Interakcje leku
Celbic 200 mg
Celekoksyb, substancja czynna leku Celbic, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak powikłania krwotoczne czy ostra niewydolność nerek. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie celekoksyb i leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna), ze względu na ryzyko wydłużenia czasu protrombinowego (PT) i krwawień, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Celekoksyb może obniżać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki, beta-adrenolityki), co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem niewydolności nerek. Ponadto, celekoksyb nasila nefrotoksyczność cyklosporyny i takrolimusu, co wymaga ścisłej kontroli funkcji nerek. Współstosowanie z kwasem acetylosalicylowym w małych dawkach zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego, a celekoksyb nie zastępuje ASA w profilaktyce chorób układu krążenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Celekoksyb, substancja czynna produktu leczniczego Celbic, podlega licznym interakcjom z innymi lekami, które można sklasyfikować jako farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, jak powikłania krwotoczne czy niewydolność nerek.1
Interakcje farmakodynamiczne
Leki przeciwzakrzepowe, w tym warfaryna, wymagają szczególnej uwagi podczas równoczesnego stosowania z celekoksybem. Konieczne jest monitorowanie działania przeciwzakrzepowego, zwłaszcza w pierwszych dniach terapii lub po modyfikacji dawki celekoksybu. Zaleca się kontrolę czasu protrombinowego (PT), gdyż raportowano przypadki krwawień związanych z wydłużeniem tego parametru, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Niektóre z tych przypadków miały skutek śmiertelny.2
Leki przeciwnadciśnieniowe mogą wykazywać zmniejszoną skuteczność podczas jednoczesnego stosowania z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym z celekoksybem. Dotyczy to inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II, leków moczopędnych i beta-adrenolityków. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (odwodnionych, w podeszłym wieku, stosujących diuretyki) istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia ostrej niewydolności nerek podczas terapii skojarzonej. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni, a czynność nerek monitorowana po rozpoczęciu leczenia skojarzonego i okresowo w trakcie jego trwania.3
W badaniu klinicznym z udziałem pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stopnia I lub II, leczonych lizynoprylem, celekoksyb w dawce 200 mg dwa razy na dobę nie wywoływał istotnego klinicznie wzrostu ciśnienia tętniczego w porównaniu do placebo. Jednakże, u 48% pacjentów przyjmujących celekoksyb stwierdzono oporność na lizynopryl (ciśnienie rozkurczowe >90 mmHg lub wzrost o >10% względem wartości początkowych) w porównaniu do 27% pacjentów w grupie placebo.90 mmHg lub wzrost tego parametru o >10% w stosunku do wartości początkowych) w porównaniu do 27% pacjentów w grupie placebo; różnica ta była istotna statystycznie.”>4
Cyklosporyna i takrolimus w połączeniu z NLPZ, w tym z celekoksybem, mogą nasilać nefrotoksyczność. W przypadku takiego leczenia skojarzonego należy monitorować czynność nerek.5
Kwas acetylosalicylowy w małych dawkach może być stosowany jednocześnie z celekoksybem, jednak należy pamiętać, że celekoksyb nie jest zamiennikiem kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób układu krążenia. Badania kliniczne wykazały, że podczas jednoczesnego stosowania celekoksybu z kwasem acetylosalicylowym w małych dawkach ryzyko wystąpienia owrzodzeń przewodu pokarmowego lub innych działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego jest większe niż podczas monoterapii celekoksybem.6
Interakcje farmakokinetyczne
Wpływ celekoksybu na inne produkty lecznicze
Hamowanie CYP2D6: Celekoksyb jest inhibitorem cytochromu CYP2D6, co może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu leków metabolizowanych przez ten enzym. Do substratów CYP2D6 należą między innymi leki przeciwdepresyjne (trójcykliczne i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), neuroleptyki i leki przeciwarytmiczne. Po rozpoczęciu leczenia celekoksybem może być konieczne zmniejszenie dawki substratu CYP2D6 lub zwiększenie jej po zakończeniu terapii celekoksybem.7
Jednoczesne podawanie celekoksybu w dawce 200 mg dwa razy na dobę powodowało 2,6-krotne zwiększenie stężenia dekstrometorfanu i 1,5-krotne zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu. Jest to wynikiem hamowania metabolizmu tych substratów CYP2D6 przez celekoksyb.8
Hamowanie CYP2C19: Badania in vitro wykazały zdolność celekoksybu do hamowania metabolizmu katalizowanego przez cytochrom CYP2C19. Kliniczne znaczenie tych obserwacji nie jest w pełni poznane. Do leków metabolizowanych przez CYP2C19 należą diazepam, cytalopram i imipramina.9
Metotreksat: U pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu celekoksybu na farmakokinetykę metotreksatu. Niemniej, przy jednoczesnym stosowaniu tych leków należy rozważyć odpowiednią kontrolę toksycznego działania metotreksatu.10
Lit: U zdrowych osób, jednoczesne stosowanie celekoksybu w dawce 200 mg dwa razy na dobę oraz 450 mg litu dwa razy na dobę powodowało zwiększenie Cmax litu średnio o 16% i AUC litu średnio o 18%. Z tego powodu należy dokładnie obserwować stan pacjentów przyjmujących związki litu podczas rozpoczynania lub po zakończeniu leczenia celekoksybem.11
Doustne środki antykoncepcyjne: W badaniu interakcji nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu celekoksybu na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych (1 mg noretysteronu/35 µg etynyloestradiolu).12
