substrat CYP2C19
Substrat CYP2C19 to związek chemiczny, który jest metabolizowany przez enzym cytochromu P450 2C19 (CYP2C19) w wątrobie. CYP2C19 odgrywa kluczową rolę w metabolizmie około 10-15% leków stosowanych klinicznie, w tym inhibitorów pompy protonowej, leków przeciwpadaczkowych, niektórych leków przeciwdepresyjnych i przeciwpłytkowych.
Do najważniejszych substratów CYP2C19 należą: klopidogrel, omeprazol, pantoprazol, diazepam, moklobemid, worikonazol i S-mefenytoina. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 prowadzi do występowania różnych fenotypów metabolicznych: szybkich metabolizerów (EM), pośrednich metabolizerów (IM) i słabych metabolizerów (PM), co może skutkować istotnymi różnicami w skuteczności i bezpieczeństwie farmakoterapii.
Klinicznie najistotniejsze znaczenie ma metabolizm klopidogrelu, który jest prolekiem wymagającym aktywacji przez CYP2C19. U pacjentów z obniżoną aktywnością tego enzymu (PM) skuteczność przeciwpłytkowa klopidogrelu może być znacząco zmniejszona, co zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowych, szczególnie u osób po zabiegach kardiologicznych. Z tego powodu u pacjentów będących słabymi metabolizerami CYP2C19 może być konieczne zastosowanie alternatywnych leków przeciwpłytkowych, takich jak tikagrelor lub prasugrel.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib Zentiva
Przed rozpoczęciem terapii bortezomibem, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami, konieczne jest dokładne zapoznanie się z ostrzeżeniami dotyczącymi stosowania. Bortezomib Zentiva podaje się wyłącznie dożylnie lub podskórnie (dla dawki 3,5 mg), bezwzględnie zabrania się podawania dooponowego ze względu na ryzyko zgonu. Terapia często wiąże się z toksycznością hematologiczną, w tym małopłytkowością (spadek liczby płytek do ≤25 000/μl u 90% pacjentów z początkową liczbą <75 000/μl), neutropenią i niedokrwistością. W badaniu LYM-3002 trombocytopenia stopnia ≥3 występowała u 56,7% pacjentów leczonych schematem BR-CAP, a 22,5% wymagało przetoczeń płytek. Zaleca się monitorowanie morfologii krwi przed każdym podaniem, wstrzymanie leczenia przy liczbie płytek <25 000/μl (lub ≤30 000/μl w terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem) oraz rozważenie stosowania czynników stymulujących kolonie granulocytów u pacjentów z neutropenią. Profilaktyka przeciwwirusowa jest wskazana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca (14% vs 4% w schemacie bortezomib+melfalan+prednizon). U pacjentów leczonych rytuksymabem i bortezomibem należy monitorować i profilaktycznie leczyć zakażenia HBV.
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, cytopenia, czynniki stymulujące kolonie, drgawki, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, komórka plazmatyczna, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwwirusowy, morfologia krwi, napad drgawkowy, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, objawy żołądkowo-jelitowe, ostra białaczka szpikowa, parestezje, pieczenie, płytki krwi, podanie dooponowe, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, powikłanie nerkowe, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, przetoczenie płytek, reaktywacja HBV, reaktywacja wirusa półpaśca, śródmiąższowe zapalenie płuc, substrat CYP2C19, substrat CYP3A4, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii