reakcja anafilaktyczna ogólnoustrojowa
Reakcja anafilaktyczna ogólnoustrojowa to potencjalnie zagrażająca życiu, nagła, uogólniona reakcja nadwrażliwości, która charakteryzuje się gwałtownym początkiem i może prowadzić do niewydolności wielonarządowej. Jest to najcięższa postać reakcji alergicznej, wywoływana najczęściej przez IgE-zależne mechanizmy immunologiczne po ekspozycji na alergen u osób uczulonych.
Objawy reakcji anafilaktycznej obejmują zmiany skórne (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), objawy ze strony układu oddechowego (skurcz oskrzeli, obrzęk krtani), układu krążenia (hipotensja, tachykardia, zapaść) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). Klinicznie charakterystyczny jest szybki rozwój objawów dotyczących wielu układów jednocześnie.
W postępowaniu ratunkowym kluczowe znaczenie ma niezwłoczne podanie adrenaliny domięśniowo (0,3-0,5 mg u dorosłych, 0,01 mg/kg u dzieci), która jest lekiem pierwszego wyboru. Równolegle stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej w przeszłości pacjent powinien być zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną do samodzielnego podania.
Główne czynniki wywołujące reakcję anafilaktyczną to leki (antybiotyki, NLPZ), jady owadów błonkoskrzydłych, pokarmy (orzechy, skorupiaki, ryby), lateks oraz środki kontrastowe. Istotna jest profilaktyka polegająca na identyfikacji i unikaniu alergenów oraz edukacja pacjenta w zakresie rozpoznawania wczesnych objawów i postępowania w nagłych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Jad pszczoły – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa z użyciem jadu pszczoły (np. preparat ALUTARD SQ) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o charakterze miejscowym i ogólnoustrojowym. Reakcje miejscowe obejmują świąd, rumień, obrzęk, ból, pokrzywkę, a także rzadziej ziarniniaki czy nadmierne owłosienie w miejscu iniekcji. Zawartość glinu jako adjuwantu może nasilać te objawy. Reakcje układowe są zróżnicowane i obejmują objawy od łagodnego nieżytu nosa do ciężkich, zagrażających życiu stanów, takich jak wstrząs anafilaktyczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, w tym podania adrenaliny i intensywnego monitorowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu oddechowego (np. astmą) oraz układu sercowo-naczyniowego, ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli, tachykardii, niedociśnienia tętniczego i innych poważnych powikłań.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, astma, atopowe zapalenie skóry, dysfagia, glikokortykosteroid, immunoterapia alergenowa, lek przeciwhistaminowy, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktyczna ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, tachykardia, test skórny, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie spojówek, ziarniniak