beta-adrenomimetyk

Beta-adrenomimetyki to grupa leków działających na receptory beta-adrenergiczne, które stymulują układ współczulny. Mechanizm ich działania polega na wiązaniu się z receptorami beta (β1, β2, β3), co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP) i wywołania efektów fizjologicznych zależnych od typu receptora.

W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są selektywne beta2-adrenomimetyki, które poprzez działanie na receptory β2 powodują rozszerzenie oskrzeli, hamowanie degranulacji komórek tucznych i relaksację mięśni gładkich macicy. Z tego powodu znajdują zastosowanie głównie w leczeniu astmy oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oraz jako leki tokolityczne w zagrażającym porodzie przedwczesnym.

Beta-adrenomimetyki dzieli się na krótko- i długodziałające. Do krótkodziałających należą m.in. salbutamol i fenoterol (czas działania 4-6 godzin), stosowane głównie doraźnie w leczeniu napadów duszności. Długodziałające, jak salmeterol i formoterol (działanie do 12 godzin) oraz ultra-długodziałające, jak indakaterol (działanie do 24 godzin), są wykorzystywane w leczeniu przewlekłym chorób obturacyjnych płuc.

Najczęstsze działania niepożądane beta-adrenomimetyków obejmują drżenie mięśniowe, tachykardię, niepokój, hipokaliemię oraz paradoksalny skurcz oskrzeli. Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do tachyfilaksji (zmniejszenia efektu terapeutycznego), co wymaga dostosowania dawkowania lub zmiany leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl