zespół Stevens-Johnsona
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) to rzadka, zagrażająca życiu reakcja skórno-śluzówkowa, która charakteryzuje się martwicą naskórka i błon śluzowych. Choroba ta jest klasyfikowana jako ciężka postać rumienia wielopostaciowego i stanowi spektrum kliniczne z toksyczną nekrolizą naskórka (TEN), gdzie SJS obejmuje mniej niż 10% powierzchni ciała, a TEN powyżej 30%.
Etiologia SJS najczęściej związana jest z reakcją nadwrażliwości na leki, szczególnie sulfonamidy, leki przeciwdrgawkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne i allopurynol. Rzadziej zespół może być wywołany przez infekcje (zwłaszcza Mycoplasma pneumoniae, wirus Herpes simplex) lub choroby autoimmunologiczne. Patogeneza opiera się na reakcji immunologicznej prowadzącej do apoptozy keratynocytów i komórek nabłonkowych.
Objawy kliniczne SJS poprzedzone są zwykle prodromami grypopodobnymi, po których następuje bolesna wysypka pęcherzowa, obejmująca skórę oraz błony śluzowe jamy ustnej, oczu i narządów płciowych. Powikłania mogą obejmować zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, wtórne infekcje bakteryjne, powikłania oczne (zespół suchego oka, symblefaron), a w ciężkich przypadkach niewydolność wielonarządową.
Leczenie SJS wymaga natychmiastowej hospitalizacji, z natychmiastowym odstawieniem podejrzanego leku wywołującego. Podstawą terapii jest leczenie objawowe i podtrzymujące, zbliżone do postępowania u pacjentów z oparzeniami – obejmujące płynoterapię, wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych, profilaktykę przeciwbakteryjną oraz specjalistyczną opiekę dermatologiczną i okulistyczną. Rola kortykosteroidów systemowych i immunoglobulin dożylnych pozostaje kontrowersyjna, ale są one często stosowane w praktyce klinicznej.
Śmiertelność w SJS wynosi około 5-10%, głównie z powodu powikłań septycznych. Rokowanie zależy od wieku pacjenta, rozległości zmian, chorób współistniejących oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia. Pacjenci po przebyciu SJS wymagają długoterminowej obserwacji, zwłaszcza pod kątem powikłań ocznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 5 mg
Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w tabletkach o dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 57,4 mg, 82,6 mg, 165,2 mg i 155,2 mg. Lek wykazuje działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, stosowany jest w szerokim spektrum schorzeń endokrynologicznych (np. niewydolność kory nadnerczy, wrodzona hiperplazja nadnerczy, hiperkalcemia nowotworowa, zapalenie tarczycy), alergicznych (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), chorobach tkanki łącznej (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy) oraz dermatozach (złuszczające zapalenie skóry, pęcherzyca, ciężka łuszczyca). Ponadto, Encorton jest stosowany w zaostrzeniach chorób układu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna, idiopatyczna plamica małopłytkowa), nowotworowych (białaczki, chłoniaki), a także w leczeniu zespołu nerczycowego i schorzeń układu nerwowego (stwardnienie rozsiane w zaostrzeniu).
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, białkomocz, blok podpajęczynówkowy, chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, diureza, dnawe zapalenie stawów, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortyzon, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reakcja nadwrażliwości, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pixigan 300 mg
Lek Pixigan zawierający 300 mg bupropionu chlorowodorku w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Wśród najczęstszych działań występują bezsenność (bardzo często), ból głowy (bardzo często), suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz nudności i wymioty (bardzo często). Istotne są również zaburzenia hematologiczne o nieznanej częstości, takie jak niedokrwistość, leukopenia i trombocytopenia, które mogą wymagać regularnego monitorowania morfologii krwi. Ryzyko napadów drgawkowych wynosi około 0,1% (1/1000), najczęściej są to uogólnione napady toniczno-kloniczne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z predyspozycjami neurologicznymi. Ponadto, bupropion może powodować zaburzenia psychiczne, w tym myśli i zachowania samobójcze (częstość nieznana), co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i edukacji pacjentów.
bupropion chlorowodorek, choroba posurowicza, hipertermia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, kserostomia, leukopenia, mioklonia, morfologia krwi, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestabilność autonomiczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, profil bezpieczeństwa, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie ponapadowe, sztywność mięśniowa, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół stevens-johnsona – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN) to ciężkie reakcje nadwrażliwości typu IVc, charakteryzujące się rozległą apoptozą i nekroptozą keratynocytów, prowadzącą do oddzielania się naskórka. Patogeneza opiera się na aktywacji limfocytów T CD8+ i komórek NK, które wydzielają cytotoksyczne mediatory, takie jak granulizyna, perforyna, granzym B oraz ligand Fas (FasL). Granulizyna, obecna w płynie pęcherzowym, koreluje z ciężkością choroby, podobnie jak perforyna i granzym B, które inicjują kaspazę i apoptozę. Interakcja Fas-FasL jest kluczowa dla indukcji apoptozy keratynocytów, co stanowi podstawę terapii dożylnej immunoglobuliną (IVIG). TNF-alfa może indukować apoptozę lub nekroptozę w zależności od aktywności kaspazy 8, a aneksyna A1 przez receptor FPR1 promuje nekroptozę, co wskazuje na złożoność mechanizmów śmierci komórkowej w SJS/TEN.
aktywacja kaspaz, auto-antygen, białko cytolityczne, cyklosporyna, dożylna immunoglobulina, egzosom, główny układ zgodności tkankowej, granulizyna, inflamasom NLRP3, interferon, komórka NK, komórka prezentująca antygen, kortykosteroid, ligand Fas, limfocyt T cytotoksyczny, limfocyt T pomocniczy, mimikra molekularna, mycoplasma pneumoniae, nekroptoza, oddzielanie się naskórka, plazmafereza, polimorfizm genu HLA, reakcja nadwrażliwości typu IV, receptor limfocytu T, receptor Toll-podobny 3, tlenek azotu, TNF-alfa, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 150 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz ostra uogólniona osutka krostowa, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, flukonazol może powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT, co wymaga ścisłego monitorowania kardiologicznego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, lek przeciwgrzybiczy, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostowa, parestezje, pokrzywka, senność, świąd, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cefazolin Dali Pharma 2 g
Cefazolin Dali Pharma, zawierający 2 g cefazoliny sodowej w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, jest antybiotykiem cefalosporynowym pierwszej generacji. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na cefazolinę lub inne cefalosporyny, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, ciężkie reakcje nadwrażliwości na penicyliny lub inne antybiotyki beta-laktamowe (w tym monobaktamy i karbapenemy) również wykluczają podanie leku. W przypadku łagodnych reakcji alergicznych na penicyliny możliwe jest ostrożne zastosowanie cefazoliny pod ścisłym nadzorem, z przygotowaniem do szybkiej interwencji w razie wystąpienia reakcji nadwrażliwości.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk cefalosporynowy, cefalosporyna pierwszej generacji, cefazolina, cefazolina sodowa, karbapenem, monobaktam, nadwrażliwość na penicylinę, nadwrażliwość na substancję czynną, pierścień beta-laktamowy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roztwór do infuzji, terapia antybiotykowa, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risendros 35 35 mg
Ryzedronian sodu, substancja czynna leku Risendros 35, był szeroko badany w fazie III na ponad 15 000 pacjentów z osteoporozą pomenopauzalną i mężczyzn z osteoporozą. Standardowa dawka wynosi 5 mg/dobę, a badania wykazały, że większość działań niepożądanych miała łagodny lub umiarkowany charakter i rzadko wymagała przerwania terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia (5,0% vs 4,8% placebo), niestrawność (4,5% vs 4,1%), nudności (4,3% vs 4,0%), ból brzucha (3,5% vs 3,3%) oraz biegunkę (3,0% vs 2,7%). Rzadziej występowały zapalenie błony śluzowej żołądka (0,9%), przełyku (0,9%), owrzodzenia przełyku (0,2%) oraz zwężenie przełyku (<0,1%). W początkowej fazie leczenia obserwowano przemijające, bezobjawowe obniżenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy, a także rzadkie zmiany w próbach czynnościowych wątroby. Profil bezpieczeństwa u mężczyzn był zbliżony do obserwowanego u kobiet.
bisfosfonian, ból mięśniowo-kostny, dysfagia, działanie niepożądane, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza pomenopauzalna, owrzodzenie przełyku, placebo, próba czynnościowa wątroby, reakcja anafilaktyczna, ryzedronian sodu, stężenie wapnia i fosforanów, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie tęczówki, zespół Stevens-Johnsona, złamanie kości udowej, złamanie podkrętarzowe, zwężenie przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nystatyna Teva 500 000 j.m.
Nystatyna, stosowana w postaci tabletek dojelitowych o dawce 500 000 j.m., charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa i jest zwykle dobrze tolerowana nawet podczas długotrwałej terapii. Niemniej jednak, mogą wystąpić działania niepożądane, które należy monitorować. Wśród nich najczęściej zgłaszane są zaburzenia żołądka i jelit, takie jak nudności, wymioty oraz biegunka, które występują rzadko (częstość >1/10 000, <1/1 000). Ponadto, w zakresie zaburzeń układu immunologicznego odnotowano rzadkie reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka) oraz bardzo rzadki (<1/10 000) zespół Stevens-Johnsona, poważną reakcję nadwrażliwości wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej.
biegunka, błona śluzowa, działanie niepożądane, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość układu immunologicznego, nudności, nystatyna, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, tabletka dojelitowa, wymioty, wysypka, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit, zespół Stevens-Johnsona, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 250 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz doświadczeniem po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia grzybicze (Candida spp.), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGTP). Rzadziej występują poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (reakcje psychotyczne, depresja, majaczenie), neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe), a także kardiologiczne (tachykardia, arytmie, wydłużenie QT). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS, które mogą zagrażać życiu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwawa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, eozynofilia, fluorochinolon, leukopenia, lewofloksacyna, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, palpitacja, pancytopenia, parestezja, polineuropatia czuciowa, polineuropatia czuciowo-ruchowa, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka powlekana, tachykardia, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen UNO 150 mg
Olfen UNO (diklofenak sodowy) w dawce 150 mg w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania i układów narządów. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia psychiczne, poważne uszkodzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka, niewydolność), a także ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Występują również rzadkie, ale istotne działania ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca oraz nadciśnienie tętnicze. Wskazane jest szczególne monitorowanie pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem lub niewydolnością serca.
agranulocytoza, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, diklofenak sodowy, guzek krwawniczy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, plamica alergiczna, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, udar naczyniowy mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy błędnikowy, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Wellbutrin XR 150 mg
Bupropion w formie Wellbutrin XR (150 mg lub 300 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najważniejsze ryzyka obejmują napady drgawkowe (około 0,1% przypadków), ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, duszność, wstrząs anafilaktyczny), myśli i zachowania samobójcze oraz ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevens-Johnsona). Często obserwuje się bezsenność, bóle głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, wymioty, wzrost ciśnienia tętniczego oraz reakcje nadwrażliwości takie jak pokrzywka. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia), hiponatremia, zaburzenia psychiczne (depresja, splątanie, agresja, psychoza), a także zaburzenia neurologiczne (dystonia, ataksja, parkinsonizm) i sercowo-naczyniowe (tachykardia, kołatanie serca).
ataksja, bupropion chlorowodorek, depersonalizacja, dysfemia, dystonia, hiponatremia, lek serotoninergiczny, leukopenia, napad drgawkowy, napad lęku panicznego, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, parestezja, parkinsonizm, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie stężenia glukozy, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Działania niepożądane
Wodzian terpinu, stosowany jako składnik preparatów wykrztuśnych i mukolitycznych, występuje m.in. w Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg/tabletkę, w połączeniu z paracetamolem (500 mg), kofeiną (25 mg), chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) oraz kwasem askorbinowym (30 mg). Charakterystyka produktu nie wskazuje na specyficzne działania niepożądane przypisane bezpośrednio wodzianowi terpinu, jednak ze względu na wieloskładnikowy charakter preparatu, profil bezpieczeństwa determinuje suma działań niepożądanych wszystkich składników. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie (<1/10 000) reakcje takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Kofeina (25 mg) i fenylefryna (5 mg) mogą powodować objawy ze strony OUN (nerwowość, zawroty głowy, bezsenność), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, wzrost ciśnienia), a także reakcje alergiczne i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
alergiczne zapalenie skóry, alfa-adrenomimetyk, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek fenylefryny, dysfunkcja wątroby, działanie hepatotoksyczne, jaskra z zamkniętym kątem, jaskra zamykającego się kąta, kofeina, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość skórna, niepokój ruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, preparat mukolityczny, preparat wykrztuśny, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, trombocytopenia, wodzian terpinu, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen 75 SR 75 mg
Olfen 75 SR zawiera diklofenak sodowy w dawce 75 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosowanie diklofenaku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości, które mogą wystąpić zarówno w trakcie krótkotrwałej, jak i długotrwałej terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony układu nerwowego (bóle i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, niestrawność) oraz skóry (wysypka). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza). Diklofenak w dawkach wysokich (150 mg/dobę) i przy długotrwałym stosowaniu zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, prowadzącej do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca.
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Glikwidon – Działania niepożądane
Glikwidon, substancja czynna preparatu Glurenorm, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z hipoglikemią jako najczęstszym powikłaniem (częstość ≥1/100 do <1/10). Hipoglikemia może prowadzić do poważnych zaburzeń świadomości, włącznie ze śpiączką hipoglikemiczną. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne takie jak agranulocytoza, leukopenia i trombocytopenia (częstość ≥1/10 000 do <1/1 000), które zwiększają ryzyko infekcji i krwawień. Neurologiczne objawy, takie jak senność, zawroty głowy i bóle głowy, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), a parestezje obserwuje się rzadko. Zaburzenia akomodacji mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Rzadkie działania kardiologiczne obejmują dusznicę bolesną, skurcze dodatkowe, niewydolność krążenia i niedociśnienie tętnicze, które mogą prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych.
agranulocytoza, cholestaza, dusznica bolesna, glikwidon, hipoglikemia, leukopenia, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, parestezja, powikłanie neurologiczne, reakcja alergiczna, skurcz dodatkowy, śpiączka hipoglikemiczna, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie świadomości, zawał serca, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Bluefish 25 mg
Sunitynib Bluefish, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, w tym potencjalnie zagrażające życiu powikłania takie jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (np. z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, mózgowe). W badaniach klinicznych u pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym, GIST i nowotworami neuroendokrynnymi trzustki najczęściej obserwowano objawy takie jak zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty). Ponadto, często występują zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a także niedoczynność tarczycy wymagająca monitorowania i ewentualnej terapii substytucyjnej.
białkomocz, dysfagia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odma opłucnowa, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przejściowy atak niedokrwienny, przetoka jelitowa, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, sunitynib, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, wysięk opłucnowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół stevens-johnsona – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz toksyczna nekroliza naskórka (TEN) to ciężkie reakcje polekowe o wysokiej śmiertelności, sięgającej 1-5% w SJS, 18,8% w SJS-TEN overlap oraz 25-35% (do 50% wg niektórych źródeł) w TEN. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są rozległość złuszczenia naskórka (BSA średnio 35,37±10,38% u zmarłych vs 25,65±11,79% u przeżyłych), obecność posocznicy (śmiertelność 75% vs 5,1%), podwyższony poziom azotu mocznikowego (BUN > 28 mg/dL), glukozy (> 250 mg/dL) oraz obniżony poziom wodorowęglanów (< 20 mmol/L). SCORTEN, najczęściej stosowany system oceny ryzyka, uwzględnia wiek > 40 lat, aktywny nowotwór, tętno > 120/min, BUN, BSA > 10%, HCO3 oraz glukozę, pozwalając prognozować śmiertelność na poziomie 14,1-36,9% w zależności od stopnia zaawansowania choroby. Alternatywne modele prognostyczne to Re-SCORTEN, ABCD-10 oraz CRISTEN, jednak wymagają dalszej walidacji i uwzględnienia dynamiki przebiegu choroby oraz cech morfologicznych skóry.
