równanie Starlinga
Równanie Starlinga opisuje mechanizm tworzenia się filtratu w naczyniach włosowatych i jest kluczowym elementem fizjologii układu krążenia. Określa ono zależność między ciśnieniem hydrostatycznym i onkotycznym w naczyniach krwionośnych a przestrzenią pozanaczyniową.
Zgodnie z równaniem, filtracja płynu przez ścianę naczynia jest proporcjonalna do różnicy między ciśnieniem hydrostatycznym wewnątrz naczynia (które sprzyja filtracji) a ciśnieniem onkotycznym osocza (które przeciwdziała filtracji). W uproszczonej formie: Q = K[(Pc-Pi) – σ(πc-πi)], gdzie Q to przepływ płynu, K to współczynnik filtracji, Pc i Pi to ciśnienia hydrostatyczne w kapilarze i przestrzeni śródmiąższowej, πc i πi to ciśnienia onkotyczne, a σ to współczynnik odbicia dla białek.
Równanie Starlinga ma istotne znaczenie kliniczne w zrozumieniu patofizjologii obrzęków, wstrząsu hipowolemicznego czy niewydolności serca. Zaburzenia równowagi między tymi siłami mogą prowadzić do nieprawidłowej dystrybucji płynów w organizmie, co jest podstawą wielu stanów patologicznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Przelew płucny to patologiczne gromadzenie się płynu pozanaczyniowego w miąższu płucnym, wynikające z zaburzenia równowagi filtracji płynu przez błonę naczyń włosowatych płucnych, opisanej równaniem Starlinga. Kluczowe mechanizmy obejmują wzrost ciśnienia hydrostatycznego (np. ciśnienie kapilarne płucne ≥18 mmHg), uszkodzenie bariery śródbłonkowej i obniżenie ciśnienia onkotycznego. Kardiogenny przelew płucny (CPE), najczęściej spowodowany ostrą dekompensacją niewydolności serca, wiąże się z dysfunkcją skurczową i rozkurczową lewej komory oraz wzrostem oporu naczyniowego, co prowadzi do podwyższonego ciśnienia napełniania serca i przesięku płynu do przestrzeni śródmiąższowej i pęcherzyków. Błyskawiczny przelew płucny to ciężka forma CPE, często wywołana nagłym nadciśnieniem, tachyarytmią lub ostrym niedokrwieniem, wymagająca szybkiej interwencji wazodilatatorami. Niekardiogenny przelew płucny wynika z uszkodzenia bariery pęcherzykowo-włośniczkowej, prowadząc do obrzęku bogatego w białko, typowego dla ARDS, gdzie kluczową rolę odgrywa dysfunkcja połączeń ścisłych (TJ) i macierzy pozakomórkowej (ECM).
bariera pęcherzykowo-włośniczkowa, błyskawiczny przełew płucny, ciśnienie hydrostatyczne, ciśnienie onkotyczne, częstoskurcz komorowy, dysfunkcja rozkurczowa, dysfunkcja skurczowa lewej komory, kardiogenny przelew płucny, macierz pozakomórkowa, miąższ płucny, migotanie przedsionków, niekardiogenny przełew płucny, obrzęk płucny, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, połączenia ścisłe, przelew płucny, przestrzeń śródmiąższowa, reaktywne formy tlenu, równanie Starlinga, układ limfatyczny, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej -
Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk śródmiąższowy powstaje na skutek zaburzenia równowagi sił regulujących przepływ płynów między łożyskiem naczyniowym a przestrzenią śródmiąższową, zgodnie z równaniem Starlinga: Filtracja = Kf × (Pc − Pif − Oc + Oif). Kluczowe mechanizmy obejmują zwiększone ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych (np. w niewydolności serca, gdzie wzrost ciśnienia końcowo-rozkurczowego lewej komory prowadzi do obrzęku płuc), zmniejszone ciśnienie onkotyczne osocza (hipoalbuminemia poniżej 5 g/dl w zespole nerczycowym, marskości wątroby), zwiększoną przepuszczalność naczyń włosowatych (uszkodzenie śródbłonka w stanach zapalnych, alergicznych, sepsie), niedrożność układu limfatycznego (np. obrzęk limfatyczny, filarioza) oraz retencję sodu i wody (niewydolność nerek, zespół nerczycowy, działanie leków). Patomechanizmy te prowadzą do nadmiernego gromadzenia się płynu w przestrzeni śródmiąższowej, co manifestuje się klinicznie jako obrzęk, często z towarzyszącą hipowolemią lub hiperwolemią w zależności od etiologii.
bariera krew-siatkówka, ciśnienie onkotyczne osocza, filtracja kłębuszkowa, glikokaliks, hipoalbuminemia, hipoproteinemia, marskość wątroby, mediator zapalny, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niewydolność serca, obrzęk limfatyczny, obrzęk mięśnia sercowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk śluzowaty, obrzęk śródmiąższowy, obrzęk szpiku kostnego, przepuszczalność naczyń włosowatych, równanie Starlinga, układ limfatyczny, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zespół nerczycowy
