wstrząs anafilaktoidalny
Wstrząs anafilaktoidalny to stan kliniczny przypominający wstrząs anafilaktyczny, ale niebędący reakcją alergiczną zależną od IgE. W przeciwieństwie do prawdziwej anafilaksji, reakcja anafilaktoidalna nie wymaga wcześniejszej ekspozycji na czynnik wyzwalający i nie angażuje mechanizmów immunologicznych.
Mechanizm wstrząsu anafilaktoidalnego polega na bezpośredniej aktywacji komórek tucznych i bazofilów, co prowadzi do uwolnienia mediatorów zapalnych, głównie histaminy. Czynnikami wyzwalającymi mogą być niektóre leki (np. opioidowe, środki kontrastowe, NLPZ), wysiłek fizyczny czy czynniki fizyczne.
Objawy kliniczne są podobne do anafilaksji i obejmują: pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, hipotensję oraz tachykardię. Leczenie jest identyczne jak w przypadku wstrząsu anafilaktycznego – podanie adrenaliny jako leku pierwszego rzutu, a następnie glikokortykosteroidów i leków przeciwhistaminowych.
Mimo różnic w patomechanizmie, zarówno wstrząs anafilaktyczny jak i anafilaktoidalny stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Różnicowanie tych stanów ma znaczenie głównie w postępowaniu profilaktycznym i diagnostyce przyczyn.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Heksyl aminolewulinian – Działania niepożądane
Heksyl aminolewulinian (chlorowodorek) w stężeniu 8 mmol/l, stosowany w preparacie Hexvix do diagnostyki fotodynamicznej raka pęcherza moczowego, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do standardowych procedur cystoskopii i TURB. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu moczowego i obejmują skurcz pęcherza (2,0%), dyzurię (1,6%), ból pęcherza (1,4%) oraz krwiomocz (1,5%). Większość z nich ma charakter łagodny lub umiarkowany i ustępuje samoistnie. Niezwykle istotne jest monitorowanie potencjalnie ciężkich powikłań, takich jak wstrząs anafilaktoidalny, posocznica oraz zatrzymanie moczu, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej, w tym cewnikowania i antybiotykoterapii.
ból pęcherza, cewnikowanie, chlorowodorek, cystoskopia, częstomocz, diagnostyka fotodynamiczna, dna moczanowa, dyzuria, heksyl aminolewulinian, hemoliza, Hexvix, hiperbilirubinemia, krwiomocz, leukocytoza, mięsień wypieracz pęcherza, niedokrwistość, parcie naglące, podwyższone enzymy wątrobowe, posocznica, przezcewkowa resekcja pęcherza, rak pęcherza moczowego, skurcz pęcherza, TURB, wstrząs anafilaktoidalny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie pęcherza, zapalenie żołędzi prącia, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicilin+Sulbactam AptaPharma 1 g + 0,5 g
Lek Ampicilin+Sulbactam AptaPharma, dostępny w dawkach 1 g + 0,5 g oraz 2 g + 1 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla antybiotyków beta-laktamowych. Najczęściej obserwuje się niedokrwistość, a także biegunki, wysypkę i bóle głowy. Niezbyt często występują małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia, neutropenia, wymioty, ból brzucha, nudności oraz świąd. Z nieznaną częstością mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza, plamica małopłytkowa, wstrząs anafilaktyczny i anafilaktoidalny, zespół Kounisa, konwulsje, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności wątroby (hiperbilirubinemia, cholestaza, żółtaczka), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz ALT i AST.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, cholestaza wątrobowa, duszność, eozynofilia, hiperbilirubinemia, konwulsje, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie jelit, zapalenie języka, zapalenie żyły, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Primovist 0,25 mmol/ml
Primovist (disodu gadoksetynian) jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, którego profil bezpieczeństwa opiera się na danych klinicznych z udziałem ponad 1900 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥ 0,5%) to nudności, bóle głowy, uczucie gorąca, podwyższenie ciśnienia tętniczego, ból pleców oraz zawroty głowy, które mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany przebieg i są przejściowe. Reakcje alergiczne, w tym nadwrażliwość i reakcje anafilaktoidalne (0,1-1%), mogą pojawić się zarówno bezpośrednio po podaniu, jak i z opóźnieniem, nawet kilka dni później. Szczególnie istotny jest wstrząs anafilaktoidalny, stanowiący zagrożenie życia, wymagający natychmiastowej interwencji, co podkreśla konieczność podawania Primovistu w warunkach umożliwiających szybkie wdrożenie procedur ratunkowych.
ból głowy, disodu gadoksetynian, duszność, dysgeusia, dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, parestezja, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień, środek kontrastowy, uderzenia gorąca, układ nerwowy, utrata przytomności, wstrząs anafilaktoidalny, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tazocin 4 g + 0,5 g
Lek Tazocin, zawierający piperacylinę z tazobaktamem, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstszą jest biegunka występująca u ≥ 10% pacjentów. Do poważnych, choć rzadkich działań należą rzekomobłoniaste zapalenie jelit (częstość 1-10/10 000), toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) oraz zespół Stevensa-Johnsona. Występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, a także pancytopenia i niedokrwistość hemolityczna o nieznanej częstości. U pacjentów z mukowiscydozą obserwuje się zwiększoną częstość gorączki i wysypki. Antybiotyk może wywoływać encefalopatię i napady drgawek, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Profil działań niepożądanych obejmuje także reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne o nieznanej częstości, które mogą zagrażać życiu.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, bezsenność, biegunka, ból głowy, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, kandydoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Coombsa, osutka krostkowa uogólniona ostra, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, piperacylina z tazobaktamem, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omnipaque 755 mg/ml (350 mg jodu/ml)
Omnipaque (joheksol) to niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastowy rozpuszczalny w wodzie, stosowany w badaniach radiograficznych. Jego podanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości, które mogą pojawić się niezależnie od dawki i drogi podania, a łagodne objawy mogą być zwiastunem ciężkich reakcji anafilaktoidalnych lub wstrząsu wymagających natychmiastowego przerwania podawania i interwencji medycznej. Ponadto, po zastosowaniu Omnipaque obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w osoczu, co wskazuje na ryzyko rozwoju nefropatii kontrastowej (CIN), szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek. Bardzo rzadkim powikłaniem jest zatrucie jodem, objawiające się obrzękiem i wzmożonym napięciem ślinianek utrzymującym się do 10 dni po badaniu (częstość <1/10 000).
badanie radiograficzne, jodowy środek kontrastujący, joheksol, kaniula donaczyniowa, nefropatia kontrastowa, obrzęk ślinianek, ostre uszkodzenie nerek, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, reakcja systemowa, środek kontrastujący niejonowy, stężenie kreatyniny, świnka jodowa, wstrząs anafilaktoidalny, zatrucie jodem - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piperacillin/Tazobactam Kabi 2 g + 0,25 g 2 g + 0,25 g
Produkt leczniczy Piperacillin/Tazobactam Kabi, będący połączeniem piperacyliny (antybiotyk beta-laktamowy) z inhibitorem beta-laktamaz tazobaktamem, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowaną reakcją jest biegunka, występująca u ≥ 1/10 pacjentów. Do poważnych powikłań należą rzekomobłoniaste zapalenie jelit (1-10/10 000), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół Stevensa-Johnsona, których częstość jest rzadka lub nieznana. Wśród zaburzeń hematologicznych odnotowuje się małopłytkowość, leukopenię, agranulocytozę oraz pancytopenię (częstość nieznana), a także niedokrwistość hemolityczną. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, mogą mieć przebieg zagrażający życiu. U pacjentów z mukowiscydozą obserwuje się zwiększoną częstość gorączki i wysypki. Ponadto, lek może indukować encefalopatię i napady drgawek, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, Clostridioides difficile, czas częściowej tromboplastyny, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, inhibitor beta-laktamaz, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Combsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamkowa, zakażenie drożdżakowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piperacillin + Tazobactam Eugia 4 g + 0,5 g
Lek Piperacillin + Tazobactam Eugia, dostępny w dawkach 2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g, jest beta-laktamowym antybiotykiem stosowanym w leczeniu poważnych infekcji bakteryjnych. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest biegunka (≥ 1/10), a u pacjentów z mukowiscydozą zwiększona częstość gorączki i wysypki. Do poważnych działań należą rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (1-10/10 000). Występują także pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny i zespół Stevensa-Johnsona, których częstość jest nieokreślona. Antybiotyk może wywoływać encefalopatię i drgawki, a także zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, niedokrwistość (często), leukopenia (niezbyt często) i agranulocytoza (rzadko). Reakcje skórne obejmują wysypkę, świąd, rumień wielopostaciowy, pokrzywkę oraz poważne stany jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, antybiotyk beta-laktamowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, dreszcze, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, gorączka, hipokaliemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie z nosa, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, nadwrażliwość, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, purpura, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zakażenie drożdżakowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Gadoksetynian disodu – Działania niepożądane
Gadoksetynian disodu, stosowany w preparacie Primovist w stężeniu 0,25 mmol/ml jako środek kontrastowy do MRI, charakteryzuje się dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa opartym na danych klinicznych z udziałem ponad 1900 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥0,5%) są nudności, bóle głowy, uczucie gorąca, podwyższenie ciśnienia tętniczego, ból pleców oraz zawroty głowy. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA 12.1, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/100 do <1/10) do rzadkich (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz nieznanych, wykrytych po wprowadzeniu leku do obrotu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu anafilaktoidalnego, który jest najpoważniejszym, potencjalnie śmiertelnym powikłaniem wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.
badanie obrazowe MRI, drgawka, dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, dyskomfort w jamie brzusznej, gadoksetynian disodu, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, opóźniona reakcja alergiczna, parestezja, pokrzywka, Primovist, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, tachykardia, terminologia MedDRA, trudność w oddychaniu, utrata przytomności, wstrząs anafilaktoidalny, wzmożona potliwość, zaburzenie smaku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piperacillin + Tazobactam Eugia 2 g + 0,25 g
Preparat Piperacillin + Tazobactam Eugia (2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g, proszek do sporządzania roztworu do infuzji) jest antybiotykiem beta-laktamowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najcięższe powikłania obejmują rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, występujące u 1-10 na 10 000 pacjentów. Inne poważne działania niepożądane, takie jak pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny czy zespół Stevensa-Johnsona, mają nieokreśloną częstość występowania. U pacjentów z mukowiscydozą obserwuje się zwiększoną częstość gorączki i wysypki. Ponadto, beta-laktamy mogą indukować encefalopatię i drgawki, co wymaga szczególnej uwagi u chorych z zaburzeniami neurologicznymi.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, dreszcze, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka, hipokaliemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie z nosa, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Combsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie drożdżakami, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Meglumina amidotryzoinian – Działania niepożądane
Meglumina amidotryzoinianu, składnik roztworu Gastrografin (660 mg + 100 mg/ml), stosowanego doustnie i doodbytniczo jako środek kontrastowy jodowy, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, od łagodnych do ciężkich, w tym zagrażających życiu. Najczęściej obserwuje się wymioty, nudności i biegunkę, przy czym biegunka jest efektem hipertonicznego działania roztworu i zwykle ustępuje po opróżnieniu jelita. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji nadwrażliwości, które mogą przebiegać od łagodnych objawów skórnych do ciężkich anafilaktoidalnych, włącznie z wstrząsem anafilaktoidalnym. U pacjentów z chorobami zapalnymi jelit (np. zapalenie jelita cienkiego, okrężnicy) podanie środka może nasilać objawy, a u osób z zaparciami istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak nadżerki i martwica jelita. Aspiracja środka do dróg oddechowych może prowadzić do obrzęku płuc i zachłystowego zapalenia płuc, stanowiących bezpośrednie zagrożenie życia.
aspiracja do dróg oddechowych, duszność, Gastrografin, klasyfikacja MedDRA, martwica jelita, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, meglumina amidotryzoinianu, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, obrzęk płuc, obrzęk twarzy, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy jodowy, tachykardia, wstrząs anafilaktoidalny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie okrężnicy, zatrzymanie serca, zespół Lyella - Leksykon substancji czynnych
Jodiksanol – Działania niepożądane
Jodiksanol, niejonowy, dimeryczny środek kontrastowy zawierający 270 mg I/ml lub 320 mg I/ml jodu (preparat Visipaque), charakteryzuje się osmolalnością niższą niż krew pełna i inne niejonowe monomeryczne środki kontrastowe, co przekłada się na korzystniejszy profil bezpieczeństwa. Niemniej jednak, stosowanie jodiksanolu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które występują rzadziej niż po jonowych środkach kontrastowych, ale mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych, przejściowych objawów skórnych i oddechowych (np. wysypka, świąd, duszności, obrzęk krtani) po bardzo rzadkie, ciężkie powikłania, takie jak wstrząs anafilaktyczny, ostra lub przewlekła niewydolność nerek, zespół Kounisa, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego czy reakcje skórne przypominające zespół Stevensa-Johnsona. Reakcje nadwrażliwości mogą pojawić się zarówno natychmiastowo, jak i z opóźnieniem, niezależnie od dawki i drogi podania, co wymaga szczególnej czujności klinicznej i gotowości do natychmiastowego przerwania podawania środka oraz wdrożenia leczenia donaczyniowego.
badanie radiograficzne, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca, duszność, jodiksanol, jodowy środek kontrastowy, jonowy środek kontrastowy, kreatynina, lek β-adrenolityczny, nefrotoksyczność, nerw błędny, niedociśnienie, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, receptory β-adrenergiczne, rumień, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, świąd, Visipaque, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zapalenie naczyń, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hexvix 8 mmol/l
Hexvix, zawierający 85 mg heksyl aminolewulinianu chlorowodorku w formie proszku do sporządzania roztworu do pęcherza moczowego, po rozpuszczeniu w 50 ml rozpuszczalnika daje roztwór o stężeniu 1,7 mg/ml (8 mmol/l). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu moczowego i obejmują skurcz pęcherza (2,0%), dyzurię (1,6%), ból pęcherza (1,4%) oraz krwiomocz (1,5%). Objawy te są zazwyczaj przejściowe i mają nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, a ich występowanie może być również związane z procedurami diagnostycznymi, takimi jak cystoskopia i przezcewkowa resekcja pęcherza (TURB). Wśród innych działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu leku do obrotu znajdują się m.in. zapalenie pęcherza, zakażenia dróg moczowych, leukocytoza, nudności, wymioty, wysypka, gorączka oraz ból po zabiegu.
ból pęcherza, cystoskopia, częstomocz, dna moczanowa, dyzuria, gorączka pooperacyjna, heksyl aminolewulinianu chlorowodorek, Hexvix, hiperbilirubinemia, krwiomocz, leukocytoza, niedokrwistość, parcie naglące, podwyższone enzymy wątrobowe, posocznica, przezcewkowa resekcja pęcherza, sepsa, skurcz pęcherza, TURB, wstrząs anafilaktoidalny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie pęcherza, zapalenie żołędzi, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Tazobaktam – Działania niepożądane
Tazobaktam, stosowany wyłącznie w połączeniu z piperacyliną (np. w preparatach Piperacillin + Tazobactam Eugia, Kalceks, Kabi, Tazocin), jest inhibitorem beta-laktamaz o szerokim spektrum działania. Najczęstszym działaniem niepożądanym tej kombinacji jest biegunka, występująca u ≥10% pacjentów, a także zakażenia drożdżakami. Do poważnych, choć rzadkich działań niepożądanych należą rzekomobłoniaste zapalenie jelit (≥1/100 do <1/10), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (≥1/10 000 do <1/1000), pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny oraz zespół Stevensa-Johnsona, których częstość występowania jest nieokreślona. Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się małopłytkowość i niedokrwistość (≥1/100 do <1/10), leukopenię (≥1/1000 do <1/100) oraz agranulocytozę (≥1/10 000 do <1/1000). Ponadto, leczenie może prowadzić do hipokaliemii, zaburzeń neurologicznych (np. napady drgawek, majaczenie), reakcji alergicznych o różnym nasileniu, a także do zaburzeń czynności nerek i wątroby.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, inhibitor beta-laktamaz, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukopenia, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Combsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, piperacylina z tazobaktamem, plamica, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, tazobaktam, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie drożdżakowe, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tazocin 2 g + 0,25 g
Produkt leczniczy Tazocin, zawierający piperacylinę i tazobaktam, dostępny w dawkach 2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g do infuzji, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym jest biegunka (≥ 1/10), natomiast poważne reakcje, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelit i toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), pojawiają się rzadko (1-10/10 000). Wśród innych istotnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia), immunologiczne (wstrząs anafilaktyczny, reakcje nadwrażliwości) oraz skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, DRESS). Nefrotoksyczność manifestuje się jako niewydolność nerek lub kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, co wymaga monitorowania parametrów nerkowych, zwłaszcza kreatyniny i mocznika. Ponadto, beta-laktamowa struktura leku może indukować encefalopatię i napady drgawek, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami neurologicznymi lub niewydolnością nerek.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, Clostridioides difficile, czas częściowej tromboplastyny, czas krwawienia, czas protrombinowy, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, epistaxis, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, kandydoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, odczyn Coombsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, roztwór do infuzji, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Tazocin, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie hematologiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Kabi 5 mg/ml
Lewofloksacyna w postaci roztworu do infuzji, stosowana u ponad 8300 pacjentów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Działania te klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Szczególną uwagę zwraca się na potencjalnie ciężkie i długotrwałe działania niepożądane, takie jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek serca, reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia hematologiczne (pancytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie obwodowe oraz zaburzenia psychiczne i sensoryczne. Ryzyko tych powikłań może wystąpić niezależnie od wcześniejszych czynników ryzyka, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami tkanki łącznej, neurologicznymi i sercowo-naczyniowymi.
agranulocytoza, choroba tkanki łącznej, eozynofilia, fluorochinolony, hiponatremia, kandydoza, leukopenia, lewofloksacyna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, pancytopenia, parametr hematologiczny, parestezja, porfiria, przerwanie leczenia, reakcja nadwrażliwości, ścięgno Achillesa, SIADH, tendinopatia, tętniak aorty, trombocytopenia, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie psychiczne, zakażenie grzybicze, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicilin+Sulbactam AptaPharma 2 g + 1 g
Lek Ampicilin+Sulbactam AptaPharma, zawierający ampicylinę sodową i sulbaktam sodowy, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania i układów narządowych. Najczęściej obserwuje się niedokrwistość, ból głowy, biegunkę oraz wysypkę, natomiast rzadziej małopłytkowość, leukopenię, wymioty, ból brzucha i świąd. Do działań niepożądanych o nieznanej częstości należą poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zespół Kounisa, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), śródmiąższowe zapalenie nerek, duszność oraz powikłania hepatologiczne (hiperbilirubinemia, cholestaza, żółtaczka). W terapii mogą również wystąpić zaburzenia neurologiczne, w tym konwulsje, oraz zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej i asparaginianowej).
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ampicylina sodowa, cholestaza, cholestaza wątrobowa, Clostridioides difficile, eozynofilia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, konwulsja, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wielonarządowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół wieńcowy, perforacja jelita, plamica małopłytkowa, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, smołowaty stolec, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulbaktam sodowy, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelit, zapalenie języka, zapalenie żyły, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Sulbaktam – Działania niepożądane
Sulbaktam, inhibitor beta-laktamaz, stosowany jest w terapii skojarzonej z antybiotykami beta-laktamowymi (np. ampicyliną, cefoperazonem) w celu przeciwdziałania oporności bakterii produkujących beta-laktamazy. Sam sulbaktam wykazuje ograniczoną aktywność przeciwbakteryjną, pełniąc głównie funkcję ochronną antybiotyku przed enzymatyczną degradacją. Profil działań niepożądanych sulbaktamu obejmuje reakcje nadwrażliwości (wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne, zespół Kounisa), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, eozynofilia), reakcje skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego), oraz powikłania wątrobowe (wzrost ALT, AST, hiperbilirubinemia, cholestaza). Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne i anafilaksję, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej opieki medycznej.
agranulocytoza, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, cholestaza wątrobowa, Clostridioides difficile, duszność, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hiperbilirubinemia, hipoprotrombinemia, inhibitor beta-laktamaz, koagulopatia, konwulsje, krwiomocz, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakterii, osutka krostkowa, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulbaktam, Sulperazon, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie żyły, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml
Gastrografin, jodowy środek kontrastowy, wywołuje głównie łagodne do umiarkowanych, przejściowych działań niepożądanych, takich jak wymioty, nudności i biegunka. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według MedDRA SOCs, obejmując m.in. rzadkie reakcje anafilaktoidalne, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), kardiologiczne (tachykardia, zatrzymanie serca), naczyniowe (wstrząs, niedociśnienie), oddechowe (skurcz oskrzeli, obrzęk płuc), żołądkowo-jelitowe (perforacja jelita, ból brzucha) oraz skórne (pokrzywka, martwica toksyczno-rozpływna naskórka). Szczególnie niebezpieczne są wstrząs anafilaktoidalny, zatrzymanie serca, martwica naskórka, perforacja jelita i obrzęk płuc, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
aspiracja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, Gastrografin, hipertoniczny roztwór, martwica jelita, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, MedDRA, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nudności, obrzęk płuc, obrzęk twarzy, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rumień, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy zawierający jod, świąd, tachykardia, wstrząs anafilaktoidalny, wymioty, wysypka, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenia świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie okrężnicy, zatrzymanie serca, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Sód amidotryzoinian – Działania niepożądane
Sód amidotryzoinian, składnik środka kontrastowego Gastrografin, może wywoływać działania niepożądane o nasileniu od łagodnego do ciężkiego, w tym reakcje anafilaktoidalne i wstrząs anafilaktyczny, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Najczęściej obserwuje się wymioty, nudności oraz biegunkę (>1/100 do <1/10), związane z hipertonicznym charakterem roztworu. U pacjentów z zapaleniem jelita cienkiego lub okrężnicy może dojść do nasilenia objawów, a u osób z zaparciami – do poważnych powikłań, takich jak nadżerki czy martwica jelita. Rzadkie, ale krytyczne powikłania obejmują zatrzymanie serca, wstrząs, perforację ściany jelita oraz martwicę toksyczno-rozpływną naskórka. Ponadto, aspiracja środka może prowadzić do obrzęku płuc i zachłystowego zapalenia płuc, co wymaga natychmiastowej interwencji.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, Gastrografin, gorączka, hipertoniczny roztwór, klasyfikacja MedDRA, martwica jelita, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nudności, obrzęk płuc, obrzęk twarzy, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rumień, skurcz oskrzeli, sód amidotryzoinian, środek kontrastowy zawierający jod, świąd, tachykardia, wstrząs anafilaktoidalny, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie okrężnicy, zatrzymanie serca, zawroty głowy