azot mocznikowy we krwi, body surface area, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, dystrofia paznokci, glukoza we krwi, granulizyna, immunoglobulina dożylna, interleukina-15, kinaza kreatynowa, kortykosteroid, niewydolność wielonarządowa, posocznica, SJS-TEN Overlap, skórna reakcja niepożądana, stulejka, symblefaron, toksyczna nekroliza naskórka, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevens-Johnsona, zrost spojówkowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 200 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, jest lekiem przeciwgrzybiczym, którego stosowanie wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, biegunkę, nudności, wymioty, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) oraz wysypkę. Rzadziej mogą wystąpić poważne reakcje hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia, które wymagają monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, w tym zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka oraz inne poważne zmiany skórne, które mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ciężka reakcja skórna, drżenie, enzymy wątrobowe, flukonazol, fosfataza alkaliczna, gorączka, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, osutka krostowa, pokrzywka, reakcja polekowa z eozynofilią, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Allupol
Produkt leczniczy ALLUPOL (allopurynol) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych reakcji nadwrażliwości, takich jak wysypka grudkowo-plamista, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, a w przypadku wystąpienia objawów należy natychmiast przerwać leczenie. Szczególnie istotne jest unikanie ponownego podawania leku u pacjentów z historią SJS/TEN. Ryzyko tych reakcji jest istotnie zwiększone u nosicieli allelu HLA-B*5801, którego częstość występowania wynosi do 20% w populacji chińskiej (Han), 8-15% w tajskiej, około 12% w koreańskiej oraz 1-2% w japońskiej i europejskiej. Zaleca się wykonanie badania przesiewowego w kierunku HLA-B*5801 przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka oraz u osób z przewlekłą chorobą nerek. U nosicieli tego allelu leczenie allopurynolem jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, przy czym konieczne jest ścisłe monitorowanie i edukacja pacjenta.
allel HLA-B*5801, allopurynol, bezobjawowa hiperurykemia, diuretyki pętlowe, dna moczanowa, dnawe zapalenie stawów, DRESS, genotypowanie HLA-B*5801, inhibitory ACE, inhibitory konwertazy angiotensyny, kolchicyna, kolka nerkowa, laktoza jednowodna, lek urykozuryczny, nietolerancja galaktozy, ostry napad dny, podwyższony TSH, przewlekła choroba nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenia czynności nerek, zespół Lesch-Nyhana, zespół nadwrażliwości, zespół Stevens-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi ksantynowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 100 mg
Flukonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (1-10% pacjentów) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) i wysypka. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia, neutropenia i trombocytopenia, które zwiększają ryzyko infekcji i krwawień. Istotne są również rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksja oraz zespół DRESS, charakteryzujący się eozynofilią, gorączką, wysypką i zajęciem narządów wewnętrznych.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, cholestaza, DRESS, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, osutka krostowa, reakcja anafilaktyczna, torsade de pointes, triazol, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nolpaza control 20 mg
Nolpaza Control zawiera pantoprazol w dawce 20 mg (w postaci pantoprazolu sodowego półtorawodnego) w formie tabletek dojelitowych. Działania niepożądane występują u około 5% pacjentów i zostały sklasyfikowane według kryteriów MedDRA z uwzględnieniem częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do ≤1/100), rzadko (≥1/10000 do ≤1/1000), bardzo rzadko (≤1/10000) oraz częstość nieznana. Najważniejsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, małopłytkowość, pancytopenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), metaboliczne (hiperlipidemie, hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), psychiczne (depresja, omamy, splątanie), neurologiczne (bóle głowy, parestezje), żołądkowo-jelitowe (polipy dna żołądka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego), wątrobowe (zwiększona aktywność enzymów, żółtaczka), skórne (zespół Stevens-Johnsona, zespół DRESS), mięśniowo-szkieletowe (złamania kości), nerkowe (kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz ginekomastię u mężczyzn. Zaburzenia elektrolitowe wymagają kompleksowej diagnostyki ze względu na powiązania między hipomagnezemią, hipokalcemią i hipokaliemią.
agranulocytoza, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, małopłytkowość, MedDRA, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, obrzęk obwodowy, osteoporoza, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tabletka dojelitowa, TIN, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, zespół DRESS, zespół Leylla, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dnor 100 mg
Lek Dnor zawiera allopurynol w dawce 100 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakikolwiek składnik pomocniczy, w tym laktozę jednowodną (48,2 mg na tabletkę). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów, takimi jak nietolerancja galaktozy, całkowity niedobór laktazy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, u których stosowanie leku wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na allopurynol lub składniki preparatu.
Reakcje nadwrażliwości na allopurynol mogą mieć różny przebieg kliniczny, od łagodnych wysypek skórnych po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevens-Johnsona, co podkreśla konieczność starannej analizy historii choroby pacjenta. Tabletki Dnor posiadają linię podziału umożliwiającą dostosowanie dawki, jednak nie zmienia to wskazań dotyczących przeciwwskazań. W praktyce klinicznej należy zatem zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjentów pod kątem objawów nadwrażliwości podczas stosowania allopurynolu.
allopurynol, charakterystyka produktu leczniczego, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na allopurynol, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, tabletka z linią podziału, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zaburzenia dziedziczne, zespół Stevens-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ultrapiryna Fast
Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 500 mg (Ultrapiryna Fast) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobą wrzodową, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz u osób z astmą oskrzelową i alergiami. Lek może nasilać niewydolność nerek, wywoływać hemolizę, skurcz oskrzeli oraz reakcje nadwrażliwości, a także zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. U kobiet w ciąży (I i II trymestr) i karmiących należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, a u dzieci poniżej 12 lat stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Produkt zawiera 276 mg sodu na tabletkę, co stanowi 14% dziennego limitu WHO, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
astma oskrzelowa, choroba naczyń nerkowych, choroba wrzodowa, cyklooksygenaza, dna moczanowa, dysfagia, działanie antyagregacyjne, hemoliza, katar sienny, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, lek przeciwzakrzepowy, napad astmy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, polip błony śluzowej nosa, prostaglandyna, przewlekła choroba układu oddechowego, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie płodności, zastoinowa niewydolność serca, zespół Reye’a, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen Alkaloid-INT 50 mg/g
Ibuprofen Alkaloid-INT w formie żelu zawiera 50 mg ibuprofenu na gram preparatu i może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień, świąd, pieczenie, wysypka, a także tworzenie się krostek lub pokrzywki w miejscu aplikacji. Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym kontaktowe zapalenie skóry (częstość niezbyt często), obrzęk naczynioruchowy i zwężenie dróg oddechowych (bardzo rzadko). Bardzo rzadkie, ale poważne są ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCARs), takie jak rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevens-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, możliwe są reakcje nadwrażliwości na światło oraz zespół DRESS, charakteryzujący się wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych.
astma, ciężkie skórne działania niepożądane, dyspepsja, ibuprofen, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, neutrofilia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ immunologiczny, układ oddechowy, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądka, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neuroas 150 mg
Neuroas 150 mg, zawierający kwas acetylosalicylowy w postaci tabletek dojelitowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zwiększoną skłonność do krwawień, w tym krwawienia z nosa i dziąseł, z przedłużonym czasem krwawienia utrzymującym się do 4-8 dni po odstawieniu leku. Rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, granulocytoza czy anemia aplastyczna. W zakresie układu pokarmowego często pojawia się niestrawność, a rzadziej ciężkie krwawienia, owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy z możliwością perforacji. Reakcje skórne obejmują pokrzywkę (niezbyt często) oraz rzadkie, ale ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevens-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny.
anemia aplastyczna, anemia z niedoboru żelaza, astma oskrzelowa, działanie przeciwpłytkowe, granulocytoza, hiperurykemia, klasyfikacja MedDRA, krwawienie miesiączkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawy wymioty, krwotoczne zapalenie naczyń, kwas acetylosalicylowy, niestrawność, niewydolność wątroby, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, plamica, pokrzywka, przedłużony czas krwawienia, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, ryzyko krwotoczne, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie słuchu, zahamowanie funkcji szpiku kostnego, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duloxetine Medical Valley 90 mg
Duloksetyna, dostępna w kapsułkach dojelitowych o dawkach 90 mg i 120 mg, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa, w którym dominują działania niepożądane o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, najczęściej pojawiające się we wczesnym okresie terapii i ustępujące z czasem. Najczęstsze objawy to nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność oraz zawroty głowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół odstawienny, który może manifestować się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, zmęczeniem, stanami pobudzenia, nudnościami, drżeniem, bólami głowy i mięśni, drażliwością oraz nadmierną potliwością. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby zminimalizować ryzyko ciężkich i długotrwałych objawów odstawiennych. W badaniach kardiologicznych nie stwierdzono istotnych różnic w parametrach EKG (QT, PR, QRS, QTcB) pomiędzy pacjentami leczonymi duloksetyną a placebo.
bruksizm, dezorientacja, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, jaskra, kapsułki dojelitowe, krwotok poporodowy, mięsak Kaposiego, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, parestezje, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, siatka centylowa, SNRI, SSRI, tachykardia, układ cholinergiczny, zaburzenia akomodacji, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie naczyń skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy niebłędnikowe, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół stevens-johnsona – Diagnostyka i diagnoza
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa, charakteryzująca się martwicą pełnej grubości naskórka i zajęciem co najmniej dwóch błon śluzowych. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie oraz potwierdzeniu histopatologicznym w biopsji skóry, gdzie obserwuje się martwicę naskórka, apoptozę keratynocytów i pęcherze podnaskórkowe. Klasyfikacja SJS zależy od powierzchni ciała z oddzieleniem naskórka: <10% dla SJS, 10-30% dla postaci nakładającej się SJS/TEN oraz >30% dla toksycznej nekrolizy naskórka (TEN). Wczesne objawy obejmują gorączkę, objawy grypopodobne oraz zmiany błon śluzowych (światłowstręt, pieczenie spojówek, dysfagia). Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. rumień wielopostaciowy, AGEP, DRESS oraz pęcherzyce. SCORTEN, punktowa skala oceny ciężkości, uwzględnia m.in. wiek >40 lat, oddzielenie naskórka >10%, stężenie mocznika >10 mmol/l i glukozy >14 mmol/l, pozwalając oszacować śmiertelność od 3,2% (wynik 0-1) do 90% (wynik ≥5).
