barbitutan
Barbitutany to grupa leków o działaniu nasennym, uspokajającym i przeciwdrgawkowym, które działają poprzez nasilenie hamującego wpływu kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) na ośrodkowy układ nerwowy. Ich mechanizm działania polega na wiązaniu się z receptorem GABA-A, co prowadzi do zwiększenia czasu otwarcia kanału chlorkowego i wzmożonego napływu jonów chlorkowych do komórki nerwowej.
W przeszłości barbitutany były szeroko stosowane w leczeniu bezsenności, stanów lękowych oraz padaczki. Obecnie ich zastosowanie jest znacznie ograniczone ze względu na wąski indeks terapeutyczny, wysokie ryzyko uzależnienia oraz poważne działania niepożądane. W praktyce klinicznej zostały w większości zastąpione przez benzodiazepiny i leki Z (zolpidem, zopiklon), które charakteryzują się lepszym profilem bezpieczeństwa.
Do najczęściej występujących działań niepożądanych barbiturianów należą: senność, ataksja, zaburzenia poznawcze, depresja oddechowa i hipotensja. Szczególnie niebezpieczne jest ich łączenie z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym z alkoholem. Przedawkowanie barbiturianów może prowadzić do śpiączki i śmierci, głównie w mechanizmie depresji oddechowej.