Glibenklamid/tolbutamid: Celekoksyb nie wpływa w zakresie istotnym klinicznie na farmakokinetykę tolbutamidu (substrat CYP2C9) i glibenklamidu.13
Wpływ innych produktów leczniczych na celekoksyb
Pacjenci z zaburzonym metabolizmem CYP2C9: U osób z zaburzonym metabolizmem zależnym od cytochromu CYP2C9 i ze zwiększoną ekspozycją ogólnoustrojową na celekoksyb, jednoczesne podawanie inhibitorów CYP2C9, takich jak flukonazol, może prowadzić do dalszego zwiększenia ekspozycji na celekoksyb. U pacjentów z upośledzeniem metabolizmu zależnego od cytochromu CYP2C9 należy unikać takiego leczenia skojarzonego.14
Inhibitory i induktory CYP2C9: Celekoksyb jest metabolizowany głównie przez cytochrom CYP2C9. U pacjentów otrzymujących flukonazol, który jest silnym inhibitorem CYP2C9, należy zmniejszyć o połowę dawkę celekoksybu. Jednoczesne zastosowanie pojedynczej dawki 200 mg celekoksybu i 200 mg flukonazolu raz na dobę powodowało zwiększenie Cmax i AUC celekoksybu średnio odpowiednio o 60% i 130%. Z kolei jednoczesne stosowanie induktorów CYP2C9, takich jak ryfampicyna, karbamazepina i barbiturany, może zmniejszać stężenie celekoksybu w osoczu.15
Ketokonazol i leki zobojętniające: Nie zaobserwowano, aby ketokonazol lub leki zobojętniające wpływały na farmakokinetykę celekoksybu.16
Interakcje z alkoholem
Chociaż w Charakterystyce Produktu Leczniczego Celbic nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji celekoksybu z alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia wynikające z takiego połączenia. Alkohol i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), do których należy celekoksyb, mogą nasilać wzajemnie swoje działania niepożądane, szczególnie w zakresie układu pokarmowego.
Równoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie celekoksybu może zwiększać ryzyko wystąpienia krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Alkohol działa drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, a celekoksyb, podobnie jak inne NLPZ, może hamować syntezę prostaglandyn, które mają działanie ochronne na błonę śluzową.
Ponadto, zarówno alkohol, jak i celekoksyb są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może prowadzić do konkurencji o enzymy wątrobowe i zwiększać ryzyko hepatotoksyczności.
Ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii celekoksybem, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób układu pokarmowego, zaburzeniami czynności wątroby lub przyjmujących inne leki wchodzące w interakcje z celekoksybem.
Tabela interakcji
| Lek/grupa leków | Opis interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna i inne) | Zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych, przypadki krwawień związanych z wydłużeniem czasu protrombinowego, możliwy zgon | Wysoki | Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego, kontrola czasu protrombinowego (PT), szczególnie podczas pierwszych kilku dni po rozpoczęciu terapii lub po zmianie dawki celekoksybu |
| Leki przeciwnadciśnieniowe (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne, beta-adrenolityki) | Zmniejszona skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych, ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek | Wysoki | Zachowanie ostrożności, odpowiednie nawodnienie pacjenta, monitorowanie czynności nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego i okresowo w trakcie leczenia |
| Cyklosporyna, takrolimus | Nasilenie nefrotoksyczności | Wysoki | Monitorowanie czynności nerek |
| Kwas acetylosalicylowy (małe dawki) | Zwiększone ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego i innych działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego | Średni | Możliwe jednoczesne stosowanie, celekoksyb nie zastępuje ASA w profilaktyce chorób układu krążenia |
| Substraty CYP2D6 (leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, leki przeciwarytmiczne) | Zwiększenie stężenia w osoczu substratów CYP2D6 (2,6-krotny wzrost dla dekstrometorfanu, 1,5-krotny dla metoprololu) | Średni | Możliwa konieczność zmniejszenia dawki substratu CYP2D6 po rozpoczęciu leczenia celekoksybem lub zwiększenia jej po zakończeniu terapii |
| Substraty CYP2C19 (diazepam, cytalopram, imipramina) | Potencjalne hamowanie metabolizmu tych leków | Niski do średniego | Kliniczne znaczenie nieznane, zachowanie ostrożności |
| Metotreksat | Brak istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę metotreksatu | Niski | Rozważenie kontroli toksycznego działania metotreksatu |
| Lit | Zwiększenie Cmax litu o 16% i AUC litu o 18% | Średni | Dokładna obserwacja stanu pacjenta podczas rozpoczynania lub po zakończeniu leczenia celekoksybem |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Brak istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Glibenklamid, tolbutamid | Brak istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Inhibitory CYP2C9 (flukonazol) | Zwiększenie Cmax celekoksybu o 60% i AUC o 130% | Wysoki | Zmniejszenie o połowę dawki celekoksybu u pacjentów otrzymujących flukonazol; u pacjentów z upośledzeniem metabolizmu CYP2C9 unikać takiego leczenia skojarzonego |
| Induktory CYP2C9 (ryfampicyna, karbamazepina, barbiturany) | Zmniejszenie stężenia celekoksybu w osoczu | Średni | Monitorowanie skuteczności celekoksybu |
| Ketokonazol, leki zobojętniające | Brak wpływu na farmakokinetykę celekoksybu | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Alkohol | Potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, możliwe nasilenie hepatotoksyczności | Średni | Zalecane unikanie spożywania alkoholu podczas terapii celekoksybem |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania