Eltrombopag wykazuje zróżnicowany profil farmakokinetyczny zależny od dawki, stanu klinicznego pacjenta oraz czynników demograficznych. U dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP) średnie wartości AUC(0-τ) dla dawek 30, 50 i 75 mg wynoszą odpowiednio 47, 108 i 168 µg/ml·h, a Cmax odpowiednio 3,78, 8,01 i 12,7 µg/ml. U pacjentów z przewlekłym zakażeniem WZW C, dla dawek 25-100 mg, AUC(0-τ) waha się od 118 do 354 µg/ml·h, a Cmax od 6,40 do 19,19 µg/ml. Eltrombopag osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-6 godzinach od podania doustnego, a jego biodostępność wynosi co najmniej 52% po dawce 75 mg. Lek charakteryzuje się wysokim (>99,9%) wiązaniem z białkami osocza, głównie albuminą, i jest metabolizowany głównie przez CYP1A2, CYP2C8 oraz transferazy UGT1A1 i UGT1A3, z głównym wydalaniem przez kał (59%) i mocz (31%). Eltrombopag jest inhibitorem transporterów OATP1B1 i BCRP, co może wpływać na farmakokinetykę innych leków, np. rozuwastatyny.
białko oporności raka piersi, biodostępność bezwzględna, chelatowanie kationów, dysfunkcja wątroby, ekspozycja na lek, eltrombopag, enzymy CYP, farmakokinetyka, glukuronidacja, interakcja lekowa, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, metabolity, metabolizm oksydacyjny, niewydolność nerek, osocze, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe zakażenie WZW C, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, transferaza urydynowo-difosfoglukuronianowa, transporter polipeptydowy anionów organicznych, utlenianie, wchłanianie substancji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej

transporter polipeptydowy anionów organicznych

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Irbesartan Aurovitas 300 mg

Interakcje leku – Irbesartan Aurovitas 150 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Eltrombopag Glenmark 25 mg