aminotransferaza asparaginianowa
Aminotransferaza asparaginianowa (AST), znana również jako transaminaza asparaginianowa, to enzym występujący głównie w komórkach wątroby, mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych, nerek oraz w mniejszych ilościach w innych tkankach. Enzym ten katalizuje przeniesienie grupy aminowej z kwasu asparaginowego na kwas alfa-ketoglutarowy, co stanowi istotny element metabolizmu aminokwasów.
W diagnostyce medycznej AST jest ważnym markerem uszkodzenia komórek, szczególnie hepatocytów i kardiomiocytów. Podwyższony poziom AST w surowicy krwi może wskazywać na uszkodzenie wątroby (ostre zapalenie wątroby, marskość, stłuszczenie), zawał mięśnia sercowego, uszkodzenie mięśni szkieletowych czy inne stany chorobowe przebiegające z destrukcją komórek zawierających ten enzym.
W interpretacji wyników AST istotne jest równoczesne oznaczanie aminotransferazy alaninowej (ALT), co pozwala na obliczenie wskaźnika De Ritisa (AST/ALT). Wartość tego wskaźnika może sugerować etiologię uszkodzenia wątroby – podwyższony stosunek (>2) obserwuje się często w alkoholowym uszkodzeniu wątroby, podczas gdy w wirusowym zapaleniu wątroby zwykle jest on niższy.
Prawidłowe stężenie AST w surowicy krwi zazwyczaj mieści się w zakresie 5-40 U/l, choć wartości referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium i stosowanej metodyki pomiarowej. AST jest częścią standardowego panelu badań funkcji wątroby oraz badań przesiewowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Penicillinum Crystallisatum TZF 1000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa (penicylina G potasowa) stosowana w preparacie Penicillinum Crystallisatum TZF może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Najpoważniejsze z nich to reakcje nadwrażliwości, w tym bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu anafilaksje, obrzęk naczynioruchowy oraz zespół choroby posurowiczej. Reakcje skórne, takie jak wysypki, świąd i pokrzywka, występują niezbyt często, natomiast ciężkie reakcje skórne, jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, są bardzo rzadkie. Zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, eozynofilia, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna (szczególnie przy dużych dawkach), występują rzadko. Objawy neurologiczne o nieznanej częstości obejmują nadmierną ruchliwość, pobudzenie, niepokój, senność, dezorientację i zawroty głowy, które zwykle ustępują po zakończeniu terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących duże dawki mogą pojawić się objawy zatrucia potasem, takie jak wzmożone odruchy, drgawki i śpiączka.
aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, arytmia, azot mocznikowy, benzylopenicylina potasowa, eozynofilia, kandydoza, kreatynina, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Jarischa-Herxheimera, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie nerek, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie sercowe, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluxazol 100 mg
Fluxazol, zawierający flukonazol, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej (>1/10) obserwuje się ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) i wysypkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową, które mogą zagrażać życiu. Flukonazol może także powodować poważne zaburzenia funkcji wątroby, w tym niewydolność, martwicę i zapalenie wątroby, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych. Często występują również zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT, co niesie ryzyko poważnych powikłań kardiologicznych.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, drgawki, dysguezia, flukonazol, fosfataza alkaliczna, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mialgia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, personel medyczny, pokrzywka, świąd, torsade de pointes, uszkodzenie komórek wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Polfarmex 50 mg
Flukonazol, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), ośrodkowego układu nerwowego (ból głowy), zmiany biochemiczne (podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) oraz reakcje skórne (wysypka). Zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (często ≥1/100 do <1/10), agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100), wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów poddanych długotrwałej terapii. Ponadto, flukonazol może indukować reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję (rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000), oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia, które mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, pokrzywka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zaparcia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Gruźlica – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Gruźlica (TB) pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego z wysoką śmiertelnością sięgającą około 50% bez leczenia, podczas gdy odpowiednia terapia pozwala na wyleczenie większości pacjentów. Globalny wskaźnik powodzenia leczenia jest dobry, lecz nadal poniżej celu 85%. Kluczowe czynniki prognostyczne skuteczności terapii to m.in. ujemny rozmaz plwociny po 2 miesiącach (OR 2,7; 95% CI 1,5-4,8), wiek <65 lat (OR 2,0; 95% CI 1,7-2,4), brak zakażenia HIV (OR 1,9; 95% CI 1,6-2,5) oraz abstynencja od alkoholu (OR 2,0; 95% CI 1,6-2,4). W przypadku MDR-TB czynniki ryzyka niepowodzenia leczenia obejmują brak edukacji zdrowotnej (OR 1,56), starszy wiek (4% wzrost ryzyka na każdy rok życia), płeć męską oraz większy zasięg zmian płucnych. Wskaźnik powodzenia leczenia MDR-TB wynosi globalnie około 57%, a dla XDR-TB jedynie 27,1% (95% CI: 12,7-44,5). U dzieci wskaźnik powodzenia jest wyższy i wynosi 84,8% (95% CI: 77,7-90,7).
