transporter OATP1B1
Transporter OATP1B1 (Organic Anion Transporting Polypeptide 1B1), kodowany przez gen SLCO1B1, jest kluczowym białkiem transportowym zlokalizowanym głównie w błonie sinusoidalnej hepatocytów. Odgrywa on istotną rolę w wychwycie wątrobowym wielu endogennych substancji (m.in. bilirubiny, kwasów żółciowych) oraz leków, w tym statyn, niektórych antybiotyków i leków przeciwnowotworowych.
Polimorfizmy genu SLCO1B1 mogą wpływać na aktywność transportera OATP1B1, co ma istotne znaczenie kliniczne. Najlepiej poznany wariant c.521T>C (rs4149056) wiąże się ze zmniejszoną aktywnością transportera i zwiększonym ryzykiem miopatii indukowanej statynami, szczególnie simwastatyną. Znajomość statusu genetycznego pacjenta może pomóc w personalizacji dawkowania statyn i zmniejszeniu ryzyka działań niepożądanych.
Interakcje lekowe na poziomie transportera OATP1B1 mogą prowadzić do istotnych klinicznie konsekwencji. Inhibitory tego transportera (np. cyklosporyna, gemfibrozyl, niektóre leki przeciwwirusowe) mogą zwiększać stężenie osoczowe substratów OATP1B1, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Z tego powodu OATP1B1 jest ważnym elementem oceny podczas badań nad nowymi lekami i interakcjami lekowymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ridlip 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Ridlip, jest substratem dla wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Szczególnie istotne jest około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny przy jednoczesnym stosowaniu z cyklosporyną, co stanowi przeciwwskazanie do koadministracji. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) powodują 3,1-krotne zwiększenie AUC i 7-krotne zwiększenie Cmax, co wymaga redukcji dawki Ridlip do 5–10 mg. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax rozuwastatyny, a dawka 40 mg Ridlip jest przeciwwskazana; leczenie należy rozpoczynać od 5 mg. Inne leki, takie jak darolutamid, regorafenib, welpataswir czy ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, również znacząco zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę (2,2–5,2-krotnie), co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania. Interakcje z inhibitorami CYP450 są minimalne, a klinicznie istotne interakcje z flukonazolem i ketokonazolem nie zostały potwierdzone.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir z rytonawirem, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol i norgestrel, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lopinawir z rytonawirem, międzynarodowy wskaźnik normalizowany, miopatia, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, pole pod krzywą AUC, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, statyna, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Crosuvo Plus 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Crosuvo Plus łączy rozuwastatynę i ezetymib, których farmakokinetyka obejmuje wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i eliminację. Rozuwastatyna charakteryzuje się biodostępnością około 20%, osiąga Cmax po około 5 godzinach, wykazuje wysokie (~90%) wiązanie z albuminami i objętość dystrybucji około 134 l. Metabolizowana jest w niewielkim stopniu (~10%) głównie przez CYP2C9, a jej metabolity N-demetylowane mają około 50% aktywności biologicznej, podczas gdy laktonowe są nieaktywne. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%), z okresem półtrwania około 19 godzin i klirensem osoczowym około 50 l/godz. Ezetymib szybko się wchłania, osiągając Cmax dla glukuronianu fenolowego w 1-2 godziny, a dla niezmienionego leku w 4-12 godzin, wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), jest metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i eliminuje się głównie drogą żółciowo-kałową (78% w kale, 11% w moczu), z okresem półtrwania około 22 godzin. Wspólne podanie 10 mg obu substancji powoduje 1,2-krotny wzrost AUC rozuwastatyny u pacjentów z hipercholesterolemią, co wskazuje na interakcje farmakokinetyczne i potencjalne farmakodynamiczne.
AUC, białko BCRP, biodostępność bezwzględna, cholesterol LDL, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, genotypowanie, glukuronian ezetymibu, hepatocyty, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, izoenzym CYP2C9, klirens kreatyniny, krążenie jelitowo-wątrobowe, polimorfizm SLCO1B1, reakcja fazy I, reduktaza HMG-CoA, rodzinna hipercholesterolemia heterozygotyczna, rozuwastatyna i ezetymib, sitosterolemia, skala Childa-Pugha, stężenie maksymalne, transporter OATP-C, transporter OATP1B1 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Krka 20 mg
Atorvastatin Krka, zawierający atorwastatynę wapniową w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin po podaniu doustnym. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność substancji czynnej to około 12%, a biodostępność aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA około 30%, co wynika z efektu pierwszego przejścia i usuwania leku w przewodzie pokarmowym. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej enzym. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania działania farmakologicznego to 20-30 godzin, co jest efektem obecności aktywnych metabolitów. Eliminacja następuje głównie przez wydalanie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
alkoholowe uszkodzenie wątroby, atorwastatyna wapniowa, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cholesterol całkowity, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, klirens, pole pod krzywą stężenia leku, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, skala Tannera, stężenie maksymalne w osoczu, transporter OATP1B1, transportery błonowe, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Medical Valley 40 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te białka. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, która zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) powodują trzykrotne zwiększenie AUC i siedmiokrotne Cmax rozuwastatyny, co wymaga ograniczenia dawki do 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg z fibratami jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko miopatii. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające zawierające Al i Mg mogą obniżyć stężenie rozuwastatyny nawet o 50%, dlatego zaleca się ich przyjmowanie co najmniej 2 godziny po rozuwastatynie. Erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania.
antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białek transportujących, inhibitor proteazy, inhibitor wchłaniania cholesterolu, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy wskaźnik normalizowany, miopatia, niewydolność nerek, norgestrel, rabdomioliza, tikagrelor, transporter OATP1B1, transporter wypływu odkomórkowego, uszkodzenie hepatocytów, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Lambrinex 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, makrolidy (klarytromycyna, telitromycyna), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol), inhibitory proteazy HIV oraz elbaswir/grazoprewir, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki do 10 mg i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) podnoszą stężenie leku o 33-51%, co również wymaga dostosowania dawki i monitoringu. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie AUC o 80%) i efawirenz (o 41%), obniżają skuteczność terapii, co wymaga kontroli klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która dodatkowo hamuje OATP1B1, wpływając na hepatocytarny wychwyt atorwastatyny.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, choroba alkoholowa wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, elbaswir/grazoprewir, fibrat, glekaprewir/pibrentaswir, hamowanie glukuronidacji, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, transporter OATP1B1, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – DIOVAN 3 mg/ml
Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie walsartanu z innymi lekami blokującymi układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), takimi jak inhibitory ACE, inne ARB czy aliskiren, co zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz pogorszenia funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. W przypadku terapii skojarzonej z litem obserwuje się odwracalne zwiększenie stężenia litu w surowicy i nasilenie jego toksyczności, co wymaga systematycznego monitorowania poziomu litu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych. Ponadto, stosowanie walsartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli zawierającymi potas wiąże się z wysokim ryzykiem hiperkaliemii, co wymaga regularnej kontroli kaliemii.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, diuretyk oszczędzający potas, dysfagia, działanie hipotensyjne, ekspozycja na walsartan, glibenklamid, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor transportera wychwytu, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, kaliemia, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek kardiologiczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, preparat litu, selektywny inhibitor COX-2, stężenie litu w surowicy, suplement potasu, transporter MRP2, transporter OATP1B1, transporter wyrzutu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, zaburzenie czynności nerek, zamiennik soli kuchennej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atostat 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atostat, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z Tmax wynoszącym 1-2 godziny oraz wysoką biodostępnością tabletek powlekanych na poziomie 95-99% względem roztworu doustnego. Całkowita biodostępność substancji czynnej wynosi około 12%, a aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA osiąga około 30%, co wynika z efektu pierwszego przejścia i usuwania leku w przewodzie pokarmowym. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i silne (>98%) wiązanie z białkami osocza. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów (orto- i para-hydroksylowych), które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast działanie hamujące reduktazę utrzymuje się 20-30 godzin, co jest efektem aktywności metabolitów. Eliminacja następuje głównie z żółcią, a wątrobowo-jelitowa recyrkulacja jest minimalna.
atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, efekt terapeutyczny, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, parametr farmakokinetyczny, polimorfizm SLCO1B1, przewlekłe poalkoholowe uszkodzenie wątroby, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, stężenie LDL-C, stężenie maksymalne w osoczu, transporter OATP1B1 - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosufy 5 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, która zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, powodują 3,1-krotne zwiększenie AUC i Cmax rozuwastatyny, co wymaga redukcji dawki do 5-10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja ekspozycję na rozuwastatynę (wzrost Cmax i AUC 2-krotny) i jest przeciwwskazany przy dawce 40 mg rozuwastatyny. Inne leki, takie jak ezetymib (10 mg), zwiększają AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą obniżać jej stężenie o około 50%. W przypadku stosowania antagonistów witaminy K (np. warfaryny) konieczne jest monitorowanie INR ze względu na możliwe jego wahania.
antagonista witaminy K, atazanawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, działanie miotoksyczne, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lopinawir, miopatia, miopatia alkoholowa, motoryka przewodu pokarmowego, norgestrel, ombitaswir, pole pod krzywą AUC, rabdomioliza, regorafenib, substancja czynna, symeprewir, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 15 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do terapii skojarzonej. Inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir/rytonawir) oraz leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW C (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) również znacząco zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę (AUC wzrost do 7,4-krotnego), co wymaga redukcji dawki rozuwastatyny do 5-10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cₘₐₓ rozuwastatyny, dlatego maksymalna dawka rozuwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg. Z kolei leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co można zminimalizować przez podanie ich 2 godziny po statynie.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lopinawir/rytonawir, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, zakażenie HIV, Zaranta - Leksykon leków
Interakcje leku – Atostat 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, choć w mniejszym stopniu, co sugeruje konieczność dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie efektu terapeutycznego, zwłaszcza przy ryfampicynie, którą należy podawać jednocześnie z atorwastatyną. Inhibitory transporterów, takie jak cyklosporyna, zwiększają biodostępność atorwastatyny, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta.
amiodaron, antybiotyki makrolidowe, atorwastatyna, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibraty, flukonazol, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, leki przeciwgrzybicze, miopatia, pochodne kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, transporter OATP1B1, warfaryna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tulip Combo 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Tulip Combo zawiera ezetymib i atorwastatynę, które wykazują równoważność biologiczną z podawaniem tych substancji oddzielnie. Ezetymib charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,7%), a jego metabolizm odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, z okresem półtrwania około 22 godzin. Maksymalne stężenia (Cmax) osiągane są po 4-12 godzinach dla ezetymibu i 1-2 godzinach dla jego glukuronidu. Atorwastatyna szybko się wchłania (Cmax po 1-2 godzinach), ma wysoką dostępność biologiczną tabletek (95-99%) i silne wiązanie z białkami osocza (≥98%). Bezwzględna dostępność atorwastatyny wynosi około 12%, a jej metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z okresem półtrwania eliminacji około 14 godzin, natomiast działanie hamujące reduktazę HMG-CoA utrzymuje się 20-30 godzin dzięki aktywnym metabolitom.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, ciężka choroba nerek, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, glukuronian fenolowy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, łagodne zaburzenie czynności wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, przeszczep nerki, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, równoważność biologiczna, skala Childa-Pugha, skala Tannera, transporter OATP1B1, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wchłanianie jelitowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Aporoza 5 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 oraz BCRP, co predysponuje ją do licznych interakcji farmakokinetycznych wpływających na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitorami proteazy (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotny wzrost AUC, konieczne dostosowanie dawki do maks. 10 mg), gemfibrozylem (1,9-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane stosowanie dawki 40 mg, zalecana dawka początkowa 5 mg) oraz innymi lekami hamującymi transportery OATP i BCRP. Jednoczesne stosowanie ezetymibu powoduje niewielki wzrost ekspozycji (1,2-krotny wzrost AUC), natomiast leki zobojętniające kwas żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, co można częściowo zminimalizować przez odstęp czasowy 2 godzin między podaniem. Interakcje z erytromycyną prowadzą do zmniejszenia AUC o 20% i Cmax o 30%, prawdopodobnie przez zwiększoną motorykę przewodu pokarmowego.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, białko transportujące, cyklosporyna, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, enzym cytochromu P450, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka rozuwastatyny, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glecaprewir pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transporterowego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir/rytonawir, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niewydolność nerek, norgestrel, pole powierzchni pod krzywą, rabdomioliza, regorafenib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Romazic 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi lekami. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami białek transportujących, takimi jak cyklosporyna (7,1-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie) oraz inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotne zwiększenie AUC i Cmax rozuwastatyny). Gemfibrozyl podwaja ekspozycję na rozuwastatynę (1,9-krotne zwiększenie AUC i Cmax), co wraz z innymi fibratami i niacyną ≥1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii, dlatego stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg z fibratami jest przeciwwskazane. Ezetymib w dawce 10 mg zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają jej stężenie o około 50%. Enzymy cytochromu P450 mają minimalny wpływ na metabolizm rozuwastatyny, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ. Tikagrelor może zwiększać ryzyko akumulacji rozuwastatyny i nefrotoksyczności, a kwas fusydowy znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga przerwania terapii statyną podczas jego stosowania.
antagonista witaminy K, AUC, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, itrakonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek antykoncepcyjny, lek zobojętniający sok żołądkowy, lopinawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir, rabdomioliza, regorafenib, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir - Leksykon leków
Interakcje leku – Atrox 10 10 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna (↑ AUC 8,7-krotnie), typranawir/rytonawir (↑ AUC 9,4-krotnie), klarytromycyna i inhibitory proteazy HIV, powodują znaczny wzrost ekspozycji na atorwastatynę, co wymaga stosowania obniżonych dawek (np. nie przekraczanie 10 mg/dobę przy typranawirze/rytonawirze) oraz ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, co uzasadnia dostosowanie dawki i kontrolę pacjenta. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, efawirenz czy ziele dziurawca, mogą obniżać skuteczność atorwastatyny, przy czym ryfampicyna wykazuje dodatkowo hamowanie OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania leków bez odstępów czasowych.
atorwastatyna, azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, ezetymib, fibraty, glekaprewir, hamowanie enzymatyczne, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, inhibitory transporterów, kolchicyna, kolestypol, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, leki przeciwwirusowe HCV, miopatia, polipeptydy OATP, rabdomioliza, transporter OATP1B1, transportery wątrobowe, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosucard 20 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te białka, prowadzące do istotnych zmian stężenia leku w osoczu i ryzyka miopatii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z cyklosporyną (7-krotne zwiększenie AUC), inhibitorami proteazy (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotny wzrost AUC i 7-krotny Cmax), gemfibrozylem (1,9-krotny wzrost Cmax i AUC) oraz kwasem fusydowym, które mogą prowadzić do rabdomiolizy. Inhibitory reduktazy HMG-CoA stosowane z fibratami lub niacyną zwiększają ryzyko miopatii, a dawka rozuwastatyny powinna być dostosowana, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg leku. Z kolei leki zobojętniające sok żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20% i Cmax o 30%, co może wynikać ze zwiększonej motoryki przewodu pokarmowego.
antagonista witaminy K, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, dronedaron, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, rozuwastatyna, terapia hipolipemizująca, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Krka 10 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem dla wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną powoduje 7,1-krotny wzrost AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do takiego połączenia. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC rozuwastatyny 3,1-krotnie, wymagając modyfikacji dawki. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a leczenie skojarzone fibratami w dawkach 30/40 mg jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko miopatii. Inne istotne interakcje obejmują wzrost AUC rozuwastatyny o 1,2 do 7,4 razy przy jednoczesnym stosowaniu różnych inhibitorów białek transportujących i proteaz, co wymaga dostosowania dawki rozuwastatyny, zwykle rozpoczynając od 5 mg/dobę przy spodziewanym dwukrotnym lub większym wzroście ekspozycji.
