androgeny kory nadnerczy
Androgeny kory nadnerczy to grupa hormonów steroidowych produkowanych głównie w warstwie siatkowatej kory nadnerczy, chociaż w mniejszych ilościach powstają również w gonadach. Najważniejsze z nich to dehydroepiandrosteron (DHEA), siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEAS) oraz androstendion.
Produkcja androgenów nadnerczowych jest regulowana głównie przez hormon adrenokortykotropowy (ACTH) wydzielany przez przysadkę mózgową. Fizjologicznie androgeny nadnerczowe odpowiadają za rozwój drugorzędowych cech płciowych, szczególnie istotnych u kobiet, u których stanowią główne źródło androgenów. U mężczyzn ich znaczenie jest mniejsze ze względu na dominującą produkcję testosteronu przez jądra.
Zaburzenia w produkcji androgenów kory nadnerczy mogą prowadzić do różnych stanów klinicznych. Nadmierne wydzielanie, występujące np. w zespole nadnerczowo-płciowym (CAH), hirsutymie czy zespole policystycznych jajników, może powodować wirylizację u kobiet. Z kolei niedobór enzymów szlaku steroidogenezy może prowadzić do niedostatecznej produkcji androgenów i zaburzeń rozwoju płciowego.
Diagnostyka zaburzeń androgenów nadnerczowych obejmuje oznaczanie stężenia DHEA, DHEAS i androstendionu w surowicy, a także testy stymulacyjne z ACTH. W terapii nadmiaru androgenów stosuje się leki hamujące ich syntezę, jak inhibitory 5α-reduktazy czy antyandrogeny, podczas gdy niedobory mogą wymagać suplementacji hormonalnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Predasol 5 mg
Prednizolon, będący niefluorowanym glikokortykosteroidem o kodzie ATC H02AB06, wykazuje szerokie spektrum działania metabolicznego i immunomodulującego, zależnego od dawki. W dawkach substytucyjnych (5 mg prednizolonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu) stosowany jest w niewydolności kory nadnerczy oraz zespole nadnerczowo-płciowym, wymagając jednoczesnego podawania mineralokortykosteroidów ze względu na minimalne działanie mineralotropowe. W dawkach przekraczających poziomy substytucyjne prednizolon wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne (przeciwwysiękowe, antyproliferacyjne) oraz opóźnione immunosupresyjne, hamując chemotaksję, aktywność komórek układu immunologicznego oraz uwalnianie mediatorów zapalnych, takich jak prostaglandyny i leukotrieny. W terapii obturacji oskrzeli prednizolon działa wielokierunkowo, m.in. redukując obrzęk błony śluzowej, hamując skurcz oskrzeli i regulując wydzielanie śluzu, a także wzmacniając efekt beta-adrenomimetyków (efekt permisywny).
androgeny kory nadnerczy, atrofia kory nadnerczy, beta-2-adrenomimetyk, beta-adrenomimetyk, chemotaksja, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, efekt mineralotropowy, efekt permisywny, elektrolity w surowicy krwi, endogenny hydrokortyzon, enzym lizosomalny, glikokortykosteroid do stosowania układowego, homeostaza organizmu, kortykotropina, laktoza jednowodna, mediatory zapalne, mineralokortykosteroid, niefluorowany glikokortykosteroid, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk błony śluzowej, obturacja dróg oddechowych, obturacja oskrzeli, prostaglandyny i leukotrieny, reakcja alergiczna typu I, skurcz oskrzeli, stabilizacja błony komórkowej, stan zapalny dróg oddechowych, synteza mineralokortykosteroidów, terapia substytucyjna, układ immunologiczny, wydzielina oskrzelowa, zanik układu odpornościowego, zespół nadnerczowo-płciowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meprelon 4 mg
Metyloprednizolon, substancja czynna preparatu Meprelon, jest niefluorowanym glikokortykosteroidem o działaniu układowym, wykazującym silne właściwości przeciwzapalne i immunosupresyjne zależne od dawki. W dawkach substytucyjnych (8 mg metyloprednizolonu odpowiada 40 mg hydrokortyzonu) skutecznie zastępuje endogenny kortyzol w niewydolności kory nadnerczy, regulując metabolizm węglowodanów, białek i lipidów, przy praktycznie braku działania mineralokortykoidowego, co wymaga dodatkowej suplementacji mineralokortykosteroidów. W terapii zespołu nadnerczowo-płciowego metyloprednizolon hamuje nadmierną produkcję ACTH i androgenów, a w wyższych dawkach wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie chemotaksji, aktywności komórek immunologicznych oraz produkcji mediatorów zapalenia, takich jak prostaglandyny i leukotrieny.
ACTH, androgeny kory nadnerczy, atrofia układu immunologicznego, beta-2-adrenomimetyk, beta-adrenomimetyk, działanie immunosupresyjne, działanie mineralokortykoidowe, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzapalne, efekt permisywny, enzym lizosomalny, glikokortykosteroid, homeostaza organizmu, hormon kortykotropowy, hydrokortyzon endogenny, laktoza jednowodna, mediatory zapalenia, metyloprednizolon, mięśnie gładkie oskrzeli, niefluorowany glikokortykosteroid, niewydolność kory nadnerczy, prostaglandyny i leukotrieny, reakcja alergiczna typu I, skurcz oskrzeli, stabilizacja błon komórkowych, stężenie elektrolitów, zespół nadnerczowo-płciowy, zwężenie oskrzeli