aminotransferaza asparaginianowa, analiza omiczna, cystatyna C, edukacja zdrowotna, glikokortykoidy, gruźlica, gruźlica lekooporna, gruźlica płuc, komórki T CD4+, komórki T CD8+, leki wazopresyjne, maszyna wektorów nośnych, Mycobacterium tuberculosis, ostra niewydolność oddechowa, ostre zapalenie wątroby, pozaszpitalne zapalenie płuc, poziom BUN, rtg klatki piersiowej, współzakażenie HIV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tonicard 150 mg
Lek Tonicard zawiera chlorowodorek propafenonu w dawkach 150 mg lub 300 mg i jest stosowany w terapii zaburzeń rytmu serca. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy (≥1/10), zaburzenia przewodzenia oraz kołatanie serca. Propafenon może powodować poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy, tachykardia komorowa, migotanie komór oraz niewydolność serca, które mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowej interwencji. Ponadto, lek może indukować działania niepożądane ze strony układu nerwowego (np. ból głowy, omdlenia, drgawki), hematologicznego (małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia), wątroby (podwyższone AspAT, AlAT, GGTP, fosfataza zasadowa, a także uszkodzenie komórek wątroby, cholestaza, zapalenie wątroby) oraz układu rozrodczego (zaburzenia erekcji, zmniejszenie liczby plemników). Monitorowanie parametrów hematologicznych i czynności wątroby jest wskazane, zwłaszcza u pacjentów długotrwale stosujących propafenon.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, ataksja, ból głowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, chlorowodorek propafenonu, cholestaza, drgawki, duszność, działanie proarytmiczne, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, rumień, stan splątania, tachykardia, tachykardia komorowa, trzepotanie przedsionków, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kwikaton 50 mg
Lek Kwikaton zawiera 50 mg wildagliptyny i jest stosowany w dawce dobowej 100 mg, podzielonej na dwie dawki po 50 mg (rano i wieczorem) w większości schematów terapeutycznych, w tym monoterapii oraz terapii skojarzonej z metforminą, tiazolidynodionem, sulfonylomocznikiem i insuliną. Wyjątkiem jest terapia dwulekowa z sulfonylomocznikiem, gdzie zaleca się 50 mg raz na dobę rano, gdyż dawka 100 mg nie wykazuje dodatkowej skuteczności. W przypadku jednoczesnego stosowania z sulfonylomocznikiem należy rozważyć redukcję dawki sulfonylomocznika w celu zmniejszenia ryzyka hipoglikemii. Maksymalna dawka dobowa wildagliptyny nie powinna przekraczać 100 mg. U pacjentów ≥65 lat nie jest wymagana modyfikacja dawkowania, natomiast u chorych z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz ESRD dawka powinna zostać zmniejszona do 50 mg raz na dobę. Kwikaton jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza przy aktywności AlAT lub AspAT przekraczającej 3-krotnie ULN, oraz u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, farmakokinetyka, górna granica normy, hipoglikemia, klirens kreatyniny, metformina, monoterapia, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, terapia skojarzona, terapia trójlekowa, tiazolidynodion, wildagliptyna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątroby – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak wątroby, głównie rak wątrobowokomórkowy (HCC), rozwija się najczęściej u pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby, takimi jak marskość czy zakażenia wirusowe. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje dokładną ocenę bólu, stanu odżywienia, funkcji wątroby (monitorowanie enzymów wątrobowych, bilirubiny, albumin) oraz aspektów psychospołecznych. Kluczowe diagnozy pielęgniarskie to m.in. ból związany z przerzutami, zaburzenia odżywiania, ryzyko nadmiaru płynów (wodobrzusze), niepokój, ryzyko uszkodzenia skóry i zmęczenie. Personalizowana opieka pielęgniarska wykazuje skuteczność w obniżaniu poziomów ALT, AST i bilirubiny całkowitej (TBIL), przy jednoczesnym wzroście albuminy (ALB), co przekłada się na poprawę funkcji wątroby i jakości życia pacjentów. Zarządzanie bólem wymaga ostrożności w stosowaniu opioidów ze względu na upośledzoną metabolizację leków przez wątrobę.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, albumina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bilirubina, bilirubina całkowita, chemoembolizacja przeztętnicza, czynnik krzepnięcia, dietetyk, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, laktuloza, lek moczopędny, marskość wątroby, niedożywienie, niewydolność wątroby, obrzęk, opioid, rak wątrobowokomórkowy, rak wątroby, skala analogowa bólu, smolisty stolec, trombocytopenia, wodobrzusze, zaburzenie odżywiania, zakażenie wirusowe, zespół poembolizacyjny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezen 10 mg
Ezetymib w dawce 10 mg, stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu ze statynami, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych trwających do 112 tygodni oraz w dużych badaniach wieloośrodkowych, takich jak IMPROVE-IT (n=18 144) i SHARP (n>9000). Częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo lub terapią statyną w monoterapii, a większość objawów miała charakter łagodny i przemijający. Najczęściej zgłaszano bóle głowy, bóle mięśni, zmęczenie, bóle brzucha, biegunkę oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i AspAT) w surowicy, które występowały u 0,5-2,7% pacjentów. Miopatia i rabdomioliza były rzadkie (0,1-0,2%), a ich częstość nie różniła się istotnie między grupami leczonymi ezetymibem ze statyną a samą statyną. W badaniach pediatrycznych u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią nie odnotowano istotnych różnic w częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo lub monoterapią statyną.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholecystektomia, choroba wieńcowa, depresja, duszność, ezetymib, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia nierodzinna, kamica żółciowa, leki hipolipemizujące, małopłytkowość, mieszana hiperlipidemia, nadciśnienie, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, parestezje, płytki krwi, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, statyna, symwastatyna, transaminazy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Żółta febra – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wynik kliniczny zakażenia wirusem żółtej febry jest zróżnicowany, od postaci subklinicznych po ciężkie, zagrażające życiu. Około 15% pacjentów objawowych rozwija ciężką postać choroby, charakteryzującą się żółtaczką, niewydolnością wątroby i nerek oraz objawami krwotocznymi, z śmiertelnością sięgającą 30-50%. Kluczowe czynniki prognostyczne związane z wyższą śmiertelnością to starszy wiek, płeć męska, leukocytoza i neutrofilia, podwyższone poziomy aminotransferaz (ALT, AST), bilirubiny, kreatyniny, przedłużony czas protrombinowy oraz wysokie miano wirusa w osoczu (≥5,1 log10 kopii/ml). W modelu wielowymiarowym niezależnie istotne były wiek, liczba neutrofilów, poziom AST i miano wirusa, przy czym 100% pacjentów z neutrofilami ≥4000 komórek/μl i mianem wirusa ≥5,1 log10 kopii/ml zmarło.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba trzewna, ciężka postać choroby, czas protrombinowy, interferon typu I, kontrola wektorów, liczba leukocytów, marker prognostyczny, miano wirusa, niewydolność wielonarządowa, objawy krwotoczne, oddział intensywnej terapii, opieka wspomagająca, parametr laboratoryjny, poziom bilirubiny, poziom kreatyniny, predyktor śmiertelności, przeciwciało neutralizujące, uszkodzenie wątroby, wirus żółtej febry, wstrząs, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibenese GITS 5 mg
Glibenese GITS, zawierający glipizyd w dawkach 5 mg lub 10 mg, jest lekiem z grupy pochodnych sulfonylomocznika, którego najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, mogąca prowadzić do śpiączki, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek. Inne istotne działania niepożądane obejmują rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, aplastyczna oraz pancytopenia, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, glipizyd może wywoływać zaburzenia czynności wątroby, w tym żółtaczkę cholestatyczną i toksyczne zapalenie wątroby, co wymaga monitorowania enzymów wątrobowych i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku ich wystąpienia.
agranulocytoza, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dehydrogenaza mleczanowa, drżenie, erytrocyt, fosfataza zasadowa, glipizyd, granulocyt obojętnochłonny, hipoglikemia, hiponatremia, komórka beta trzustki, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, porfiria nieostra, reakcja disulfiramowa, splątanie, toksyczne zapalenie wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaparcie, zmniejszona ostrość widzenia, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindamycin Noridem 150 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klindamycyny wykazały, że wielokrotne podawanie domięśniowe u psów prowadzi do istotnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT oraz nieznacznego powiększenia masy wątroby, bez zmian morfologicznych. Długotrwała ekspozycja wiązała się z uszkodzeniem błony śluzowej żołądka i pęcherzyka żółciowego, co wskazuje na ryzyko hepatotoksyczności i gastropatii przy przewlekłym stosowaniu. Reakcje miejscowe po iniekcjach obejmowały stan zapalny, wylewy podskórne i uszkodzenia tkanek, jednak badane stężenia były wyższe niż terapeutyczne u ludzi. Testy genotoksyczności (mikrojądrowy u szczurów i test Amesa) dały wyniki negatywne, co przemawia za brakiem mutagennego potencjału klindamycyny.
aktywność motoryczna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, błona śluzowa żołądka, drgawki, hepatotoksyczność, klindamycyna, pęcherzyk żółciowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, stan zapalny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, wylew podskórny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vilantrin
Lek Vilantrin 500 mg, zawierający metronidazol w postaci globulek dopochwowych, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek z aktywną chorobą ośrodkowego układu nerwowego (zwłaszcza padaczką), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub encefalopatią wątrobową oraz u pacjentek z leukopenią lub historią leukopenii. Metronidazol może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, w tym AspAT, AlAT, LDH, triglicerydów, liczby leukocytów oraz heksokinazy glukozy, co może utrudniać interpretację wyników. W trakcie terapii obserwuje się zwiększone ryzyko zakażeń grzybiczych, zwłaszcza kandydozy szyjki macicy i pochwy, wymagającej leczenia przeciwgrzybiczego. Ponadto, pacjentki powinny unikać spożywania alkoholu podczas terapii i przez co najmniej 2 dni po jej zakończeniu ze względu na ryzyko reakcji disulfiramopodobnej (nudności, wymioty, bóle głowy, zaczerwienienie skóry).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba ośrodkowego układu nerwowego, dehydrogenaza mleczanowa, drożdżaki, encefalopatia wątrobowa, heksokinaza glukozy, hepatotoksyczność, kandydoza, leczenie przeciwgrzybicze, leukocyty, leukopenia, metronidazol, ostra niewydolność wątroby, padaczka, parametry wątrobowe, reakcja disulfiramowa, triglicerydy, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zapalenie szyjki macicy, zespół Cockayne’a, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Działania niepożądane
Pazopanib, stosowany w leczeniu raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz mięsaków tkanek miękkich (STS), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na 1149 pacjentach z RCC i 382 z STS. Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą incydenty sercowo-naczyniowe (przemijające napady niedokrwienne, udar niedokrwienny mózgu, niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał serca i mózgu, zaburzenia czynności serca, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes), perforacje i przetoki przewodu pokarmowego oraz krwotoki z płuc, przewodu pokarmowego i mózgu, występujące u mniej niż 1% pacjentów. Dodatkowo u pacjentów z STS obserwowano żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe, dysfunkcję lewej komory oraz odmę opłucnową. Do działań niepożądanych potencjalnie prowadzących do zgonu zaliczają się krwotoki, zaburzenia czynności wątroby, perforacje przewodu pokarmowego oraz udar niedokrwienny mózgu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anoreksja, białkomocz, dysfonia, dysfunkcja lewej komory, dysgeuzia, hipomagnezemia, krwawienie z nosa, krwotok płucny, krwotok z przewodu pokarmowego, mięsak tkanek miękkich, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, nudności i wymioty, odma opłucnowa, odwarstwienie siatkówki, odwodnienie, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jamy ustnej, zawał serca, zespół Lyella, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 250 mg
Sumamed (azytromycyna) w dawce 250 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęstsze objawy obejmują bardzo często biegunkę, często wymioty, ból brzucha i nudności. Niezbyt często obserwuje się zakażenia oportunistyczne, leukopenię, neutropenię, eozynofilię, obrzęk naczynioruchowy, reakcje nadwrażliwości, jadłowstręt, nerwowość, bezsenność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatania serca, uderzenia gorąca, duszność oraz różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry. Z częstością nieznaną mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, ciężkie zaburzenia psychiczne (agresja, lęk, majaczenie, omamy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, wydłużenie QT), niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz poważne powikłania nerkowe (ostra niewydolność, śródmiąższowe zapalenie nerek).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azytromycyna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hematokryt, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Viatris 100 mg
Micafungin Viatris, zawierający mykafunginę sodową, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność, występującą u 8,6% pacjentów, z podwyższeniem AlAT (2,0%), AspAT (2,3%), bilirubiny (1,6%) oraz fosfatazy zasadowej (2,7%). Ciężkie uszkodzenia wątroby stanowiły 0,4%, a przerwanie terapii z powodu działań hepatotoksycznych dotyczyło 1,1% leczonych. Reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, występowały rzadko (0,2%), głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Reakcje miejscowe, takie jak zakrzep i zapalenie w miejscu podania, nie ograniczały kontynuacji leczenia.
