metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia

Metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia (first-pass metabolism) to proces biotransformacji substancji leczniczych, zachodzący w wątrobie bezpośrednio po ich wchłonięciu z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym, lek wchłonięty z jelit trafia przez żyłę wrotną do wątroby, gdzie podlega intensywnym przemianom metabolicznym, zanim dotrze do krążenia ogólnoustrojowego.

Podczas pierwszego przejścia wątrobowego leki mogą ulegać różnym reakcjom enzymatycznym, przede wszystkim z udziałem enzymów cytochromu P450, ale także reakcjom sprzęgania (glukuronidacji, sulfonacji). Konsekwencją tego procesu jest znaczące zmniejszenie biodostępności leku – nawet do poziomu kilku procent dawki podanej doustnie, co ma istotne znaczenie kliniczne.

Leki o wysokim efekcie pierwszego przejścia wymagają stosowania wyższych dawek doustnych, by osiągnąć stężenie terapeutyczne, lub podawania alternatywnymi drogami (podjęzykowo, przezskórnie, doodbytniczo), które omijają wątrobę. Nasilenie metabolizmu pierwszego przejścia może być modyfikowane przez interakcje lekowe, choroby wątroby, czynniki genetyczne oraz wiek pacjenta, co należy uwzględniać w planowaniu terapii.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Tauryna – Właściwości farmakokinetyczne

Tauryna, aminokwas siarkoorganiczny obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, charakteryzuje się pełną biodostępnością (100%) przy podaniu dożylnym, co wynika z pominięcia procesów trawiennych i jelitowego wchłaniania. Po wchłonięciu jest dystrybuowana do osocza, płynu śródmiąższowego i przestrzeni wewnątrzkomórkowej, z regulacją zależną od wieku, stanu odżywienia oraz zaburzeń metabolicznych. Tauryna nie jest włączana do białek, pełni natomiast funkcje neurotransmitera, regulatora osmotycznego i uczestniczy w metabolizmie kwasów żółciowych. Jej biologiczny okres półtrwania w osoczu wynosi 10-30 minut, a eliminacja przez nerki jest minimalna, choć u wcześniaków i noworodków procesy te mogą być niedojrzałe, co wpływa na farmakokinetykę i zwiększone zapotrzebowanie na taurynę.
biologiczny okres półtrwania, droga pozajelitowa, dysfagia, homeostaza aminokwasów, metabolizm kwasów żółciowych, metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia, neurotransmiter, niewydolność narządowa, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, pula wolnych aminokwasów, roztwór do infuzji, synteza endogenna, zaburzenie czynności narządów, zaburzenie metaboliczne, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Loper 2 mg

Loperamid chlorowodorek, substancja czynna tabletek Loper 2 mg, jest lekiem hamującym perystaltykę przewodu pokarmowego (kod ATC: A07DA03). Mechanizm działania opiera się na wiązaniu się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, co prowadzi do zahamowania uwalniania acetylocholiny i prostaglandyn. Efektem jest zmniejszenie ruchów propulsywnych jelit, wydłużenie czasu pasażu jelitowego, zwiększenie napięcia zwieracza odbytu oraz zmniejszenie parcia na stolec, co skutkuje normalizacją rytmu wypróżnień i konsystencji stolca u pacjentów z biegunką. Loperamid wykazuje minimalne działanie ogólnoustrojowe dzięki wysokiemu powinowactwu do ściany jelita oraz intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu pierwszego przejścia, co ogranicza jego dostępność systemową i ryzyko działań niepożądanych.
acetylocholina, biegunka, działanie ogólnoustrojowe, interakcja receptorowa, laktoza jednowodna, loperamid chlorowodorek, metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia, nietolerancja laktozy, parcie na stolec, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, powinowactwo do receptorów, prostaglandyna, receptor opioidowy, rytm wypróżnień, ściana jelita, zwieracz odbytu
Leksykon substancji czynnych
L-asparaginowy kwas – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas L-asparaginowy, obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free (3,4 g/1000 ml) oraz Vaminolact (4,1 g/1000 ml), charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką wynikającą z drogi podania dożylnego. W przeciwieństwie do aminokwasów podawanych drogą pokarmową, które ulegają wchłanianiu w przewodzie pokarmowym i metabolizmowi wątrobowemu pierwszego przejścia, kwas L-asparaginowy podany dożylnie trafia bezpośrednio do krążenia ogólnoustrojowego, zapewniając 100% biodostępność. Ta właściwość jest kluczowa u pacjentów z zaburzeniami trawienia i wchłaniania, wymagających pełnego żywienia pozajelitowego, gdyż umożliwia natychmiastowe dostarczenie aminokwasu do procesów metabolicznych i utrzymanie równowagi azotowej organizmu.
absorpcja i dystrybucja, biodostępność, infuzja dożylna, krążenie ogólnoustrojowe, kwas L-asparaginowy, metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia, osmolalność roztworu, parametry fizykochemiczne, procesy metaboliczne, równowaga azotowa, układ naczyniowy, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, właściwości farmakokinetyczne, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupatadinum Noucor 10 mg

Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 10-20 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po dawce 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml. Po 7-dniowej terapii dawką 10 mg raz na dobę Cmax osiąga 3,8 ng/ml. Okres półtrwania eliminacji wynosi średnio 5,9 godziny, a lek wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98,5-99%). Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23% i wydłuża Tmax o 1 godzinę, jednak nie wpływa istotnie na Cmax ani na ekspozycję na metabolity. Rupatadyna ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, głównie przez CYP3A4, z wydalaniem 34,6% w moczu i 60,9% w kale w ciągu 7 dni, przy minimalnej ilości niezmienionego leku w obu wydalinach.
bezwzględna dostępność biologiczna, CYP3A4, cytochrom P450, desloratadyna, dysfagia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka rupatadyny, fumaran rupatadyny, glikoproteina p, hydroksylowane pochodne, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, lek przeciwhistaminowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia, mikrosomy wątroby ludzkiej, okres półtrwania eliminacji, szybkie wchłanianie, transporter OATP1B1, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne

metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia

Powiązane wpisy

Tauryna – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakodynamiczne – Loper 2 mg

L-asparaginowy kwas – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Rupatadinum Noucor 10 mg