antagonista witaminy K, AUC, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy wątrobowe, etynyloestradiol, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, INR, kinaza fosfokreatynowa, kumaryna, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, parametry wątrobowe, rabdomioliza, rytonawir, substancja aktywna, transporter BCRP, transporter OATP1B1, uszkodzenie wątroby, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvagen 40 40 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białko OATP1B1, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać stężenie aktywnych metabolitów symwastatyny nawet ponad 10-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym ze względu na wysokie ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. W przypadku konieczności stosowania inhibitorów CYP3A4 powodujących co najmniej pięciokrotne zwiększenie AUC, zaleca się przerwanie terapii symwastatyną i rozważenie alternatywnej statyny. Dawkowanie symwastatyny powinno być ograniczone do 20 mg/dobę podczas jednoczesnego stosowania amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, elbaswiru, grazoprewiru oraz tikagreloru, a w przypadku lomitapidu u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną – do 40 mg/dobę.
amlodypina, białko warunkujące oporność w raku piersi, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, działanie hepatotoksyczne, elbaswir, erytromycyna, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, miopatia, nefazodon, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, tikagrelor, transporter OATP1B1, werapamil, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV, znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia maksymalnej dawki atorwastatyny. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transporter OATP1B1, układ krzepnięcia, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Larus 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenia atorwastatyny, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania kojarzenia lub stosowania obniżonych dawek i monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą ekspozycję na lek, zalecając ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i ścisłe monitorowanie. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję, co wymaga redukcji dawki i monitorowania, a jednoczesne stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efekt farmakodynamiczny, efekt farmakokinetyczny, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakokinetyka leku, fibrat, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, klirens żółciowy, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwwirusowy, miopatia, P-glikoproteina, rabdomioliza, środek przeciwzakrzepowy, transporter OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Ridlip 20 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Ridlip, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenia w osoczu oraz bezpieczeństwo terapii. Kluczowe interakcje dotyczą inhibitorów transporterów OATP1B1 i BCRP, takich jak cyklosporyna (7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie) oraz inhibitory proteaz (3-7-krotne zwiększenie AUC i Cmax, wymagana modyfikacja dawki). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, co zwiększa ryzyko miopatii i jest przeciwwskazane przy dawce 40 mg; w przypadku konieczności stosowania, dawkę rozuwastatyny należy rozpocząć od 5 mg. Inne fibraty, jak fenofibrat, mogą nasilać działania niepożądane farmakodynamicznie. Interakcje z kwasem fusydowym zwiększają ryzyko rabdomiolizy, dlatego podczas terapii kwasem fusydowym należy przerwać stosowanie rozuwastatyny. Tikagrelor może powodować akumulację rozuwastatyny i pogorszenie funkcji nerek, co wymaga monitorowania czynności nerek i poziomu CPK.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, AUC, białko transportujące, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka rozuwastatyny, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, izoenzym cytochromu P450, kinaza fosfokreatynowa, kumaryna, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, rozuwastatyna, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Simcovas 40 mg
Symwastatyna (Simcovas) jest substratem enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne prowadzące do istotnego wzrostu stężenia leku i jego aktywnego metabolitu w osoczu. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne terapie z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, które mogą zwiększyć stężenie kwasu symwastatyny nawet 10-11-krotnie, znacznie podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Gemfibrozyl, poprzez hamowanie szlaku glukuronidowego i OATP1B1, zwiększa AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza, co również jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. W przypadku fenofibratu ryzyko miopatii nie przekracza sumy ryzyk poszczególnych leków, jednak zalecana jest ostrożność. Niacyna w dawkach ≥1 g/dobę oraz blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem, amlodypina) zwiększają ekspozycję na symwastatynę (od 1,6- do 2,7-krotnej), co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Kwas fusydowy i sok grejpfrutowy (zwłaszcza w dużych ilościach) również znacząco podnoszą ryzyko miopatii, dlatego ich stosowanie z symwastatyną jest przeciwwskazane lub wymaga przerwania terapii statyną.
białko BCRP, cytochrom P450 3A4, daptomycyna, fenofibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, tikagrelor, transporter OATP1B1, wskaźnik INR