Działania niepożądane leku Flukonazol Actavis

Flukonazol Actavis jest lekiem przeciwgrzybiczym dostępnym w postaci kapsułek twardych w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg. Podczas stosowania flukonazolu mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii pacjenta.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi flukonazolu, występującymi z częstością od ≥1/100 do <1/10 (często), są: ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) oraz wysypka. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji skórnych, w tym zespołu DRESS (reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi).²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W dokumentacji medycznej stosuje się następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych:³

• Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występują u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występują u 1 do 10 na 1 000 pacjentów (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko: występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane według układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje o działaniach niepożądanych flukonazolu w poszczególnych układach i narządach wraz z częstością ich występowania.⁴

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

W trakcie terapii flukonazolem mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne o różnym nasileniu. Niezbyt często obserwuje się niedokrwistość, natomiast rzadziej mogą pojawić się poważniejsze zaburzenia jak agranulocytoza (znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych), leukopenia (zmniejszenie liczby leukocytów), trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi) oraz neutropenia (zmniejszenie liczby neutrofilów). Te zaburzenia wymagają regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi, szczególnie u pacjentów leczonych długotrwale.⁵

Reakcje nadwrażliwości i immunologiczne

Wśród rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych obserwuje się reakcje anafilaktyczne. Ponadto, należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), która charakteryzuje się wysypką, eozynofilią we krwi oraz objawami ogólnoustrojowymi.⁶

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Flukonazol może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, takich jak hipercholesterolemia (podwyższony poziom cholesterolu), hipertriglicerydemia (podwyższony poziom trójglicerydów) oraz hipokaliemia (obniżony poziom potasu). Zmniejszenie łaknienia obserwuje się niezbyt często. Wymienione zaburzenia mogą wymagać odpowiedniej interwencji terapeutycznej i monitorowania parametrów biochemicznych.⁷

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstszym objawem neurologicznym podczas stosowania flukonazolu jest ból głowy. Z nieznaną częstością może wystąpić również drżenie. Rzadko mogą pojawić się zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej zgłaszanych podczas terapii flukonazolem. Obejmują one ból brzucha, wymioty, biegunkę oraz nudności. Objawy te występują często (≥1/100 do <1/10) i mogą wpływać na komfort pacjenta podczas terapii, ale rzadko są przyczyną jej przerwania.⁹

Zaburzenia wątrobowe

Stosowanie flukonazolu często wiąże się ze zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych: aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej oraz fosfatazy alkalicznej. Te zmiany parametrów biochemicznych wymagają monitorowania funkcji wątroby, szczególnie przy dłuższej terapii lub u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie.¹⁰

Reakcje skórne

Zaburzenia skórne stanowią istotną grupę działań niepożądanych flukonazolu. Często obserwuje się wysypkę. Niezbyt często występują: wysypka polekowa, pokrzywka, świąd oraz zwiększona potliwość. Szczególnie niebezpieczne są rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak:¹¹

• Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN) – zagrażające życiu oddzielanie się naskórka od skóry właściwej
• Zespół Stevens-Johnsona (SJS) – ciężka reakcja skórna z pęcherzami i nadżerkami
• Ostra uogólniona osutka krostowa – uogólniona wysypka z krostami
• Złuszczające zapalenie skóry – stan zapalny skóry z intensywnym złuszczaniem
• Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych
• Obrzęk twarzy – obrzęk ograniczony do okolicy twarzy
• Łysienie – utrata włosów

Z częstością nieznaną może wystąpić reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), która jest poważnym powikłaniem terapii wymagającym natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Niezbyt często podczas terapii flukonazolem może wystąpić ból mięśni, który zazwyczaj nie wymaga przerwania leczenia, ale może wpływać na komfort pacjenta.¹³

Zaburzenia ogólne

Niezbyt często podczas stosowania flukonazolu mogą wystąpić ogólne objawy dyskomfortu, takie jak zmęczenie, złe samopoczucie, astenia (osłabienie) oraz gorączka. Objawy te zazwyczaj ustępują po zakończeniu terapii.¹⁴

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa flukonazolu u dzieci i młodzieży jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. Częstość występowania działań niepożądanych oraz nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych w tej grupie wiekowej jest porównywalna do dorosłych, z wyjątkiem sytuacji stosowania leku w leczeniu kandydozy narządów płciowych.¹⁵

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, poprzez stronę internetową: https://smz.ezdrowie.gov.pl lub do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁶