receptor cholinergiczny nikotynowy

Receptor cholinergiczny nikotynowy to białko kanałowe bramkowane ligandem, należące do rodziny jonotropowych receptorów cholinergicznych. Występuje w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym, gdzie odpowiada za szybką transmisję sygnałów na złączu nerwowo-mięśniowym oraz w synapsach cholinergicznych.

Strukturalnie receptor ten zbudowany jest z pięciu podjednostek tworzących kanał jonowy, który po aktywacji przez acetylocholinę lub nikotynę otwiera się, umożliwiając przepływ jonów (głównie sodu i potasu). Podjednostki te mogą występować w różnych kombinacjach (α, β, γ, δ, ε), co wpływa na właściwości farmakologiczne receptora. W mięśniach szkieletowych dominuje typ (α₁)₂βγδ lub (α₁)₂βδε, natomiast w ośrodkowym układzie nerwowym występują głównie homomeryczne receptory α₇ lub heteromeryczne receptory zawierające podjednostki α i β.

Dysfunkcje receptorów cholinergicznych nikotynowych są związane z licznymi schorzeniami neurologicznymi, w tym miastenią, zespołem miastenicznym Lamberta-Eatona, niektórymi postaciami padaczki oraz chorobami neurodegeneracyjnymi jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Receptory te są również celem działania wielu leków, toksyn (np. kurara) oraz nikotyny, która wywołuje ich desensytyzację, przyczyniając się do rozwoju uzależnienia od tytoniu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl