propofol
Propofol (2,6-diizopropilfenol) to dożylny lek anestetyczny o działaniu hipnotycznym, stosowany powszechnie do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. Charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-60 sekund) oraz krótkim czasem działania, co wynika z jego właściwości farmakokinetycznych i szybkiej redystrybucji w organizmie.
Mechanizm działania propofolu polega głównie na nasileniu hamującego działania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) poprzez aktywację receptorów GABA-A w ośrodkowym układzie nerwowym. Lek ten zmniejsza metabolizm mózgowy, przepływ krwi mózgowej oraz ciśnienie śródczaszkowe, co czyni go przydatnym w neuroanestezji.
Do najczęstszych działań niepożądanych propofolu należą: hipotonia, depresja oddechowa oraz ból w miejscu podania. Rzadziej występującym, ale poważnym powikłaniem jest zespół infuzji propofolu (PRIS), charakteryzujący się kwasicą metaboliczną, rabdomiolizą, hiperkaliemią i niewydolnością serca. Propofol może również wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie u osób uczulonych na soję lub orzechy ziemne, gdyż jest emulgowany w roztworze zawierającym olej sojowy.
Ze względu na brak działania przeciwbólowego, propofol jest zazwyczaj stosowany w skojarzeniu z lekami przeciwbólowymi (opioidami) podczas znieczulenia ogólnego. Lek powinien być podawany wyłącznie przez doświadczony personel medyczny w warunkach zapewniających możliwość natychmiastowej interwencji w przypadku wystąpienia powikłań oddechowych lub krążeniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml
Propofol 2% MCT/LCT Fresenius (20 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na propofol lub na substancje pomocnicze, w tym olej sojowy (50 mg/ml), co jest istotne u osób z alergią na orzeszki ziemne lub soję. Preparat zawiera 1000 mg propofolu w ampułko-strzykawce 50 ml, a także maksymalnie 0,06 mg/ml sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Emulsja ma pH 7,5-8,5 i osmolarność 270-330 mOsmol/kg, co wpływa na jej właściwości farmakologiczne i tolerancję u pacjentów.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml
Propofol, będący lekiem znieczulającym o kodzie ATC N01AX10, charakteryzuje się szybkim początkiem działania wynoszącym 30-40 sekund oraz krótkim czasem działania po pojedynczym bolusie, trwającym około 4-6 minut. Brak klinicznie istotnej kumulacji przy powtarzanych dawkach lub ciągłej infuzji umożliwia precyzyjne kontrolowanie głębokości i czasu trwania znieczulenia. W fazie indukcji obserwuje się przejściową bradykardię i niedociśnienie tętnicze, wynikające z działania wagotonicznego oraz hamowania układu współczulnego, co wymaga monitorowania hemodynamicznego. Po zakończeniu podawania propofolu pacjenci szybko odzyskują przytomność, co sprzyja zastosowaniom w procedurach ambulatoryjnych.
bolus, bradykardia, działanie wagotoniczne, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, indukcja znieczulenia, infuzja ciągła, kumulacja leku, lek anestetyczny, lek znieczulający, monitorowanie hemodynamiczne, niedociśnienie tętnicze, populacja pediatryczna, praktyka anestezjologiczna, propofol, substancja pomocnicza, układ przywspółczulny, układ współczulny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji 20 mg/ml
Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) to dożylny, krótko działający środek do znieczulenia ogólnego w postaci mlecznobiałej emulsji typu „olej w wodzie”. Wskazania obejmują indukcję i podtrzymanie znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 3. roku życia, sedację na oddziałach intensywnej terapii u pacjentów powyżej 16 lat z wymogiem wentylacji kontrolowanej, a także sedację podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych u dorosłych i dzieci powyżej 3 lat. Lek może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej ze znieczuleniem miejscowym lub regionalnym. W fiolce o pojemności 50 ml znajduje się 1000 mg propofolu oraz 50 mg/ml oleju sojowego, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów z alergią na składniki emulsji.
emulsja do wstrzykiwań, indukcja znieczulenia, monoterapia, oddychanie kontrolowane, oddział intensywnej terapii, olej sojowy, podtrzymanie znieczulenia, preparat parenteralny, propofol, Propofol-Lipuro, sedacja pacjentów, sedacja podczas zabiegów, terapia skojarzona, wentylacja kontrolowana, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nimbex 2 mg/ml
Produkt leczniczy Nimbex (cisatrakurium, 2 mg/ml) stosowany jest do dożylnego wstrzykiwania lub infuzji w celu blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Zalecana dawka u dorosłych do intubacji dotchawiczej wynosi 0,15 mg/kg mc., podawana w ciągu 5-10 sekund, co zapewnia optymalne warunki po 120 sekundach od indukcji znieczulenia propofolem. Dawki wyższe skracają czas początku działania, a podtrzymujące dawki 0,03 mg/kg mc. wydłużają blok o około 20 minut. Czas ustępowania bloku jest niezależny od dawki i wynosi około 13 minut (od 25% do 75% powrotu T1) oraz 30 minut (od 5% do 95%). Blok można odwrócić standardowymi inhibitorami acetylocholinoesterazy, z czasem ustąpienia od 2 do 9 minut w zależności od stopnia powrotu odpowiedzi T1. U dzieci dawka początkowa jest podobna (0,15 mg/kg mc.), jednak czas działania jest krótszy, a profil farmakodynamiczny różni się w zależności od wieku i stosowanego znieczulenia (opioidowe, halotan). U dzieci poniżej 2 lat dane są ograniczone, a stosowanie u noworodków nie jest zalecane.
blok nerwowo-mięśniowy, blokada nerwowo-mięśniowa, chlorowcowane węglowodory, cisatrakurium, enfluran, halotan, indukcja znieczulenia, infuzja ciągła, inhibitory acetylocholinoesterazy, intubacja dotchawicza, izofluran, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział intensywnej terapii, opioidy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, propofol, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, suksametonium, tiopental sodu, ustępowanie bloku, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Kabi 0,16 mg/ml
Ondansetron Kabi (0,16 mg/ml, roztwór do infuzji) jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P-450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), co powoduje, że zmniejszenie aktywności jednego enzymu jest kompensowane przez inne, skutkując minimalnymi zmianami w klirensie leku. Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu ondansetronu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. antracykliny, trastuzumab, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron, beta-blokery takie jak atenolol i tymolol), ze względu na ryzyko arytmii. Przeciwwskazane jest łączenie ondansetronu z apomorfiną z powodu ryzyka głębokiej hipotensji i utraty świadomości. Induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) zwiększają klirens ondansetronu, co może wymagać dostosowania dawki. Ponadto, ondansetron może osłabiać działanie przeciwbólowe tramadolu, co jest istotne w terapii przeciwbólowej.
alfentanyl, amiodaron, antracykliny, apomorfina, badanie EKG, beta-bloker, choroba wątroby, cytochrom P-450, enzymy cytochromu P-450, erytromycyna, fenytoina, furosemid, hipotensja, induktor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, leki kardiotoksyczne, lidokaina, morfina, nudności i wymioty, odstęp QT, ondansetron, propofol, ryfampicyna, SNRI, SSRI, temazepam, tiopental, tramadol, trastuzumab, wymioty indukowane chemioterapią, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Propofol-Lipuro 5 mg/ml
Propofol-Lipuro 5 mg/ml, stosowany jako środek znieczulający, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak leki premedykacyjne, wziewne środki znieczulające oraz inne leki znieczulające. Wspólne podawanie tych substancji może nasilać efekty sedacyjne, znieczulające oraz depresyjne na układ krążenia i oddechowy, co wymaga zmniejszenia dawki propofolu i ścisłego monitorowania parametrów życiowych. Synergistyczne działanie propofolu z technikami znieczulenia regionalnego (rdzeniowego i nadtwardówkowego) również może prowadzić do nasilonych efektów hemodynamicznych, co wskazuje na konieczność dostosowania dawki. Ponadto, u pacjentów leczonych rifampicyną obserwowano zwiększone ryzyko niedociśnienia podczas indukcji znieczulenia, a u osób przyjmujących walproinian – konieczność obniżenia dawki propofolu ze względu na wzrost jego stężenia w surowicy krwi.
ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, dawkowanie propofolu, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja układu krążenia, depresja układu oddechowego, działanie niepożądane, działanie znieczulające, efekt hemodynamiczny, emulsja do wstrzykiwań, interakcje lekowe, leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, monitorowanie parametrów życiowych, niedociśnienie, olej sojowy, propofol, rifampicyna, sedacja, walproinian, wziewne środki znieczulające, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie rdzeniowe i nadtwardówkowe, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Interakcje leku – Terlipressin SUN 0,1 mg/ml
Terlipresyna wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w kontekście bezpieczeństwa terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego i wątroby. Lek nasila działanie hipotensyjne nieselektywnych beta-adrenolityków poprzez hamowanie odruchowej aktywności serca nerwu błędnego, co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca i pojemności minutowej serca. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu terlipresyny z lekami wywołującymi bradykardię (np. propofol, sufentanyl), ze względu na ryzyko ciężkiej bradykardii, oraz z lekami wydłużającymi odstęp QT (klasy IA i III przeciwarytmiczne, erytromycyna, niektóre leki przeciwhistaminowe, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), które mogą prowadzić do torsade de pointes. Monitorowanie EKG oraz parametrów życiowych jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z historią wydłużenia QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością wątroby i w podeszłym wieku.
analog wazopresyny, beta-adrenolityk, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, działanie wazokonstrykcyjne, erytromycyna, hipokaliemia, hipomagnezemia, komorowe zaburzenie rytmu serca, krwawienie z żylaków przełyku, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, marskość wątroby, nerw błędny, nieselektywny beta-adrenolityk, niewydolność wątroby, propofol, sufentanyl, terlipresyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wazodilatacja, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, żyła wrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji 20 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne propofolu w stężeniu 20 mg/ml nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy wielokrotnym podawaniu, potwierdzając brak działania genotoksycznego, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń DNA i potencjalnych długoterminowych skutków zdrowotnych. Niemniej jednak, brak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. Badania na modelach zwierzęcych, w tym na naczelnych, wskazały na możliwość neurotoksyczności rozwojowej przy dawkach terapeutycznych, manifestującej się obumieraniem komórek nerwowych i długotrwałymi deficytami poznawczymi, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji dla ludzi pozostaje niejasne i wymaga dalszych badań.
bezpieczeństwo farmakologiczne, deficyt poznawczy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emulsja do wstrzykiwań, genotoksyczność, naczelne, neurotoksyczność rozwojowa, obumieranie komórek nerwowych, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, synaptogeneza, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, uszkodzenie materiału genetycznego, uszkodzenie tkanki, wada rozwojowa płodu, wstrzyknięcie domięśniowe, znieczulenie płytkie - Leksykon substancji czynnych
Remifentanyl – Właściwości farmakodynamiczne
Remifentanyl jest selektywnym agonistą receptorów opioidowych μ, charakteryzującym się szybkim początkiem działania i bardzo krótkim czasem efektu analgetycznego, co umożliwia precyzyjną kontrolę znieczulenia ogólnego. Jego działanie jest odwracalne przez nalokson. W badaniach klinicznych u noworodków i niemowląt (≤ 8 tygodni, ASA I-II) poddawanych pyloromiotomii, remifentanyl podawany w dawce 0,4 μg/kg/min wykazał korzystniejszy, choć statystycznie nieistotny, czas wybudzenia w porównaniu do halotanu. W populacji pediatrycznej (0,5-16 lat) stosowany w technice TIVA w dawkach 0,125-1,0 μg/kg/min w połączeniu z propofolem (5-10 mg/kg/godz.) lub w znieczuleniu wziewnym (sewofluran 1,0-1,5 MAC) wykazał skrócenie czasu ekstubacji (średnio 11,8 min vs 15,0 min, p < 0,05) w operacjach dolnej części jamy brzusznej i urologicznych. W innych procedurach różnice w czasie ekstubacji były nieistotne statystycznie lub porównywalne.
agonista receptora opioidowego μ, antagonista opioidowy, bradykardia, chirurgia pediatryczna, depresja oddechowa, desfluran, ekstubacja, halotan, niedociśnienie, parametr hemodynamiczny, podtlenek azotu, propofol, pyloromiotomia, receptor opioidowy μ, rzadkoskurcz, sewofluran, skala ASA, stężenie histaminy, uwalnianie histaminy, znieczulenie ogólne, znieczulenie wziewne - Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Accord 1 mg/ml
Midazolam jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tych enzymów. Interakcje te są bardziej wyraźne po podaniu doustnym niż dożylnym, ze względu na obecność CYP3A4 w przewodzie pokarmowym, wpływając na klirens i biodostępność leku. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i worykonazol, mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu 3-5-krotnie oraz wydłużać okres półtrwania około 3-krotnie, co wymaga znacznego zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta, zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym. Inne silne inhibitory, np. lopinawir/rytonawir, powodują 5,4-krotny wzrost stężenia midazolamu i podobne wydłużenie okresu półtrwania, co wskazuje na konieczność stosowania midazolamu w warunkach intensywnej opieki medycznej. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina czy mitotan, mogą obniżać stężenie midazolamu nawet do 5-14% wartości prawidłowych, co wymaga zwiększenia dawki i ścisłego monitorowania efektu klinicznego. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (np. opioidy, benzodiazepiny, barbiturany) oraz alkoholem znacząco nasila sedację i ryzyko depresji oddechowej, co stanowi przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania.
antagonista receptora histaminowego, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, cymetydyna, depresja oddechowa, diltiazem, efekt synergistyczny, enzymy CYP3A4 i CYP3A5, erytromycyna, farmakodynamika, fentanyl, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, lek znieczulający dożylny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, propofol, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, utrata pamięci, werapamil, wziewny środek znieczulający, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cisatracurium Kabi 2 mg/ml
Cisatracurium Kabi (2 mg/ml) jest lekiem dożylnym stosowanym wyłącznie przez anestezjologów lub pod ich nadzorem, służącym do wywołania bloku przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Zalecana dawka do intubacji dotchawiczej u dorosłych i dzieci (1 miesiąc – 12 lat) wynosi 0,15 mg/kg mc., umożliwiając intubację po 120 sekundach od podania. Dawki podtrzymujące to 0,03 mg/kg mc. u dorosłych (przedłużenie bloku o około 20 minut) oraz 0,02 mg/kg mc. u dzieci (przedłużenie o około 9 minut). Szybkość samoistnego ustępowania bloku podczas znieczulenia opioidami lub propofolem/halotanem wynosi około 13 minut (25-75% bloku) i 28-30 minut (5-95% bloku). Blok można odwrócić standardowymi inhibitorami acetylocholinoesterazy w czasie 4-9 minut u dorosłych i 2-5 minut u dzieci. Podawanie cisatrakurium w infuzji ciągłej rozpoczyna się od 3 µg/kg mc./min (0,18 mg/kg mc./godz.) z możliwością zmniejszenia do 1-2 µg/kg mc./min (0,06-0,12 mg/kg mc./godz.) po stabilizacji bloku. W przypadku znieczulenia izofluranem lub enfluranem zaleca się redukcję szybkości infuzji o około 40%.
anestezjolog, blokada nerwowo-mięśniowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, choroba sercowo-naczyniowa, cisatrakurium, enfluran, halotan, infuzja ciągła, inhibitor acetylocholinoesterazy, intubacja dotchawicza, izofluran, monitorowanie nerwowo-mięśniowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwracanie blokady nerwowo-mięśniowej, pomostowanie aortalno-wieńcowe, propofol, saturacja krwi, suksametonium, wentylacja kontrolowana, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon substancji czynnych
Propofol – Dawkowanie i sposób podawania
Propofol jest anestetykiem dożylnym podawanym w postaci emulsji, stosowanym do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji w warunkach szpitalnych. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wieku, masy ciała, stanu klinicznego pacjenta oraz premedykacji. U dorosłych poniżej 55 lat dawka indukcyjna wynosi 1,5-2,5 mg/kg mc., podawana w bolusach około 40 mg co 10 sekund lub wlew dożylny 20-50 mg/min. U pacjentów powyżej 55 lat oraz z ASA III/IV dawki są zmniejszone (około 1 mg/kg mc., bolusy 20 mg co 10 sekund). Podtrzymanie znieczulenia wymaga wlewu 4-12 mg/kg mc./h u dorosłych, a u dzieci (powyżej 1 miesiąca życia) 9-15 mg/kg mc./h, z większymi dawkami u najmłodszych (1 miesiąc-3 lata). Propofol nie posiada właściwości przeciwbólowych, dlatego należy stosować go łącznie z lekami analgetycznymi. Podczas podawania konieczne jest monitorowanie układu krążenia i oddechowego oraz zapewnienie sprzętu do utrzymania drożności dróg oddechowych i wentylacji mechanicznej.
alfentanyl, atrakurium, chlorowodorek lidokainy, drożność dróg oddechowych, emulsja do wstrzykiwań, hipowolemia, indukcja znieczulenia, infuzja dożylna, intensywna terapia, klasyfikacja ASA, lek przeciwbólowy, lek zwiotczający mięśnie, miwakurium, oddychanie wspomagane, podtrzymywanie znieczulenia, pompa strzykawkowa, premedykacja, propofol, pulsoksymetria, sedacja, sztuczna wentylacja, układ krążenia, wentylacja mechaniczna, wlew dożylny, wprowadzenie do znieczulenia, wstrzyknięcie dożylne, zatrzymanie czynności serca, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Propofol Baxter 10 mg/ml
Propofol w stężeniu 10 mg/ml, stosowany jako środek anestetyczny, wywołuje przejściowe zaburzenia funkcji psychomotorycznych, które mogą utrudniać prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Efekty te obejmują wydłużony czas reakcji, obniżoną koncentrację oraz zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej i utrzymują się maksymalnie do 12 godzin po podaniu leku. W związku z tym, kluczowym elementem postępowania jest zapewnienie odpowiedniego okresu obserwacji pacjenta oraz poinformowanie go o konieczności powstrzymania się od wykonywania złożonych czynności w tym czasie. Ponadto, pacjent powinien wrócić do domu pod opieką osoby towarzyszącej, a także unikać spożywania alkoholu, który może nasilać działanie sedatywne i depresyjne propofolu na ośrodkowy układ nerwowy.
deficyt psychomotoryczny, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie niepożądane propofolu, działanie sedatywne, funkcja poznawcza, propofol, sprawność psychomotoryczna, środek anestetyczny, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenie koordynacji wzrokowo-ruchowej, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie zdolności psychomotorycznych, znieczulenie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius to emulsja do wstrzykiwań lub infuzji, zawierająca 10 mg propofolu na 1 ml emulsji, dostępna w ampułko-strzykawkach o pojemnościach 10 ml (100 mg propofolu), 20 ml (200 mg) oraz 50 ml (500 mg). Produkt charakteryzuje się pH 7,5-8,5 oraz osmolalnością 270-330 mOsmol/kg, a jego skład obejmuje m.in. olej sojowy (50 mg/ml), triglicerydy MCT/LCT, fosfolipidy jaja kurzego, glicerol i kwas oleinowy. Ampułko-strzykawki wykonane są ze szkła klasy hydrolitycznej I lub kopolimeru cykloolefinowego, wyposażone w nasadkę i korek z gumy bromobutylowej oraz tłok z polipropylenu. Produkt należy przechowywać w temperaturze do 25°C, nie zamrażać, a okres ważności wynosi 2 lata w oryginalnym, nieotwartym opakowaniu.
ampułko-strzykawka, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, fosfolipidy jaja, glicerol, guma bromobutylowa, kwas oleinowy, niezgodność farmaceutyczna, olej sojowy, osmolalność, propofol, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, roztwór lidokainy, temperatura przechowywania leku, triglicerydy kwasów tłuszczowych, warunki aseptyczne, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu - Leksykon substancji czynnych
Cisatrakurium – Dawkowanie i sposób podawania
Cisatrakurium jest środkiem blokującym przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, który powinien być podawany wyłącznie przez anestezjologa lub pod jego nadzorem, z monitorowaniem przewodnictwa nerwowo-mięśniowego w celu indywidualnego dostosowania dawki. Standardowa dawka do intubacji u dorosłych wynosi 0,15 mg/kg mc., umożliwiająca intubację po 120 sekundach od podania po indukcji znieczulenia propofolem. Dawka podtrzymująca 0,03 mg/kg mc. przedłuża blok o około 20 minut podczas znieczulenia opioidami lub propofolem. U dzieci dawka intubacyjna jest taka sama (0,15 mg/kg mc.), jednak czas działania bloku jest krótszy, a dawki podtrzymujące (np. 0,02-0,03 mg/kg mc.) przedłużają blok o 9-25 minut w zależności od wieku i stosowanego znieczulenia. Szybkość samoistnego ustępowania bloku jest niezależna od dawki i wynosi około 13-30 minut u dorosłych oraz 11-28 minut u dzieci, w zależności od stosowanego znieczulenia i dawki.
anestezjolog, blok nerwowo-mięśniowy, choroba sercowo-naczyniowa, cisatrakurium, enfluran, halotan, indukcja znieczulenia, infuzja ciągła, inhibitor acetylocholinoesterazy, intubacja dotchawicza, izofluran, masa ciała, monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział intensywnej terapii, pomostowanie tętnic wieńcowych, propofol, stymulacja nerwu łokciowego, suksametonium, tiopental sodu, ustępowanie bloku, wentylacja kontrolowana, wstrzyknięcie dożylne, zabieg kardiochirurgiczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Propofol-Lipuro 5 mg/ml
Propofol-Lipuro jest emulsją do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 5 mg/ml propofolu, dostępny w ampułkach po 20 ml (100 mg propofolu/ampułka). Preparat ma postać emulsji typu „olej w wodzie” z białym, mlecznym wyglądem, zawiera substancje pomocnicze takie jak oczyszczony olej sojowy (50 mg/ml), triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, glicerol, fosfolipidy z jaja kurzego oraz sodu oleinian. Ze względu na obecność oleju sojowego, należy zachować ostrożność u pacjentów z nadwrażliwością na soję. Produkt jest pakowany w szklane ampułki typu I, przeznaczone do jednorazowego użycia, a niewykorzystane resztki należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami. Przed podaniem emulsję należy dokładnie wstrząsnąć, a w przypadku rozwarstwienia preparatu nie stosować.
ampułka, emulsja do wstrzykiwań, emulsja typu olej w wodzie, fosfolipidy, glicerol, lidokaina, niezgodność farmaceutyczna, oleinian sodu, olej sojowy, propofol, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, substancja czynna, substancja pomocnicza, triglicerydy kwasów tłuszczowych, właściwości farmakologiczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Provive 10 mg/ml
Provive (propofol) 10 mg/ml jest podawany dożylnie w formie emulsji do wstrzykiwań lub infuzji, z koniecznością stosowania dodatkowej analgezji. Dawkowanie jest indywidualizowane i zależy od wieku, masy ciała oraz odpowiedzi pacjenta. U dorosłych do 55 lat dawka indukcyjna wynosi 1,5–2,5 mg/kg mc., podawana powoli (20–50 mg/min), z zaleceniem 40 mg co 10 sekund u zdrowych pacjentów i 20 mg co 10 sekund u pacjentów ASA III-IV. U osób powyżej 55 lat dawka i tempo podawania są mniejsze. Do podtrzymania znieczulenia stosuje się infuzję ciągłą 4-12 mg/kg mc./h lub bolusy 25-50 mg. Sedacja na OIT wymaga infuzji 0,3-4,0 mg/kg mc./h, nie przekraczając 4 mg/kg mc./h, bez stosowania systemu TCI. U dzieci powyżej 1 miesiąca dawka indukcyjna wynosi 2,5 mg/kg (u młodszych dzieci 2,5–4 mg/kg), a podtrzymująca 9-15 mg/kg mc./h, z koniecznością monitorowania lipidów ze względu na ryzyko zespołu przeciążenia tłuszczem.
ampułko-strzykawka, analgezja, dawka jednorazowa, depresja krążeniowo-oddechowa, emulsja do wstrzykiwań, farmakokinetyka i farmakodynamika, głębokość znieczulenia, indukcja znieczulenia ogólnego, infuzja ciągła, infuzja sterowana stężeniem docelowym, klasyfikacja ASA, laryngoskopia, objawy odstawienia, podtrzymanie znieczulenia ogólnego, premedykacja, propofol, sedacja podstawowa, sedacja wentylowanych pacjentów, stężenie lipidów w osoczu, Target Controlled Infusion, wstrzyknięcie w bolusie, zespół przeciążenia tłuszczem - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Desfluran Piramal 100 % v/v
Desfluran Piramal jest wziewnym środkiem znieczulającym, który powinien być podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny z odpowiednim przeszkoleniem w zakresie znieczulenia ogólnego. Do jego aplikacji konieczne jest użycie specjalistycznego parownika skalibrowanego do desfluranu. Monitorowanie podczas znieczulenia obejmuje EKG, ciśnienie tętnicze, saturację tlenem oraz pCO2 po wydechu, ze szczególnym uwzględnieniem ciśnienia krwi i częstości akcji serca w celu oceny głębokości znieczulenia. Dawkowanie desfluranu jest zindywidualizowane i zależy od wieku pacjenta, z minimalnymi stężeniami pęcherzykowymi (MAC) malejącymi wraz z wiekiem (np. u dorosłych 25 lat MAC wynosi 7,3 ± 0,0% w 100% O2, a u 70 lat 5,2 ± 0,6%). Desfluran można stosować w połączeniu z opioidami, benzodiazepinami i podtlenkiem azotu, co zmniejsza zapotrzebowanie na jego dawkę. Indukcja znieczulenia powinna zaczynać się od stężenia 3%, zwiększanego co 2–3 oddechy o 0,5–1,0%, osiągając zwykle 4–11% w ciągu 2–4 minut, z tlenem w mieszaninie wdechowej co najmniej 30% przy stężeniach powyżej 15% desfluranu.
benzodiazepina, ciśnienie krwi, ciśnienie perfuzyjne, ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego, drożność dróg oddechowych, hiperwentylacja, hipokapnia, hipowolemia, indukcja znieczulenia, intubacja, lek przeciwcholinergiczny, lek zwiotczający mięśnie, niedociśnienie tętnicze, opioid, parownik, podtlenek azotu, propofol, resuscytacja krążeniowa, saturacja tlenem, skurcz krtani, środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, stężenie pęcherzykowe, sztuczna wentylacja, tiopental, wziewny środek znieczulający, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Propofol Baxter 20 mg/ml
Propofol Baxter to dożylny środek anestetyczny w postaci emulsji o stężeniu 20 mg/ml, stosowany do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 roku życia. Lek jest również wskazany do sedacji pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej terapii, jednak wyłącznie u osób powyżej 16 lat. Ponadto, Propofol Baxter znajduje zastosowanie w sedacji podczas procedur chirurgicznych i diagnostycznych u pacjentów powyżej 3 lat, zarówno jako monoterapia, jak i w połączeniu ze znieczuleniem miejscowym lub regionalnym. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 250-390 mOsm/kg oraz pH 6,00-8,50, a w skład emulsji wchodzi 50 mg oczyszczonego oleju sojowego na każdy mililitr, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, indukcja znieczulenia ogólnego, intensywna opieka medyczna, intensywna terapia, olej sojowy, podtrzymanie znieczulenia ogólnego, propofol, sedacja, sedacja pacjentów, sedacja podczas zabiegów, wentylacja mechaniczna, wspomaganie oddechowe, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Interakcje leku – Dexmedetomidine Kalceks 100 mcg/ml
Deksmedetomidyna Kalceks wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy i układ sercowo-naczyniowy. Jednoczesne stosowanie z izofluranem, propofolem, alfentanilem czy midazolamem prowadzi do nasilenia efektów sedacyjnych, hipotensyjnych oraz depresji oddechowej, co wymaga redukcji dawek i ścisłego monitorowania parametrów życiowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z beta-adrenolitykami (np. esmolol), ze względu na ryzyko bradykardii i nasilenia hipotensji. Ponadto, spożycie alkoholu podczas terapii deksmedetomidyną jest przeciwwskazane ze względu na potencjalnie groźne nasilenie sedacji, depresji oddechowej, hipotensji i zaburzeń świadomości.
alfentanil, alkohol etylowy, beta-adrenolityk, bradykardia, deksmedetomidyna, depresja oddechowa, depresja OUN, duszność, działanie hipotensyjne, działanie sedacyjne, efekt uspokajający, enzym cytochromu P450, esmolol, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, izofluran, lek przeciwnadciśnieniowy, midazolam, mikrosom wątroby, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, propofol, receptor α2-adrenergiczny, środek znieczulający, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius to emulsja do wstrzykiwań zawierająca 10 mg propofolu w 1 ml, stosowana jako środek anestetyczny i sedatywny. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na propofol lub składniki emulsji, w tym na olej sojowy (50 mg/ml), co wyklucza osoby uczulone na orzeszki ziemne lub soję ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, propofol nie powinien być stosowany do sedacji w intensywnej terapii u pacjentów w wieku 16 lat lub młodszych z powodu zwiększonego ryzyka poważnych działań niepożądanych. Przed podaniem konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergicznego oraz ocena ryzyka, zwłaszcza w kontekście innych leków wpływających na ośrodkowy układ nerwowy i układ sercowo-naczyniowy, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub rezygnacji z terapii.
działanie niepożądane, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, intensywna terapia, interakcja lekowa, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, nadwrażliwość na substancję czynną, olej sojowy, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent pediatryczny, propofol, reakcja krzyżowa, układ sercowo-naczyniowy, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Bluefish 8 mg
Ondansetron jest metabolizowany przez izoenzymy cytochromu P-450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), co zapewnia częściową kompensację zmian aktywności pojedynczych enzymów i zwykle skutkuje niewielkimi zmianami klirensu. Jednak u pacjentów stosujących silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) obserwuje się nawet czterokrotne zwiększenie klirensu ondansetronu, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia leku we krwi i może wymagać modyfikacji dawkowania. Jednoczesne stosowanie ondansetronu z apomorfiną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko głębokiego niedociśnienia tętniczego i utraty przytomności. Ponadto, ostrożność jest wskazana przy łączeniu ondansetronu z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz kardiotoksycznymi (np. antracykliny), ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania EKG i stanu kardiologicznego pacjenta.
alfentanyl, antracyklina, chemioterapia, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, fenytoina, furosemid, indukcja CYP3A4, induktor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens ondansetronu, lek wydłużający odstęp QT, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, ondansetron, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, radioterapia, ryfampicyna, sedacja, temazepam, tiopental, tramadol, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Terlipressini acetas EVER Pharma 0,2 mg/ml
Terlipressini acetas EVER Pharma wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z nieselektywnymi beta-adrenolitykami, które nasilają jego działanie hipotensyjne w obrębie żyły wrotnej, co wymaga monitorowania ciśnienia i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Ponadto, terlipresyna może indukować bradykardię i zmniejszać pojemność minutową serca poprzez hamowanie odruchowej aktywności nerwu błędnego, co jest szczególnie istotne przy jednoczesnym stosowaniu leków bradykardyzujących, takich jak propofol i sufentanyl, zwiększających ryzyko ciężkiej bradykardii. Ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, wzrasta przy kojarzeniu terlipresyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (klasy IA i III, erytromycyna, starsze leki przeciwhistaminowe, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) oraz lekami moczopędnymi indukującymi hipokaliemię i hipomagnezemię (pętlowe, tiazydowe), co wymaga ścisłego monitorowania EKG i elektrolitów.
akcja serca, antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityki nieselektywne, bradykardia, działanie proarytmogenne, elektrokardiogram, erytromycyna, hipokaliemia, hipomagnezemia, leki moczopędne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwhistaminowe, marskość wątroby, nerw błędny, niedobór elektrolitów, odstęp QT, pojemność minutowa serca, propofol, repolaryzacja mięśnia sercowego, sufentanyl, terlipresyna, torsade de pointes, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ wrotny, zaburzenia rytmu serca, żyła wrotna, żylaki przełyku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Remifentanil B. Braun 1 mg
Remifentanil B. Braun jest dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, zawierającego 1 mg chlorowodorku remifentanylu na fiolkę. Po rekonstytucji z 1 ml rozcieńczalnika uzyskuje się roztwór o stężeniu 1 mg/ml. Do rozcieńczania stosuje się wyłącznie wodę do wstrzykiwań, roztwory glukozy 5% i chlorku sodu 0,9% lub 0,45%, a także płyny Ringera (tylko do podawania przez założony cewnik). Zalecane stężenia do infuzji wahają się od 20 do 250 μg/ml, z preferowanymi wartościami 50 μg/ml u dorosłych oraz 20-25 μg/ml u dzieci powyżej 1 roku życia. Roztwór po rekonstytucji powinien być klarowny, bezbarwny i bez cząstek stałych, a jego stabilność chemiczna i fizyczna wynosi 24 godziny w 25°C, przy czym mikrobiologicznie zaleca się natychmiastowe użycie lub przechowywanie do 24 godzin w 2-8°C w warunkach aseptycznych.
5 mg/ml, cewnik dożylny, chlorek sodu 9 mg/ml, chlorowodorek remifentanylu, glicyna, glukoza 50 mg/ml, hydroliza remifentanylu, kwas solny, płyn Ringera, propofol, proszek do sporządzania koncentratu, rekonstytucja, remifentanyl, warunki aseptyczne, wlew sterowany ręcznie, wlew sterowany stężeniem roztworu, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml
Ondansetron B. Braun, antagonista receptora 5-HT3, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym znaczeniu klinicznym. Metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2, jego klirens może być zwiększony przez induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna), co wymaga modyfikacji dawkowania. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono z lekami takimi jak temazepam, furosemid, alfentanil, lidokaina, propofol, tiopental i morfina. Jednakże ondansetron może osłabiać działanie przeciwbólowe tramadolu poprzez antagonizm receptorów 5-HT3, co jest istotne w kontekście terapii bólu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. antracykliny, erytromycyna, amiodaron) zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.
alfentanil, amiodaron, antagonista receptora 5-HT3, antracyklina, apomorfina, atenolol, chlorowodorek apomorfiny, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, daunorubicyna, doksorubicyna, erytromycyna, fenytoina, furosemid, induktor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lidokaina, morfina, niedociśnienie, ondansetron, propofol, receptor 5-HT3, ryfampicyna, SNRI, SSRI, temazepam, terapia przeciwwymiotna, tiopental, torsade de pointes, tramadol, trastuzumab, tymolol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Propofol-Lipuro 5 mg/ml
Propofol-Lipuro (5 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 5 mg propofolu na 1 ml oraz 50 mg/ml oleju sojowego jako substancji pomocniczej. Jego działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy prowadzi do istotnego upośledzenia funkcji psychomotorycznych, które może utrzymywać się nawet po ustąpieniu widocznych objawów sedacji. W praktyce klinicznej oznacza to, że zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn i urządzeń wymagających zwiększonej koncentracji i koordynacji jest obniżona przez co najmniej 12 godzin po podaniu leku. Ten czas jest kluczowy przy planowaniu wypisu pacjenta i udzielaniu mu zaleceń dotyczących codziennych aktywności.
działanie depresyjne na OUN, działanie na ośrodkowy układ nerwowy, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, koordynacja psychoruchowa, olej sojowy oczyszczony, propofol, Propofol-Lipuro, sedacja, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, zaburzenia funkcji poznawczych, zdolności psychomotoryczne, znieczulenie propofolem - Leksykon substancji czynnych
Propofol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Propofol, stosowany w anestezjologii, nie ma jednoznacznie ustalonego bezpieczeństwa w okresie ciąży, dlatego jego użycie u kobiet ciężarnych jest zalecane wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności medycznej. Badania na zwierzętach wskazują na potencjalne ryzyko zaburzeń neurorozwojowych oraz negatywny wpływ na reprodukcję. Propofol przenika przez łożysko i może wywoływać depresję układu krążenia i oddechowego u noworodka, co stanowi przeciwwskazanie do rutynowego stosowania w anestezjologii położniczej. Dawkowanie powinno być ograniczone do nieprzekraczania 2,5 mg/kg masy ciała do wprowadzenia do znieczulenia oraz 6 mg/kg masy ciała/godz. do podtrzymania znieczulenia. Wyjątkiem jest zastosowanie propofolu podczas zabiegów przerwania ciąży.
anestezjologia, anestezjologia położnicza, dawkowanie, depresja oddechowa, depresja układu krążenia, działanie leku, karmienie piersią, łożysko, mleko kobiece, profil bezpieczeństwa, propofol, środek anestetyczny, substancja czynna, układ oddechowy, wiek rozrodczy, wskazanie medyczne, zaburzenia neurorozwojowe, znieczulenie