AIDS, AlAT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, badania czynnościowe wątroby, bilirubina, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, mocznik, mykafungina sodowa, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, powiększenie wątroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wykwit skórny, zakrzep, zapalenie, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Taclar 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne klarytromycyny wykazały wysokie bezpieczeństwo stosowania leku w szerokim zakresie dawek i gatunków zwierząt. Dawka śmiertelna LD50 przekracza 5 g/kg masy ciała po jednorazowym podaniu doustnym u myszy i szczurów. W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja leku różniła się w zależności od gatunku: naczelne tolerowały do 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni, szczury do 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, a psy wykazywały większą wrażliwość, tolerując do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni. Toksyczność objawiała się głównie uszkodzeniem wątroby, potwierdzonym wzrostem enzymów wątrobowych (fosfataza alkaliczna, ALT, AST, γ-GT, dehydrogenaza mleczanowa), które ulegały normalizacji po odstawieniu leku. Dodatkowo obserwowano objawy takie jak wymioty, osłabienie, odwodnienie oraz zmiany w oku (zaczerwienienie spojówek, łzawienie, zmętnienie rogówki) przy bardzo wysokich dawkach (400 mg/kg mc./dobę). Badania na szczurach nie wykazały wpływu klarytromycyny w dawce 150-160 mg/kg mc./dobę na płodność, cykl rujowy, przebieg porodu ani przeżywalność potomstwa, a dawki do 500 mg/kg mc./dobę nie obniżały czynnościowo płodności samców.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie toksykologiczne, cykl rujowy, dehydrogenaza mleczanowa, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, klarytromycyna, LD50, mutagenność, obrzęk rogówki, płodność i rozrodczość, poronienie, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra i przewlekła, wada układu krążenia, zaczerwienienie spojówki, zmiana chorobowa - Leksykon substancji czynnych
Teriflunomid – Działania niepożądane
Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS) w dawce 14 mg/dobę, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący najczęściej ból głowy (15,7%), biegunkę (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) u 15% pacjentów. Zwiększenie aktywności AlAT >3-krotnie powyżej górnej granicy normy (GGN) wystąpiło u 8,0% pacjentów, z czego wartości >10 GGN i >20 GGN były rzadsze (odpowiednio 0,9% i 0,3%). Łysienie miało charakter rozproszonego przerzedzenia włosów, najczęściej pojawiało się w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii i ustępowało u 87,1% pacjentów. Ponadto, teriflunomid może powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego (skurczowe >140 mm Hg u 19,9% vs. 15,5% placebo; rozkurczowe >90 mm Hg u 21,4% vs. 13,6% placebo) oraz zmniejszenie liczby białych krwinek (<15% spadku, głównie neutrofili i limfocytów). Rzadziej obserwowano poważne działania niepożądane, takie jak ostre zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby (DILI), śródmiąższowa choroba płuc, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa (1,9% vs. 0,4% placebo) oraz ciężkie reakcje skórne i alergiczne. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) profil bezpieczeństwa był podobny, jednak z wyższą częstością łysienia (22,0%) i zakażeń (66,1%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ciężka reakcja skórna, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, grzybica stóp, kinaza kreatynowa, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nerwoból, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka wargowa, ostre zapalenie wątroby, parestezja, polekowe uszkodzenie wątroby, polineuropatia, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, torbiel trzustki, wirusowe zapalenie żołądka i jelit, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jelita grubego, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine +pharma
Olanzapina, stosowana w leczeniu zaburzeń psychotycznych, wykazuje poprawę stanu klinicznego po kilku dniach do tygodni, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Nie jest zatwierdzona do leczenia psychozy i zaburzeń zachowania u pacjentów z otępieniem, zwłaszcza w wieku podeszłym (średnia wieku 78 lat), ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie zwiększone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo). Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie wykazuje skuteczności i może nasilać objawy parkinsonizmu. Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN), choć rzadki, stanowi poważne zagrożenie i wymaga natychmiastowego odstawienia leku przy wystąpieniu objawów takich jak wysoka gorączka, sztywność mięśni i zaburzenia świadomości.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, benzodiazepiny, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fosfokinaza kreatyninowa, glikemia, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, lipidy we krwi, neutropenia, niedrożność porażenna jelit, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, przerost gruczołu krokowego, psychoza związana z otępieniem, rabdomioliza, sedacja, udar niedokrwienny, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, uszkodzenie wątrobokomórkowe, walproinian, zapalenie wątroby, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doloxib
Etorykoksyb, jako selektywny inhibitor COX-2, wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań ze strony przewodu pokarmowego, w tym perforacji, owrzodzeń i krwawień (PUBs), które mogą prowadzić do zgonu. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku, stosujący jednocześnie inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy oraz osoby z historią chorób przewodu pokarmowego. Jednoczesne podawanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, a badania kliniczne nie wykazały istotnej różnicy w bezpieczeństwie układu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 a NLPZ podawanymi z ASA. Ponadto, etorykoksyb może zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, zwłaszcza przy wyższych dawkach i dłuższym czasie terapii, co wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki i regularnej oceny stanu pacjenta, zwłaszcza u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów i czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba zwyrodnieniowa stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, etorykoksyb, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, monitorowanie czynności nerek, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, prostaglandyna nerkowa, reakcja nadwrażliwości, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zdarzenie zakrzepowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Anvildis 50 mg
Wildagliptyna, substancja czynna leku Anvildis, jest stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, z zalecaną dawką dobową 100 mg podawaną w dwóch dawkach podzielonych po 50 mg rano i wieczorem w monoterapii oraz większości terapii skojarzonych (z metforminą, tiazolidynodionem, sulfonylomocznikiem i insuliną). Wyjątkiem jest terapia dwulekowa z sulfonylomocznikiem, gdzie dawka wildagliptyny wynosi 50 mg raz na dobę rano, co jest równie skuteczne i zmniejsza ryzyko hipoglikemii. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 100 mg. W przypadku pominięcia dawki, pacjent powinien przyjąć ją jak najszybciej, bez podwajania dawki w tym samym dniu. Nie zaleca się stosowania wildagliptyny w terapii trójlekowej obejmującej metforminę i tiazolidynodion ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, Anvildis, AspAT, cukrzyca typu 2, dawka podwójna, ESRD, górna granica normy, hipoglikemia, insulina, klirens kreatyniny, kontrola glikemii, metformina, monoterapia, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, terapia skojarzona, terapia trzylekowa, tiazolidynodion, ULN, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Chlorochinaldol – Interakcje
Chlorochinaldol wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza przy miejscowym stosowaniu. Niezgodność z czwartorzędowymi zasadami amoniowymi zwiększa ryzyko reakcji uczuleniowych, co jest szczególnie ważne w przypadku preparatów takich jak Chlorchinaldin (30 mg/g) i Chlorchinaldin H (30 mg + 10 mg/g). Ponadto, związki metali i preparaty zawierające jod osłabiają działanie chlorochinaldolu, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapii. W przypadku Chlorchinaldin H, zawierającego dodatkowo octan hydrokortyzonu, istnieje przeciwwskazanie do wykonywania szczepień podczas terapii ze względu na immunosupresyjne działanie kortykosteroidów.
alkoholizm, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, Chlorchinaldin H, chlorochinaldol, cyklosporyna, czwartorzędowa zasada amoniowa, disulfiram, fluorouracyl, heksokinaza glukozowa, interakcja systemowa, interakcja z alkoholem, kortykosteroid, kwas mlekowy, lit farmakologia, maść Chlorchinaldin, metronidazol, octan hydrokortyzonu, podanie dopochwowe, preparat zawierający jod, reakcja disulfiramowa, reakcja psychotyczna, reakcja uczuleniowa, stan splątania, tabletka dopochwowa, trójgliceryd, warfaryna, właściwość przeciwbakteryjna, właściwość przeciwgrzybicza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symtrend 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Symtrend, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, z działaniami niepożądanymi pojawiającymi się głównie na początku leczenia. Częstość występowania większości działań niepożądanych nie zależy od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bardzo często zawroty głowy, ból głowy, niedociśnienie i niewydolność serca (≥1/10), często bradykardię, obrzęki, duszność, nudności, biegunkę, niedokrwistość oraz zaburzenia metaboliczne takie jak hipercholesterolemia i zaburzenia glikemii (≥1/100 i <1/10). Rzadziej obserwuje się blok przedsionkowo-komorowy, małopłytkowość, zaburzenia erekcji i reakcje skórne, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne i leukopenię (<1/10 000).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperwolemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, parestezja, receptor beta-adrenergiczny, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klarytromycyny (Fromilid) wykazały niską toksyczność ostrą, z dawką śmiertelną przekraczającą 5 g/kg masy ciała u gryzoni. W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja leku różniła się w zależności od gatunku: naczelne tolerowały do 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni, szczury do 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, a psy wykazywały większą wrażliwość, tolerując dawki do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni. Głównym narządem docelowym toksyczności była wątroba, z podwyższonymi enzymami wątrobowymi (fosfataza alkaliczna, aminotransferazy, γ-glutamylotransferaza, dehydrogenaza mleczanowa), które po odstawieniu leku wracały do normy. Działania niepożądane przy dawkach toksycznych obejmowały wymioty, osłabienie, odwodnienie oraz zmiany w narządach takich jak żołądek, grasica, nerki, a u psów i małp także zmętnienie rogówki i zaczerwienienie spojówek.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroby nerek, cykl rujowy, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, klarytromycyna, obrzęk rogówki, płodność i rozrodczość, płytka Petriego, poronienie, przekrwienie spojówek, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ limfatyczny, uszkodzenie narządów, γ-glutamylotransferaza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Feno 200M 200 mg
Dane przedkliniczne dotyczące mikronizowanego fenofibratu wskazują na relatywnie niską toksyczność ostrą, potwierdzoną brakiem zgonów u zwierząt przy dawkach od 3200 do 24000 mg/kg masy ciała podawanych przez 7 dni. W badaniach podostrych na szczurach (dawki 0-1000 mg/kg/dobę) zaobserwowano wzrost aktywności AspAT, powiększenie wątroby oraz rozrost peroksysomów, szczególnie przy dawkach >30 mg/kg/dobę. U psów, przy dawkach 25-100 mg/kg/dobę, odnotowano istotne zmniejszenie masy ciała, kamicę żółciową oraz śródmiąższowe zapalenie nerek. Badania rakotwórczości na szczurach (dawki 10-200 mg/kg/dobę) wykazały istotny wzrost częstości nowotworów wątroby, gruczolaka trzustki oraz nowotworów komórek śródmiąższowych jąder przy dawkach 1-6-krotnie przekraczających maksymalną dawkę zalecaną u ludzi (w przeliczeniu na mg/m²). Fenofibrat nie wykazywał mutagenności w standardowych testach genotoksyczności (Ames, mutacje genowe, aberracje chromosomowe, synteza zmutowanego DNA).
aberracje chromosomowe, aminotransferaza asparaginianowa, deformacja klatki piersiowej, fenofibrat mikronizowany, gruczolak trzustki, kamica żółciowa, nowotwór komórek śródmiąższowych jąder, opóźnienie porodu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozszczep kręgosłupa, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Anvildis
Produkt leczniczy Anvildis zawierający wildagliptynę w dawce 50 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1, cukrzycową kwasicą ketonową oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, gdy aktywność AlAT lub AspAT przekracza 3×ULN. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie prób czynnościowych wątroby, a następnie monitorowanie enzymów wątrobowych co 3 miesiące w pierwszym roku oraz okresowo według wskazań klinicznych. W przypadku utrzymującej się aktywności aminotransferaz ≥3×ULN lub wystąpienia objawów takich jak żółtaczka, leczenie należy przerwać i nie wznawiać. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie stosowanie wildagliptyny wymaga szczególnej ostrożności, a decyzja o terapii powinna być oparta na ocenie korzyści i ryzyka. Anvildis nie jest substytutem insuliny i nie zaleca się go u pacjentów z niewydolnością serca stopnia IV wg NYHA.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, hemodializa, hipoglikemia, klasyfikacja NYHA, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zmiany skórne, powikłania cukrzycowe, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, wildagliptyna, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolaxa Rapid
Olanzapina wykazuje poprawę stanu klinicznego pacjentów po kilku dniach lub tygodniach stosowania, jednak wymaga ścisłego monitorowania. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na dwukrotnie zwiększoną śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie wyższe ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo) w badaniach obejmujących osoby w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) przy dawce średniej 4,4 mg/dobę. Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest skuteczna w leczeniu psychozy indukowanej agonistami dopaminy u chorych na chorobę Parkinsona i może nasilać objawy parkinsonizmu oraz omamy. Istotne jest także ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN) z objawami takimi jak wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność autonomiczna, wymagające natychmiastowego odstawienia leku.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferaza wątrobowa, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, cukrzyca, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatyninowa, granulocyt obojętnochłonny, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leukocyt, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, stężenie glukozy we krwi, udar, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibenese GITS 10 mg
Lek Glibenese GITS, zawierający glipidzyd w formie o przedłużonym uwalnianiu, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, z których najpoważniejszym jest hipoglikemia, mogąca być ciężka, długotrwała i prowadzić do śpiączki hipoglikemicznej. Objawy hipoglikemii obejmują bóle głowy, drżenia, splątanie, zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zmniejszona ostrość wzroku) oraz złe samopoczucie, co wymaga szybkiej diagnostyki i interwencji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, niedożywieniem oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków. Ponadto, lek może powodować hiponatremię oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy zasadowej), kreatyniny i mocznika, choć związek tych zmian z terapią nie jest jednoznaczny.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dehydrogenaza mleczanowa, drżenie, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hiponatremia, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, mocznik, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewyraźne widzenie, nudności, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, porfiria nieostra, reakcja disulfiramowa, śpiączka hipoglikemiczna, splątanie, świąd, toksyczne zapalenie wątroby, wymioty, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie widzenia, zaparcie, zmniejszona ostrość wzroku, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Subinit
Podczas terapii sunitynibem (Subinit) należy zwrócić szczególną uwagę na interakcje z enzymem CYP3A4, unikając jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Wśród działań niepożądanych dominują objawy dermatologiczne, takie jak odbarwienie skóry i włosów, suchość, pęcherze oraz wysypki, z możliwym wystąpieniem ciężkich reakcji skórnych (EM, SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zgłaszano również poważne zdarzenia krwotoczne obejmujące przewód pokarmowy, układ oddechowy, drogi moczowe i mózg, z koniecznością monitorowania morfologii krwi, płytek oraz parametrów krzepnięcia u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha i zapalenie jamy ustnej, a u pacjentów z nowotworami jamy brzusznej odnotowano ryzyko perforacji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, CYP3A4, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, krwawienie z guza, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok z nosa, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 150 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz ostra uogólniona osutka krostowa, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, flukonazol może powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT, co wymaga ścisłego monitorowania kardiologicznego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, lek przeciwgrzybiczy, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostowa, parestezje, pokrzywka, senność, świąd, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metafen 200 mg + 325 mg
Metafen to preparat zawierający ibuprofen (200 mg) i paracetamol (325 mg) w formie tabletek powlekanych, stosowany w terapii bólu i gorączki. Badania kliniczne nie wykazały zwiększonego ryzyka działań niepożądanych w porównaniu do monoterapii tymi substancjami. Działania niepożądane obejmują bardzo rzadkie zaburzenia hematologiczne (≤1/10 000) takie jak agranulocytoza, niedokrwistości, leukopenia, neutropenia, pancytopenia i trombocytopenia, z objawami w postaci gorączki, bólu gardła i krwawień. Rzadko obserwuje się reakcje alergiczne, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy. Neurologiczne objawy, takie jak splątanie, depresja, omamy, parestezje i aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, występują bardzo rzadko. Częstość występowania działań ze strony przewodu pokarmowego jest wyższa (≥1/100 do ≤1/10) i obejmuje ból brzucha, biegunkę, nudności i wymioty, a rzadziej wrzody, perforacje i krwawienia, szczególnie u osób starszych. Wysypki skórne i reakcje nadwrażliwości są niezbyt częste lub bardzo rzadkie, z możliwymi ciężkimi postaciami, takimi jak zespół Stevensa-Johnsona czy DRESS.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, ibuprofen i paracetamol, incydent zatorowo-zakrzepowy, leukopenia, martwica wątroby, mieszana choroba tkanki łącznej, nadwrażliwość na światło, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, reaktywność układu oddechowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml
Flukonazol w postaci syropu Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Wśród działań hematologicznych często występuje niedokrwistość, a rzadziej agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wymagająca natychmiastowego odstawienia leku. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, w tym torsade de pointes i wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, flukonazol, fosfataza alkaliczna, gorączka, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, senność, suchość jamy ustnej, świąd, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona, złe samopoczucie, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka, zwiększona potliwość - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xifaxan 100 mg/5 ml
Ryfaksymina, stosowana w dawce 100 mg/5 ml, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych, gdzie działania niepożądane były porównywane z placebo i innymi antybiotykami. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują wzmożone napięcie powłok brzusznych, ból brzucha, zaparcia, biegunkę, nudności, wymioty oraz bolesne parcie na stolec, występujące z częstością ≥1/100 do <1/10. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) zgłaszano m.in. ból w górnej części jamy brzusznej, wodobrzusze, suchość w jamie ustnej, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego oraz obecność świeżej krwi w stolcu. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego często występują zawroty głowy i bóle głowy, a niezbyt często migrena, parestezje i senność. Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej obserwowano niezbyt często, natomiast nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych oraz trombocytopenia mają częstość nieznaną.
aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, ból brzucha, częstomocz, drożdżakowe zakażenie pochwy, glikozuria, herpes simplex, kandydoza, kołatanie serca, limfocytoza, marskość wątroby, mialgia, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, monocytoza, motoryka przewodu pokarmowego, nadwrażliwość, napięcie powłok brzusznych, neutropenia, niedoczulica, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, rumień, ryfaksymina, schorzenie hepatologiczne, stan przedomdleniowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wielomocz, wodobrzusze, wybroczyna, wyprysk, zakażenie Clostridium, zapalenie nosa i gardła, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Trabectedin EVER PHARMA 1 mg
Trabectedin EVER PHARMA jest wskazany do leczenia mięsaka tkanek miękkich oraz raka jajnika i powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem doświadczonych onkologów. W terapii mięsaka zalecana dawka wynosi 1,5 mg/m² powierzchni ciała podawana w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie. W leczeniu raka jajnika stosuje się dawkę 1,1 mg/m² w 3-godzinnej infuzji po podaniu pegylowanej liposomalnej doksorubicyny (PLD) w dawce 30 mg/m². Przed podaniem leku konieczna jest premedykacja kortykosteroidami (np. 20 mg deksametazonu i.v.) w celu ochrony wątroby i profilaktyki przeciwwymiotnej. Kryteria kwalifikacji do leczenia obejmują m.in. ANC ≥ 1500/mm³, płytki ≥ 100 000/mm³, bilirubinę ≤ GGN, AlAT i AspAT ≤ 2,5 × GGN oraz klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min (monoterapia) lub ≥ 60 ml/min (terapia skojarzona). Monitorowanie parametrów hematologicznych i biochemicznych jest obowiązkowe co najmniej raz w tygodniu podczas pierwszych dwóch cykli oraz przed każdym kolejnym podaniem leku.
albumina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bilirubina, chemioterapia, fosfataza zasadowa, hemoglobina, infuzja dożylna, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lek cytotoksyczny, lek przeciwwymiotny, mięsak tkanek miękkich, neutrofil, neutropenia, parametry hematologiczne, pegylowana liposomalna doksorubicyna, płytki krwi, rak jajnika, reakcja na wlew, terapia skojarzona, toksyczność, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wynaczynienie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Petinimid 250 mg
Etosuksymid (Petinimid 250 mg) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, obejmujący różne układy i narządy, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz częstością nieznaną. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS). W układzie krwiotwórczym mogą wystąpić poważne zaburzenia, w tym eozynofilia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza oraz niedokrwistość aplastyczna, z możliwym ryzykiem zgonu nawet po odstawieniu leku. Objawy wczesne tych zaburzeń to gorączka, objawy grypopodobne i zmiany skórne. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują senność, ból głowy, zawroty głowy, ataksję oraz objawy parkinsonizmu, a także zaburzenia psychiczne, takie jak rozdrażnienie, pobudzenie, stany lękowe, agresja, psychoza paranoidalna i pogłębienie depresji z myślami samobójczymi.
agranulocytoza, albuminuria, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, choroba Parkinsona, ciężka skórna reakcja niepożądana, działanie niepożądane leku, eozynofilia, etosuksymid, granulocyt obojętnochłonny, hirsutyzm, krótkowzroczność, leukopenia, liszaj rumieniowaty, myśli samobójcze, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk języka, ostra porfiria, pancytopenia, Petinimid, pokrzywka, psychoza paranoidalna, reakcja alergiczna, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, reakcja skórna, światłowstręt, trombocytopenia, twardzina, urobilinogen, wysypka rumieniowata, zaburzenia układu krwiotwórczego, zahamowanie czynności szpiku, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rifamazid
Produkt leczniczy Rifamazid, zawierający ryfampicynę i izoniazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań oceniających czynność wątroby oraz morfologię krwi. Monitorowanie funkcji wątroby, w tym aktywności aminotransferaz asparaginianowej i alaninowej, powinno być systematyczne, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, u których dawki leku należy indywidualnie dostosować. Zalecany schemat kontroli obejmuje badania wstępne, cotygodniowe przez pierwsze 2 tygodnie oraz co 2 tygodnie przez dalszy okres leczenia. W przypadku objawów sugerujących uszkodzenie wątroby (gorączka, wymioty, żółtaczka) Rifamazid należy natychmiast odstawić i rozważyć alternatywne leczenie. Przejściowe podwyższenie parametrów wątrobowych (bilirubina, fosfataza zasadowa, aminotransferazy) może wystąpić u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby i nie zawsze wymaga przerwania terapii, jednak wymaga ścisłego monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, bilirubina, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, funkcja wątroby, gruźlica, hepatotoksyczność, neuropatia, neurotoksyczność izoniazydu, niewydolność wątroby, parametry wątrobowe, porfiria, pulmonolog, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, ryfampicyna i izoniazyd, schemat przerywany, uszkodzenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anidulafungin Sandoz 100 mg
Anidulafungin Sandoz w dawce 100 mg (proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji) zawiera 3,33 mg/ml anidulafunginy w koncentracie oraz 0,77 mg/ml po rozcieńczeniu. W badaniach klinicznych na 840 pacjentach najczęściej obserwowano działania niepożądane związane z infuzją, takie jak wysypka, świąd, duszność, skurcz oskrzeli oraz niedociśnienie tętnicze. Rzadziej występowały reakcje anafilaktyczne, nagłe zaczerwienienie skóry, uderzenia gorąca i pokrzywka. Ponadto odnotowano zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hiperglikemia), zaburzenia wątroby (wzrost aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej, bilirubiny i gamma-GT), a także objawy ze strony układu nerwowego (drgawki, ból głowy) i nerek (wzrost kreatyniny). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego oraz reakcje związane z infuzją, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anidulafungina, biegunka, bilirubinemia, ból nadbrzusza, cholestaza, drgawka, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hipokaliemia, inwazyjna kandydoza, kandydemia, koagulopatia, kreatynina we krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudność, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja związana z infuzją, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lynagex XR 82,5 mg
Pregabalina w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Lusama) była badana klinicznie u ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10) i są główną przyczyną przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Działania niepożądane mają najczęściej łagodne lub umiarkowane nasilenie, jednak u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres objawów, od zaburzeń psychicznych (np. splątanie, depresja, myśli samobójcze) po zaburzenia układu nerwowego, serca, układu oddechowego i przewodu pokarmowego, z różną częstością występowania od bardzo często do bardzo rzadko.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki, drgawki kloniczne mięśni, dysgrafia, dyskineza, hipoglikemia, hipokineza, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad lęku panicznego, napad padaczkowy częściowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, przeczulica słuchowa, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, rozszerzenie źrenic, senność, tachykardia, uraz rdzenia kręgowego, utrata pola widzenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia połykania, zaburzenia węchu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół grypopodobny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicilin+Sulbactam AptaPharma 1 g + 0,5 g
Lek Ampicilin+Sulbactam AptaPharma, dostępny w dawkach 1 g + 0,5 g oraz 2 g + 1 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla antybiotyków beta-laktamowych. Najczęściej obserwuje się niedokrwistość, a także biegunki, wysypkę i bóle głowy. Niezbyt często występują małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia, neutropenia, wymioty, ból brzucha, nudności oraz świąd. Z nieznaną częstością mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza, plamica małopłytkowa, wstrząs anafilaktyczny i anafilaktoidalny, zespół Kounisa, konwulsje, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności wątroby (hiperbilirubinemia, cholestaza, żółtaczka), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz ALT i AST.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, cholestaza wątrobowa, duszność, eozynofilia, hiperbilirubinemia, konwulsje, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie jelit, zapalenie języka, zapalenie żyły, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Avedol 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Avedol, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla beta-adrenolityków, z działaniami niepożądanymi często niezależnymi od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii, które są dawkozależne. W początkowym okresie terapii obserwuje się częstsze występowanie zawrotów głowy, omdleń, bólów głowy i uczucia osłabienia, zwykle o łagodnym nasileniu. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia niewydolności i zatrzymania płynów, szczególnie podczas zwiększania dawki. Niewydolność serca występuje u 15,4% pacjentów leczonych karwedylolem i 14,5% placebo w grupie po zawale mięśnia sercowego. Ponadto, karwedylol może powodować przemijające pogorszenie czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, niskim ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca lub miażdżycą. Lek może także ujawniać utajoną cukrzycę lub pogarszać kontrolę glikemii, a u kobiet wywoływać nietrzymanie moczu ustępujące po zakończeniu terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, beta-adrenolityk, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, duszność, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, impotencja, karwedylol, leukopenia, liszaj płaski, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność nosa, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudność, objaw Raynauda, obrzęk płucny, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, pogorszenie czynności nerek, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, stan przedomdleniowy, stężenie glukozy we krwi, świąd, uogólniona miażdżyca, utajona cukrzyca, wymioty, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie wzwodu, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil 250 mg
Podczas terapii amoksycyliną (Hiconcil) najczęściej obserwuje się działania niepożądane takie jak biegunka i nudności (często ≥1/100 do <1/10), wysypka skórna (często), a także wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, w tym kandydoza skóry i błon śluzowych, przemijająca leukopenia (w tym ciężka neutropenia i agranulocytoza), trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna, wydłużony czas krwawienia i protrombinowy, ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), a także zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa z niewielkim wzrostem AspAT i AlAT. Rzadkie, ale istotne klinicznie są także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Kounisa, zapalenie jelit indukowane lekami oraz śródmiąższowe zapalenie nerek i krystaluria, które mogą prowadzić do uszkodzenia nerek.
agranulocytoza, AlAT, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amoksycylina, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, AspAT, biegunka, choroba limfoproliferacyjna, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, drgawki, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, mononukleoza zakaźna, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefepim MIP Pharma 2 g
Cefepim, antybiotyk IV generacji z grupy cefalosporyn, dostępny w dawkach 1 g i 2 g do podawania dożylnego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwowane działania to dodatni odczyn Coombsa (≥1/10), zaburzenia krzepnięcia (wydłużony czas protrombinowy i tromboplastyny częściowej), niedokrwistość, eozynofilia oraz reakcje miejscowe w miejscu infuzji. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, agranulocytoza, niewydolność nerek oraz ciężkie powikłania neurologiczne (encefalopatia, śpiączka, mioklonie), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W trakcie terapii należy monitorować objawy potencjalnie zagrażające życiu oraz laboratoryjne wskaźniki uszkodzenia wątroby i nerek (np. wzrost aminotransferaz, kreatyniny, mocznika). Cefepim może również powodować rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile, manifestujące się uporczywą biegunką.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cefalosporyna IV generacji, cefepim, Clostridioides difficile, czas protrombinowy, czas tromboplastyny częściowej, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mioklonie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, omamy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śpiączka, splątanie, stupor, toksyczna nefropatia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie żyły, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 250 250 mg
Substancją czynną leku Fromilid jest klarytromycyna, której profil bezpieczeństwa oceniono w szerokim zakresie badań przedklinicznych obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą, wpływ na rozrodczość, teratogenność oraz mutagenność. Toksyczność ostra wykazała bardzo niski potencjał toksyczny, z dawką śmiertelną przekraczającą 5 g/kg mc. (około 350-krotność maksymalnej dawki klinicznej). W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja klarytromycyny różniła się w zależności od gatunku: naczelne tolerowały dawki do 100 mg/kg mc./dobę (~7x dawka kliniczna) przez 14 dni, psy do 50 mg/kg mc./dobę (~3,5x) przez 14 dni, a szczury do 8 mg/kg mc./dobę (~0,6x) przez 6 miesięcy bez istotnych działań niepożądanych. Głównym narządem narażonym na toksyczność była wątroba, z odwracalnym wzrostem enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna, GGTP, LDH). Objawy toksyczności obejmowały wymioty, osłabienie, zmniejszone spożycie pokarmu, ślinotok i odwodnienie. Przy bardzo wysokich dawkach (400 mg/kg mc./dobę) odnotowano zgony u małp oraz zmętnienie rogówki u psów i małp.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania przedkliniczne, cholestaza, dawka toksyczna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, klarytromycyna, nadaktywność, obrzęk rogówki, podanie dawki, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, rozszczep podniebienia, rozwój embrionalny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, uszkodzenie wątroby, wady układu krążenia, wczesne poronienie, zaczerwienienie spojówek, zmętnienie rogówki, γ-glutamylotransferaza