apoptoza keratynocytów, badanie immunofluorescencyjne, białko C-reaktywne, biopsja skóry, dysfagia, ezofagogastroduodenoskopia, gazometria tętnicza, granulizyna, hipoalbuminemia, interleukina-6, leki przeciwdrgawkowe, martwica naskórka, mikroskopia konfokalna, morfologia krwi, mycoplasma pneumoniae, NLPZ, objaw Nikolskiego, objawy grypopodobne, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, Pseudomonas aeruginosa, reakcja polekowa, rtg klatki piersiowej, rumień, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, TNF-alfa, toksyczna nekroliza naskórka, wirus HIV, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 50 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (1-10% pacjentów) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, wysypka oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevens-Johnsona (SJS), ostra uogólniona osutka krostowa, złuszczające zapalenie skóry oraz zespół DRESS, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto flukonazol może wywoływać poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, neutropenia) oraz reakcje anafilaktyczne. Ryzyko kardiologiczne obejmuje wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi (zwłaszcza hipokaliemią) oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężka reakcja skórna, enzymy wątrobowe, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostowa, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zakażenie grzybicze, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Triamcynolon – Wskazania do stosowania
Triamcynolon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym i immunosupresyjnym, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum schorzeń, w tym endokrynologicznych (np. pierwotna i wtórna niewydolność kory nadnerczy, zespół nadnerczowo-płciowy), reumatycznych (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, reumatoidalne zapalenie stawów), dermatologicznych (ciężkie postacie łuszczycy, pęcherzyca, rumień wielopostaciowy), alergicznych (ciężkie atopowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa), okulistycznych (zapalenie tęczówki, naczyniówki, alergiczne zapalenie spojówek) oraz pulmonologicznych i hematologicznych. Preparaty dostępne są w formie tabletek (np. Polcortolon 4 mg), aerozolu na skórę (Polcortolon TC zawierający 0,58 mg triamcynolonu acetonidu i 23,12 mg tetracykliny chlorowodorku na 1 g) oraz kremu (Pevisone z 1,1 mg triamcynolonu acetonidu i 10 mg ekonazolu azotanu na 1 g). Triamcynolon jest stosowany także jako element terapii paliatywnej w białaczkach i chłoniakach oraz w leczeniu obrzęków i zespołu nerczycowego.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, Candida, choroba Addisona, choroba Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, ekonazol, erytroblastopenia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hiperplazja nadnerczy, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, tetracyklina, toczeń rumieniowaty układowy, triamcynolon acetonid, włośnica, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zachłystowe zapalenie płuc, zakażenie, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie kości i stawów, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Milurit 200 mg
Milurit, zawierający allopurynol w dawkach 150 mg i 200 mg w postaci tabletek, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakikolwiek składnik pomocniczy preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność sodu w składzie, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wymagającymi ograniczenia podaży sodu, takimi jak niewydolność serca czy nadciśnienie tętnicze. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u osób z historią reakcji alergicznych na leki, ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich zespołów nadwrażliwości, w tym zespołu Stevens-Johnsona.
allopurynol, choroba współistniejąca, febuksostat, hiperurykemia, interakcja lekowa, kwas moczowy, Milurit, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność serca, postać farmaceutyczna, probenecyd, reakcja alergiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, sulfinpirazon, wywiad alergologiczny, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Laboratoria PolfaŁódź Paracetamol 500 mg
Paracetamol w dawce 500 mg, stosowany zgodnie z zaleceniami, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia oraz anemia hemolityczna, występujące rzadko, a także pancytopenia obserwowana bardzo rzadko. Wśród reakcji alergicznych wyróżnia się rzadkie łagodne alergie oraz bardzo rzadkie ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny. Uszkodzenie wątroby jest kluczowym ryzykiem, zwłaszcza przy dawkach ≥6 g u dorosłych oraz >140 mg/kg masy ciała u dzieci, z możliwością rozwoju hepatotoksyczności i martwicy wątroby nawet przy przewlekłym stosowaniu 3-4 g/dobę. Rzadko obserwuje się także zaburzenia neurologiczne (drgawki, bóle głowy), psychiczne (depresja, splątanie, halucynacje), zmiany w widzeniu, skurcze oskrzeli u pacjentów z astmą analgetyczną oraz reakcje skórne od łagodnych do ciężkich, w tym zespół Stevens-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka o nieznanej częstości.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, astma analgetyczna, bezmocz, ciężka reakcja skórna, dermatoza polekowa, działanie niepożądane paracetamolu, hepatotoksyczność, hipoglikemia, klasyfikacja MedDRA, krwiomocz, martwica wątroby, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, przedawkowanie leku, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, sterylny ropomocz, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hematologiczne, zapalenie skóry, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexketoprofen Ketoflix
Deksktoprofen w dawce 25 mg (tabletki powlekane Ketoflix) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią chorób przewodu pokarmowego, w tym wrzodów żołądka i dwunastnicy, zwłaszcza jeśli przebiegały z krwawieniem lub perforacją. Ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje, może wystąpić w trakcie całej terapii, nawet bez wcześniejszych objawów. Szczególnie narażone są osoby w podeszłym wieku, z chorobami zapalnymi jelit oraz przyjmujące jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (np. doustne kortykosteroidy, warfaryna, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, kwas acetylosalicylowy). Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz unikanie łączenia z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2. W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego należy natychmiast przerwać leczenie.
agregacja płytek krwi, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, doustny kortykosteroid, hemostaza, heparyna, hiperlipidemia, hipowolemia, inhibitor pompy protonowej, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica brodawek nerkowych, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, selektywny inhibitor cyklooksygenazy-2, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół stevens-johnsona – Epidemiologia
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz toksyczna nekroliza naskórka (TEN) stanowią spektrum ciężkich, potencjalnie śmiertelnych reakcji skórnych, różniących się zakresem zajętej powierzchni ciała (SJS <10% BSA, SJS-TEN 10-30% BSA, TEN >30% BSA). Roczna częstość występowania waha się od 1 do 7 przypadków na milion osób, z wyższą zapadalnością w populacjach azjatyckich i USA. Główne czynniki ryzyka to predyspozycje genetyczne (np. HLA-B*1502, HLA-B*5801, HLA-B*5701, HLA-A*3101) oraz ekspozycja na leki wysokiego ryzyka, takie jak leki przeciwdrgawkowe, allopurynol, NLPZ (oksykamy), sulfonamidy i antybiotyki. SJS/TEN dotyka głównie dorosłych powyżej 40. roku życia oraz dzieci 1-10 lat, z przewagą kobiet (33-62%). W około 85% przypadków etiologia jest lekowa, a w 20% infekcyjna lub szczepienna. Śmiertelność wynosi od 4,8-9% w SJS do 14,8-48% w TEN, z czynnikami ryzyka złego rokowania, takimi jak wiek, sepsa, niewydolność wielonarządowa, rozległe zajęcie skóry oraz choroby współistniejące. Skala SCORTEN pozostaje podstawowym narzędziem prognostycznym.
abakawir, allel HLA-B*1502, allel HLA-B*5701, allopurynol, cefalosporyna, choroba autoimmunologiczna, dna moczanowa, farmakowigilancja, fenytoina, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, makrolid, meloksykam, Mycoplasma, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, padaczka, penicylina, posocznica, reepitelializacja, sepsa, skórna reakcja niepożądana, sulfonamid, tenoksykam, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, zakażenie HIV, zakażenie rany, zapalenie płuc, zespół Stevens-Johnsona, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – APAP caps 500 mg
Produkt leczniczy APAP caps zawierający paracetamol (500 mg) może wywoływać działania niepożądane, które występują rzadko lub bardzo rzadko przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W zakresie układu krwiotwórczego odnotowano rzadkie przypadki agranulocytozy, trombocytopenii, zakrzepowej plamicy małopłytkowej, leukopenii, anemii hemolitycznej oraz bardzo rzadką pancytopenię. Reakcje alergiczne pojawiają się rzadko, natomiast poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny czy hipotensja, występują bardzo rzadko i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Hipoglikemia, zaburzenia psychiczne (depresja, splątanie, omamy), drżenie, ból głowy, nieprawidłowe widzenie oraz obrzęk są również rzadkimi działaniami niepożądanymi. U pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ może wystąpić bardzo rzadki skurcz oskrzeli (astma aspirynowa).
agranulocytoza, anemia hemolityczna, astma aspirynowa, dermatoza polekowa, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hipotensja, krwiomocz, leukopenia, martwica wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, paracetamol, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, sterylny ropomocz, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bupropion Neuraxpharm 300 mg
Bupropion Neuraxpharm w dawce 300 mg w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się bezsenność (bardzo często), ból głowy (bardzo często), suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności i wymioty (bardzo często), a także wzrost ciśnienia tętniczego krwi i reakcje skórne takie jak wysypka i świąd (często). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia), ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny), napady drgawkowe (0,1%), zespół serotoninowy oraz poważne reakcje skórne, w tym rumień wielopostaciowy i zespół Stevens-Johnsona. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego przerwaniu, oraz na konieczność monitorowania ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem.
ataksja, chlorowodorek bupropionu, choroba posurowicza, drganie mięśni, dysfemia, dystonia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, leukopenia, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, parkinsonizm, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polcortolon 4 mg
Polcortolon, zawierający 4 mg triamcynolonu w postaci tabletek, jest wskazany w leczeniu szerokiego spektrum schorzeń o podłożu zapalnym, immunologicznym i alergicznym. W endokrynologii stosuje się go m.in. w niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona) jako uzupełnienie mineralokortykosteroidów, w zespole nadnerczowo-płciowym, hiperkalcemii nowotworowej oraz nieropnym zapaleniu tarczycy. W chorobach reumatycznych Polcortolon jest użyteczny w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, gorączce reumatycznej, zapaleniu kaletki maziowej, pourazowym zapaleniu kości i stawów oraz w innych stanach zapalnych opornych na standardowe leczenie. W kolagenozach i chorobach tkanki łącznej lek stosuje się w zapaleniu mięśnia sercowego i toczniu rumieniowatym układowym.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Addisona, choroba Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, erytroblastopenia, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hiperplazja nadnerczy, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łokieć tenisisty, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, mineralokortykosteroid, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, triamcynolon, włośnica, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół stevens-johnsona – Leczenie
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) to ciężka reakcja skórna i błon śluzowych, najczęściej indukowana przez leki, wymagająca natychmiastowego odstawienia czynnika wywołującego oraz hospitalizacji, często na oddziale intensywnej terapii lub w centrum leczenia oparzeń. Leczenie opiera się na intensywnej opiece wspierającej, obejmującej monitorowanie hemodynamiczne, uzupełnianie płynów i elektrolitów, kontrolę bólu, profilaktykę przeciwzakrzepową oraz specjalistyczną pielęgnację skóry i błon śluzowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na zajęcie oczu, które wymaga codziennej oceny okulistycznej i stosowania miejscowych środków nawilżających, antyseptycznych i sterydowych (np. maść fluorometolonowa 0,1%). Wczesne zastosowanie błony owodniowej oraz leczenie powikłań przewlekłych (przeszczepy, keratoproteza, PROSE) jest kluczowe dla zachowania funkcji narządu wzroku. Diagnostyka i monitorowanie rokowania powinny uwzględniać skalę SCORTEN, a pacjenci z wynikiem ≥3 wymagają intensywnej terapii.
adalimumab, antybiotyk sulfonamidowy, blizna, błona owodniowa, centrum leczenia oparzeń, cyklosporyna, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, etanercept, gojenie ran, heparyna drobnocząsteczkowa, immunoglobulina dożylna, infliksymab, inhibitor TNF-alfa, konsultacja okulistyczna, kortykosteroid systemowy, krople nawilżające, lek immunomodulujący, limfocyt CD8, N-acetylocysteina, neutropenia, niewydolność oddechowa, pielęgnacja skóry, plazmafereza, płukanka antyseptyczna, prednizolon, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep rogówki, przeszczep skóry, receptor Fas, sepsa, skala SCORTEN, stabilność hemodynamiczna, uzupełnianie elektrolitów, wstrząs hipowolemiczny, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Sumilar, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak kołatanie serca (amlodypina), niedociśnienie i obrzęk kończyn dolnych (amlodypina), a także suchy, nieproduktywny kaszel charakterystyczny dla ramiprylu. W zakresie hematologicznym obserwuje się m.in. neutropenię, agranulocytozę, pancytopenię oraz niedokrwistość hemolityczną, głównie związane z ramiprylem. Działania niepożądane o częstości „niezbyt często” i rzadsze obejmują m.in. niewydolność szpiku kostnego, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (depresja, lęk), zaburzenia czynności nerek oraz poważne reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i zespół Stevens-Johnsona. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipotonii, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów przyjmujących leki moczopędne, oraz na potencjalne zaburzenia wątroby, w tym rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby.
aftowe zapalenie jamy ustnej, astma, białkomocz, cholestaza, choroba Raynauda, depresja, dysfagia, eozynofilia, erytrocyty, ginekomastia, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezje, podwójne widzenie, przeciwciała przeciwjądrowe, przerost dziąseł, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, Sumilar, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 10 mg
Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym w szerokim spektrum schorzeń endokrynologicznych, alergicznych, reumatologicznych, dermatologicznych, gastroenterologicznych, hematologicznych, onkologicznych, neurologicznych, okulistycznych, pulmonologicznych oraz innych stanach zapalnych układu kostno-stawowego i infekcyjnych. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, wrodzoną hiperplazję nadnerczy, ciężkie choroby alergiczne, toczeń rumieniowaty układowy, idiopatyczny zespół nerczycowy, stwardnienie rozsiane w okresach zaostrzeń, ciężkie zapalenia oka, astmę oskrzelową, a także leczenie paliatywne w białaczkach i chłoniakach. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilości od 57,4 mg do 165,2 mg w zależności od dawki tabletki.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia nowotworowa, hiperplazja nadnerczy, idiopatyczny zespół nerczycowy, kontaktowe zapalenie skóry, laktoza jednowodna, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, opryszczkowe zapalenie skóry, osteoporoza, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół odstawienia, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bupropion Neuraxpharm 150 mg
Bupropion Neuraxpharm w dawce 150 mg (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęściej obserwowane działania obejmują bardzo częste bezsenność, bóle głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności i wymioty. Często występują również pobudzenie, lęk, bóle brzucha, zaparcia, wysypka, świąd, wzmożone pocenie się, gorączka, ból w klatce piersiowej oraz osłabienie. Rzadko (około 0,1%) notuje się napady drgawkowe, głównie uogólnione toniczno-kloniczne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do drgawek. W zakresie układu krwiotwórczego odnotowano niedokrwistość, leukopenię i trombocytopenię o nieznanej częstości, co może manifestować się osłabieniem, podatnością na infekcje i skłonnością do krwawień.
ataksja, bupropion chlorowodorek, choroba posurowicza, depersonalizacja, dysgeusia, dystonia, działanie niepożądane, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, leukopenia, myśl samobójcza, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parkinsonizm, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, szum uszny, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie mowy, zaburzenie pamięci, zaburzenie stężenia glukozy, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Genoptim 250 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych w badaniach klinicznych na ponad 8300 pacjentach oraz w obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Do najczęstszych działań należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, wymioty, nudności), układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy), a także zaburzenia psychiczne (bezsenność). Istotne są również rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak neutropenia, agranulocytoza, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hipoglikemia u pacjentów z cukrzycą, a także zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes. Lewofloksacyna może powodować także uszkodzenia ścięgien (np. ścięgna Achillesa), rabdomiolizę, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevens-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, dyskineza, enzym wątrobowy, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, szum uszny, tachykardia, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Wellbutrin XR 300 mg
Bupropion chlorowodorek, stosowany w dawkach 150 mg lub 300 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Wellbutrin XR), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się bezsenność, bóle głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, wymioty oraz wzrost ciśnienia tętniczego, który w niektórych przypadkach może być znaczny. Często występują także reakcje nadwrażliwości, utrata apetytu, pobudzenie, lęk, zaburzenia widzenia i szumy uszne. Rzadko notuje się napady drgawkowe (około 0,1%), głównie uogólnione toniczno-kloniczne, które mogą powodować ponapadowe splątanie lub zaburzenia pamięci. Zgłaszano również zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, splątanie, agresja, omamy, urojenia oraz myśli i zachowania samobójcze, które wymagają natychmiastowej oceny i często odstawienia leku. Występują także rzadkie, ale poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevens-Johnsona, oraz ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny.
ataksja, bupropion chlorowodorek, choroba posurowicza, depersonalizacja, dystonia, enzymy wątrobowe, hiponatremia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczyca, myśli paranoidalne, napad drgawkowy, napad lęku panicznego, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parkinsonizm, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, SNRI, SSRI, suchość jamy ustnej, szumy uszne, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, urojenie, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia stężenia glukozy, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka