CABG
CABG (Coronary Artery Bypass Grafting) to zabieg kardiochirurgiczny polegający na wytworzeniu pomostu omijającego zwężenie lub niedrożność tętnicy wieńcowej. Jest jedną z najczęściej wykonywanych operacji kardiochirurgicznych na świecie, stosowaną w leczeniu choroby wieńcowej.
Procedura polega na pobraniu fragmentu naczynia (najczęściej żyły odpiszczelowej, tętnicy piersiowej wewnętrznej lub tętnicy promieniowej) i wykorzystaniu go do utworzenia obejścia wokół zwężonego odcinka tętnicy wieńcowej. Zabieg zazwyczaj wykonywany jest w krążeniu pozaustrojowym, choć istnieją także techniki bez użycia krążenia (off-pump CABG).
Wskazania do CABG obejmują istotne zwężenia pnia lewej tętnicy wieńcowej, chorobę wielonaczyniową (zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub dysfunkcją lewej komory), a także przypadki, w których przezskórna interwencja wieńcowa (PCI) jest niemożliwa lub nieskuteczna. Zabieg wykazuje przewagę nad leczeniem zachowawczym w zakresie zmniejszenia objawów dławicy piersiowej i poprawy rokowania u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.
Pomimo inwazyjności, CABG charakteryzuje się stosunkowo niską śmiertelnością okołooperacyjną (1-3%) w ośrodkach referencyjnych. Do najczęstszych powikłań należą: krwawienia, infekcje, zaburzenia rytmu serca, niewydolność nerek oraz powikłania neurologiczne. Skuteczność zabiegu mierzona jest drożnością pomostów, która zależy od rodzaju użytego graftu, techniki operacyjnej oraz czynników pacjent-zależnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lecardi 75 mg
Lecardi w dawce 75 mg, zawierający kwas acetylosalicylowy w formie tabletek dojelitowych, jest stosowany w różnych wskazaniach kardiologicznych i neurologicznych, z dawkowaniem dostosowanym do konkretnego stanu klinicznego. W prewencji wtórnej zawału mięśnia sercowego, stabilnej i niestabilnej dławicy piersiowej (poza ostrą fazą), zapobieganiu zatkaniu przeszczepu naczyniowego po CABG oraz po angioplastyce wieńcowej zaleca się dawkę 75-150 mg (1-2 tabletki) raz na dobę. W profilaktyce wtórnej po TIA i incydentach niedokrwienia mózgowo-naczyniowego dawka może być zwiększona do 300 mg (1-4 tabletki) raz na dobę, pod warunkiem wykluczenia krwawień wewnątrzmózgowych. Tabletki dojelitowe należy przyjmować po posiłku, nie rozgryzając ich, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka.
angioplastyka wieńcowa, błona śluzowa żołądka, CABG, choroba sercowo-naczyniowa, CVA, interakcja lekowa, krwawienie wewnątrzmózgowe, kwas acetylosalicylowy, niedokrwienie mózgowo-naczyniowe, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pomosty aortalno-wieńcowe, profilaktyka wtórna, przejściowe niedokrwienie mózgu, ryzyko krwawienia, stabilna dławica piersiowa, tabletka dojelitowa, TIA, zatkanie przeszczepu naczyniowego - Leksykon chorób i schorzeń
Ostry zespół wieńcowy – Leczenie
Ostry zespół wieńcowy (OZW) obejmuje niestabilną dławicę piersiową, NSTEMI oraz STEMI i wymaga natychmiastowej interwencji w celu przywrócenia przepływu krwi do mięśnia sercowego. Podstawą leczenia farmakologicznego jest podwójna terapia przeciwpłytkowa (DAPT) z kwasem acetylosalicylowym (dawka nasycająca 300 mg, następnie 75-150 mg/dobę) oraz inhibitorem P2Y12, preferencyjnie tikagrelorem (180 mg dawka nasycająca). Antykoagulacja (enoksaparyna lub heparyna niefrakcjonowana) jest zalecana u wszystkich pacjentów, a beta-blokery, inhibitory ACE/ARB i statyny o wysokiej intensywności stanowią standard terapii podtrzymującej. Pierwotna przezskórna interwencja wieńcowa (PCI) jest preferowaną metodą reperfuzji u pacjentów ze STEMI, jeśli możliwa w ciągu 90 minut od pierwszego kontaktu medycznego; alternatywnie stosuje się fibrynolizę (tenekteplaza, reteplaza) podawaną w ciągu 30 minut od rozpoznania. W NSTEMI decyzja o wczesnej koronarografii (do 72 godzin) zależy od oceny ryzyka śmiertelności (>3,0%).
azotan, beta-bloker, biwalirudyna, bloker receptora angiotensyny, CABG, DAPT, dysfunkcja lewej komory, enoksaparyna, fibrynoliza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor ACE, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwkrzepliwe, niestabilna dławica piersiowa, NSTEMI, opioid, ostry zespół wieńcowy, PCI, statyna, STEMI, tenekteplaza, wstrząs kardiogenny, zakrzepica - Leksykon substancji czynnych
Sewofluran – Właściwości farmakokinetyczne
Sewofluran jest wziewnym środkiem znieczulenia ogólnego charakteryzującym się niską rozpuszczalnością we krwi i tkankach, co umożliwia szybki początek i zakończenie działania. Po 30 minutach stosowania stosunek stężenia pęcherzykowego do wdechowego (FA/FI) wynosi 0,85, a po 5 minutach od zakończenia anestezji stosunek stężenia pęcherzykowego do początkowego (FA/FAO) spada do 0,15, co potwierdza szybkie osiągnięcie i eliminację leku. Metabolizm sewofluranu jest minimalny (<5%), głównie przez defluoryzację w wątrobie z udziałem CYP2E1, prowadząc do powstania heksafluoroizopropanolu (HFIP), który jest szybko koniugowany i wydalany z moczem. W trakcie i po znieczuleniu obserwuje się przejściowy wzrost stężenia nieorganicznych fluorków w surowicy, osiągający maksymalne wartości w ciągu ostatnich 2 godzin znieczulenia i powracający do normy w ciągu 48 godzin, bez klinicznie istotnego wpływu na funkcję nerek, nawet u pacjentów z początkową niewydolnością nerek (kreatynina ≥ 1,5 mg/100 ml). Sewofluran nie indukuje metabolizmu przez barbiturany, ale jego metabolizm może być zwiększony przez induktory CYP2E1, takie jak izoniazyd i alkohol.
CABG, CYP2E1, dysfagia, heksafluoroizopropanol, indukcja znieczulenia, izoenzym 2E1 cytochromu P450, jon fluorkowy, klasyfikacja Childa-Pugha, koniugacja z kwasem glukuronowym, kwas trifluorooctowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, podtrzymywanie znieczulenia, pomostowanie aortalno-wieńcowe, rozpuszczalność we krwi, sewofluran, środek znieczulenia ogólnego, stężenie kreatyniny, stężenie pęcherzykowe, stężenie sewofluranu, wziewny środek znieczulenia ogólnego, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Acesan 75 mg
Acesan, zawierający 75 mg kwasu acetylosalicylowego, jest lekiem przeciwpłytkowym stosowanym w profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka. Wskazania obejmują profilaktykę pierwotną u osób z wieloma czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca, otyłość, palenie tytoniu, obciążenie rodzinne), a także leczenie pacjentów z dławicą piersiową (stabilną i niestabilną), po przebytym zawale mięśnia sercowego oraz po interwencjach naczyniowych, w tym po zabiegach pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG). Mechanizm działania opiera się na hamowaniu agregacji płytek krwi, co zmniejsza ryzyko powstawania zakrzepów i powikłań zatorowo-zakrzepowych, w tym udaru niedokrwiennego mózgu.
CABG, choroba układu krążenia, choroba wieńcowa, cukrzyca, czerwień koszenilowa, czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, dławica piersiowa, hipercholesterolemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, ostry zespół wieńcowy, otyłość, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zatorowo-zakrzepowe, profilaktyka pierwotna, profilaktyka wtórna, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, udar mózgu, udar niedokrwienny mózgu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Orebriton 60 mg
Orebriton, zawierający tikagrelor, jest doustnym, bezpośrednio działającym, selektywnym i odwracalnym antagonistą receptora P2Y12, należącym do grupy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP). Mechanizm działania polega na hamowaniu ADP-zależnej aktywacji i agregacji płytek krwi, co skutecznie zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowych w miażdżycy, takich jak zgon, zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Tikagrelor dodatkowo zwiększa lokalne stężenie adenozyny poprzez hamowanie transportera ENT-1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i może wywoływać duszność jako działanie niepożądane. Farmakodynamicznie, po podaniu dawki nasycającej 180 mg, zahamowanie agregacji płytek (IPA) wynosi około 41% po 30 minutach, osiągając maksymalnie 89% po 2-4 godzinach, z utrzymaniem efektu przez 2-8 godzin. U 90% pacjentów zahamowanie płytek przekracza 70% już po 2 godzinach, co jest istotne w leczeniu ostrych stanów wieńcowych.
adenozynodifosforan, agregacja płytek krwi, CABG, choroba sercowo-naczyniowa, cyklopentylotriazolopirymidyna, dawka nasycająca, działanie przeciwpłytkowe, hamowanie agregacji płytek, heparyna, inhibicja agregacji płytek, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, miażdżyca, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowe, prewencja wtórna, przepływ wieńcowy, receptor P2Y12, rozszerzenie naczyń, stabilna choroba wieńcowa, transporter nukleozydów, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cilozek 50 mg
Lek Cilozek (cylostazol) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤25 ml/min) oraz umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenie działań niepożądanych. Ponadto, nie powinien być stosowany u chorych z zastoinową niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu serca (w tym częstoskurczem komorowym, migotaniem komór, wieloogniskową ekstrasystolią komorową, wydłużonym odstępem QTc, ciężką tachyarytmią), a także po ostrych zespołach wieńcowych i niedawnych interwencjach (zawał mięśnia sercowego, PCI, CABG w ciągu ostatnich 6 miesięcy). Ze względu na działanie przeciwpłytkowe, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnikami ryzyka krwawień, takimi jak czynne wrzody trawienne, niedawny udar krwotoczny (do 6 miesięcy), proliferacyjna retinopatia cukrzycowa oraz niekontrolowane nadciśnienie tętnicze. Jednoczesne stosowanie cylostazolu z dwoma lub więcej lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi (np. ASA, klopidogrel, heparyny, antagoniści witaminy K, dabigatran, rywaroksaban, apiksaban) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
acenokumarol, antagonista witaminy K, apiksaban, arytmia, CABG, cylostazol, częstoskurcz komorowy, dabigatran, ekstrasystolia komorowa, heparyna, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, interwencja wieńcowa, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niestabilna dławica piersiowa, PCI, powikłanie krwotoczne, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, rywaroksaban, skłonność do krwawień, stabilna choroba wieńcowa, tachyarytmia, udar krwotoczny, warfaryna, wrzód trawienny, wydłużony odstęp QTc, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bisoratio ASA 10 mg + 75 mg
Lek Bisoratio ASA jest wskazany dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową, u których choroba jest skutecznie kontrolowana bisoprololem w dawce 5 mg lub 10 mg, a jednocześnie wymagane jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 75 mg. Preparat łączy bisoprolol fumaranu (5 mg lub 10 mg) z kwasem acetylosalicylowym (75 mg) w jednej kapsułce, co upraszcza schemat leczenia i poprawia compliance. Wskazania do stosowania obejmują niestabilną dławicę piersiową, wtórną prewencję zawału mięśnia sercowego, zapobieganie niedrożności przeszczepów po CABG, profilaktykę powikłań po angioplastyce wieńcowej oraz wtórne zapobieganie incydentom mózgowo-naczyniowym, w tym TIA.
agregacja płytek krwi, angioplastyka wieńcowa, bisoprolol fumaran, CABG, dławica piersiowa, działanie beta-adrenolityczne, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie przeciwpłytkowe, incydent mózgowo-naczyniowy, kwas acetylosalicylowy, lecytyna sojowa, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zdarzenie mózgowo-naczyniowe, niestabilna dławica piersiowa, pomostowanie tętnic wieńcowych, powikłanie zakrzepowe, prewencja zawału serca, przemijający napad niedokrwienny, przezskórna interwencja wieńcowa, TIA, zabieg kardiochirurgiczny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pluscard 100 mg + 40 mg
Pluscard to preparat zawierający 100 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 40 mg glicyny, stosowany w celu hamowania agregacji płytek krwi. Jego działanie przeciwpłytkowe jest wykorzystywane w prewencji pierwotnej i wtórnej powikłań zakrzepowo-zatorowych w chorobach układu sercowo-naczyniowego. Wskazania obejmują prewencję pierwotną zawału mięśnia sercowego u pacjentów z chorobą wieńcową, leczenie świeżego zawału serca, a także prewencję wtórną powikłań po przebytym zawale, udarze niedokrwiennym mózgu, zabiegach rewaskularyzacyjnych (PCI, CABG) oraz u pacjentów z dławicą piersiową. Tabletki mają postać trójkątnych, obustronnie wypukłych białych tabletek z grawerowanym krzyżem i linią podziału, która służy jedynie ułatwieniu połykania, a nie do dzielenia dawki.
agregacja płytek krwi, angioplastyka wieńcowa, CABG, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, działanie niepożądane, glicyna, incydent wieńcowy, kwas acetylosalicylowy, ostry zespół wieńcowy, PCI, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prewencja pierwotna zawału serca, prewencja wtórna, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przebyty zawał serca, przemijający atak niedokrwienny, tętnica wieńcowa, TIA, udar mózgu, udar niedokrwienny mózgu, zawał serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sigrada
Prasugrel (Sigrada) stosowany w terapii ostrych zespołów wieńcowych, zwłaszcza w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA), wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań krwotocznych, klasyfikowanych według skali TIMI jako ciężkie i niewielkie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ≥ 75 lat, z masą ciała < 60 kg (zalecana dawka podtrzymująca 5 mg zamiast 10 mg), ze skłonnością do krwawień, przyjmujących jednocześnie inne leki przeciwkrzepliwe lub przeciwzapalne oraz u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby. W badaniu ACCOAST wykazano, że podanie dawki nasycającej prasugrelu na 2-48 godzin przed angiografią u pacjentów z NSTEMI zwiększa ryzyko krwawień, dlatego dawkę nasycającą należy podać dopiero podczas PCI. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych, prasugrel należy odstawić co najmniej 7 dni przed operacją, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza po CABG.
angiografia naczyń wieńcowych, brak laktazy, CABG, choroba wrzodowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek fibrynolityczny, morfina, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, NSTEMI, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, pochodna tienopirydyny, pomostowanie aortalno-wieńcowe, prasugrel, przetoczenie płytek, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, skala TIMI, uniesienie odcinka ST, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie niedokrwienne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kogavant 90 mg
Tikagrelor, będący bezpośrednim, odwracalnym antagonistą receptora P2Y₁₂ z grupy cyklopentylotriazolopirymidyn, wykazuje szybki i silny efekt hamowania agregacji płytek krwi (IPA), osiągając maksymalny efekt 89% po 2-4 godzinach od podania dawki nasycającej 180 mg. W badaniu PLATO (N=18 624) tikagrelor w dawce 90 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z ASA (75-150 mg) wykazał istotną klinicznie redukcję złożonego punktu końcowego (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał mięśnia sercowego, udar) o 16% (ARR 1,9% rocznie, p=0,0003) w porównaniu z klopidogrelem 75 mg/dobę. Korzyści te były spójne niezależnie od podgrup pacjentów i metody leczenia (farmakologiczne, PCI, CABG). Tikagrelor zwiększał lokalne stężenie adenozyny przez hamowanie ENT-1, co może przyczyniać się do efektów naczyniowych i objawów ubocznych (ból głowy, duszność). Ryzyko ciężkich krwawień było porównywalne z klopidogrelem, choć wzrastało przy przerwaniu terapii krótszym niż 96 godzin przed CABG.
adenozyna, agregacja płytek, badanie PEGASUS, badanie PLATO, CABG, cyklopentylotriazolopirymidyna, dławica piersiowa niestabilna, działanie farmakologiczne, funkcja płytek krwi, genotypowanie, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitory pompy protonowej, krwawienie ciężkie, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, miażdżyca, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, przełom naczyniowo-okluzyjny, receptor P2Y12, rewaskularyzacja, transporter nukleozydów, udar mózgu, zakrzepica w stencie, zawał NSTEMI, zawał STEMI, zdarzenie zakrzepowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Piramil Biso 2,5 mg + 2,5 mg
Piramil Biso to lek złożony zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny β1-adrenolityk), dostępny w sześciu wariantach dawkowania (od 2,5 mg ramiprylu + 1,25 mg bisoprololu do 10 mg + 10 mg). Preparat jest wskazany jako leczenie zastępcze u pacjentów, którzy wcześniej otrzymywali obie substancje oddzielnie w tych samych dawkach i osiągnęli stabilizację choroby. Główne wskazania obejmują nadciśnienie tętnicze, przewlekły zespół wieńcowy, przewlekłą niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową lewej komory oraz prewencję wtórną po zawale mięśnia sercowego z objawami niewydolności serca rozwiniętej po 48 godzinach od incydentu. Najniższa dawka (2,5 mg + 1,25 mg) ma węższe wskazania, ograniczone do przewlekłej choroby wieńcowej i niewydolności serca, bez wyraźnego zastosowania w nadciśnieniu tętniczym.
adherencja terapeutyczna, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, bisoprolol, CABG, choroba naczyń obwodowych, choroba sercowo-naczyniowa miażdżycowa, choroba wieńcowa, cukrzyca, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, czynność skurczowa lewej komory, dławica piersiowa, dyslipidemia, frakcja wyrzutowa lewej komory, HFrEF, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, leczenie zastępcze, mikroalbuminuria, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, ostry zawał, PCI, prewencja wtórna zawału serca, przewlekła niewydolność serca, przewlekły zespół wieńcowy, ramipryl, udar mózgu, zabieg rewaskularyzacji, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Anopyrin 75 mg
Anopyrin w dawce 75 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych jest wskazany przede wszystkim w prewencji wtórnej poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, przemijające ataki niedokrwienne mózgu (TIA) oraz udar niedokrwienny mózgu. Lek ten znajduje również zastosowanie w leczeniu stabilnej i niestabilnej dławicy piersiowej (po ustabilizowaniu ostrej fazy) oraz u pacjentów po interwencyjnych zabiegach kardiologicznych, takich jak CABG i PCI, gdzie zapobiega zatkaniu przeszczepów i restenozy naczyń. Anopyrin 75 mg jest przeznaczony do długoterminowej terapii profilaktycznej, zmniejszając ryzyko nawrotów incydentów naczyniowych poprzez działanie przeciwpłytkowe. Nie jest natomiast zalecany w ostrych stanach wymagających szybkiego działania przeciwpłytkowego, gdzie stosuje się wyższe dawki ASA lub inne leki o szybszym początku działania.
Tabletki Anopyrinu mają postać dojelitową, co poprawia profil bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Każda tabletka zawiera 75 mg kwasu acetylosalicylowego, 45 mg laktozy jednowodnej oraz 0,0006 mg żółcieni pomarańczowej (E110), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy lub nadwrażliwością na barwniki. Tabletki są różowe, okrągłe, o średnicy około 7,2 mm i obustronnie wypukłe. Stosowanie Anopyrinu w zalecanych dawkach i wskazaniach stanowi istotny element długoterminowej terapii zapobiegającej powikłaniom sercowo-naczyniowym.
angioplastyka wieńcowa, CABG, choroba wieńcowa, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent sercowo-naczyniowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, lek przeciwpłytkowy, nagły zgon sercowy, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja cukrów, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, prewencja wtórna, przemijający atak niedokrwienny mózgu, przezskórna interwencja wieńcowa, restenoza, stabilna dławica piersiowa, tabletka dojelitowa, TIA, udar niedokrwienny mózgu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ticagrelor Aristo 90 mg
Profil bezpieczeństwa tikagreloru został oceniony w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. Tikagrelor charakteryzuje się wyższym odsetkiem przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w porównaniu do klopidogrelu (7,4% vs 5,4% w PLATO) oraz ASA w monoterapii (16,1% vs 8,5% w PEGASUS). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia oraz duszność. Krwawienia, związane z mechanizmem przeciwpłytkowym tikagreloru, występują często, w tym krwawienia śródczaszkowe (0,3% tikagrelor vs 0,2% klopidogrel w PLATO) oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które są główną przyczyną ciężkich krwawień. W badaniu PEGASUS częstość ciężkich krwawień wg TIMI była wyższa przy tikagrelorze 60 mg dwa razy dziennie niż przy ASA, jednak ryzyko krwawień prowadzących do zgonu pozostawało niskie (0,3%). Duszność występowała u 13,8% pacjentów leczonych tikagrelorem w PLATO i 14,2% w PEGASUS, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, częściej u pacjentów z POChP, astmą lub niewydolnością serca. Zgłoszenia duszności prowadziły do przerwania leczenia u 0,9% pacjentów na tikagrelorze.
biegunka, CABG, dnawe zapalenie stawów, duszność, hiperurykemia, krwawienie, krwawienie podskórne, krwawienie pozabiegowe, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z układu moczowego, kwas moczowy, lek przeciwpłytkowy, niedociśnienie, nudności, omdlenie, ostry zespół wieńcowy, POChP, podwyższone stężenie kreatyniny, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, prewencja wtórna zdarzeń sercowo-naczyniowych, przewlekła obturacyjna choroba płuc, tikagrelor, wysypka, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Trasylol 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU)
Aprotynina, substancja czynna leku Trasylol, jest stosowana wyłącznie w profilaktyce powikłań krwotocznych u dorosłych pacjentów poddawanych izolowanemu zabiegowi pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) z użyciem krążenia pozaustrojowego. Preparat dostępny jest w postaci roztworu do infuzji o aktywności 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU aprotyniny, około 70 mg) w 50 ml roztworu izotonicznego chlorku sodu. Stosowanie aprotyniny ma na celu redukcję utraty krwi śródoperacyjnej oraz ograniczenie konieczności przetoczeń preparatów krwiopochodnych. Lek jest wskazany wyłącznie u pacjentów z wysokim ryzykiem dużej utraty krwi podczas zabiegu CABG, po dokładnej ocenie czynników ryzyka, takich jak wcześniejsze zaburzenia krzepnięcia, stosowanie leków przeciwpłytkowych lub przeciwkrzepliwych, choroby wątroby, przewidywana trudność techniczna zabiegu czy ponowna operacja kardiochirurgiczna.
anestezjolog, aprotynina, CABG, czynnik ryzyka krwawienia, desmopresyna, działanie przeciwkrwotoczne, jednostka inaktywacji kalikreiny, kardiochirurg, krążenie pozaustrojowe, kwas epsilon-aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, pacjent kardiochirurgiczny, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, przetoczenie preparatów krwiopochodnych, reakcja anafilaktyczna, roztwór do infuzji, synteza czynników krzepnięcia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastosowanie profilaktyczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Arthrotec Forte 75 mg + 0,2 mg
Arthrotec Forte, zawierający 75 mg diklofenaku sodowego oraz 0,2 mg mizoprostolu, jest lekiem o licznych bezwzględnych przeciwwskazaniach, które należy skrupulatnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak, mizoprostol, kwas acetylosalicylowy, inne NLPZ, prostaglandyny oraz substancje pomocnicze. Nie należy go stosować w aktywnej chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, perforacji lub krwawieniu z przewodu pokarmowego, a także w przypadku innych aktywnych krwawień, w tym naczyniowo-mózgowych. Arthrotec Forte jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko skurczów macicy i teratogenności mizoprostolu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z astmą aspirynową, zastoinową niewydolnością serca (NYHA II–IV), chorobą niedokrwienną serca, chorobami naczyń obwodowych i mózgowych oraz w leczeniu bólu okołooperacyjnego po CABG. Przeciwwskazaniem jest także ciężka niewydolność nerek i wątroby, co wiąże się z zaburzeniami metabolizmu i wydalania składników leku.
analog prostaglandyny, Arthrotec Forte, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, CABG, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, diklofenak sodowy, dysfunkcja narządowa, działanie teratogenne, hiperlipidemia, krwawienie naczyniowo-mózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, NLPZ, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, pomostowanie tętnic wieńcowych, triada aspirynowa, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ugramel 5 mg
Bezpieczeństwo stosowania prasugrelu w preparacie Ugramel zostało ocenione w badaniu klinicznym TRITON obejmującym 6741 pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, którzy otrzymywali dawkę nasycającą 60 mg, a następnie dawkę podtrzymującą 10 mg/dobę przez średnio 14,5 miesiąca. W badaniu tym odsetek odstawień leku z powodu działań niepożądanych wyniósł 7,2%, nieco wyższy niż w grupie klopidogrelu (6,3%). Najczęstszą przyczyną przerwania terapii były powikłania krwotoczne, które występowały częściej u pacjentów leczonych prasugrelem (2,5%) niż klopidogrelem (1,4%). Szczególnie istotne były ciężkie krwawienia według klasyfikacji TIMI, które w całej populacji ACS wystąpiły u 2,2% pacjentów na prasugrelu wobec 1,7% na klopidogrelu, z wyższym odsetkiem krwawień zagrażających życiu (1,3% vs 0,8%) oraz zakończonych zgonem (0,3% vs 0,1%). Częstość objawowych krwawień śródczaszkowych (ICH) była jednakowa w obu grupach (0,3%).
CABG, ciężkie krwawienie, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, interwencja chirurgiczna, klasyfikacja TIMI, klopidogrel, krwawienie zagrażające życiu, krwawienie zakończone zgonem, krwiak, nakłucie tętnicy, niestabilna dławica piersiowa, niewielkie krwawienie, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie hemodynamiczne, powikłanie krwotoczne, prasugrel, przetoczenie krwi, przewód pokarmowy, STEMI, tętniak rzekomy, UA/NSTEMI, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Feldene 20 mg/ml
Piroksykam w roztworze do wstrzykiwań 20 mg/ml jest NLPZ o licznych przeciwwskazaniach, których znajomość jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z aktywną lub przebytą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami lub perforacją przewodu pokarmowego, a także chorobami przewodu pokarmowego zwiększającymi ryzyko krwawień (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, nowotwory przewodu pokarmowego). Nie należy stosować piroksykamu łącznie z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwbólowych oraz lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Przeciwwskazania obejmują także ciężką niewydolność wątroby, nerek i serca, skazy krwotoczne, zaburzenia krzepnięcia oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella.
agregacja płytek krwi, alergiczna choroba skóry, astma oskrzelowa, ból okołooperacyjny, CABG, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nowotwór przewodu pokarmowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, piroksykam, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewód tętniczy płodu, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor COX-2, skaza krwotoczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie uchyłków, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abrea 160 mg
Lek Abrea, zawierający kwas acetylosalicylowy w dawkach 75 mg, 100 mg oraz 160 mg w formie tabletek dojelitowych, jest wskazany do długoterminowej profilaktyki wtórnej chorób układu sercowo-naczyniowego. Preparat stosuje się u pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego, ze stabilną i przebytą niestabilną dławicą piersiową (z wyłączeniem fazy ostrej), a także w celu zapobiegania niedrożności przeszczepów naczyniowych po zabiegach CABG oraz po angioplastyce wieńcowej (po fazie ostrej). Ponadto, Abrea jest zalecany w profilaktyce wtórnej przemijających napadów niedokrwiennych mózgu (TIA) oraz incydentów niedokrwiennych mózgowo-naczyniowych (CVA), pod warunkiem wykluczenia krwawienia śródmózgowego. Tabletki o powłoce dojelitowej minimalizują ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka, rozpuszczając się dopiero w jelicie cienkim.
angioplastyka wieńcowa, ból w klatce piersiowej, CABG, CVA, incydent niedokrwienny mózgowo-naczyniowy, krwawienie śródmózgowe, kwas acetylosalicylowy, niedrożność przeszczepu naczyniowego, niestabilna dławica piersiowa, podrażnienie błony śluzowej żołądka, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powłoka dojelitowa, profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego, profilaktyka wtórna zawału mięśnia sercowego, przemijający napad niedokrwienny mózgu, stabilna dławica piersiowa, tabletka dojelitowa, TIA, zawał mięśnia sercowego, zawał serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neuroas 150 mg
Neuroas, zawierający 150 mg kwasu acetylosalicylowego w formie tabletek dojelitowych, jest stosowany w profilaktyce różnych schorzeń kardiologicznych i naczyniowych. Zalecane dawkowanie wynosi od 75 do 150 mg raz na dobę w profilaktyce wtórnej zawału, stabilnej i niestabilnej dławicy piersiowej, po zabiegach kardiochirurgicznych (CABG) oraz angioplastyce wieńcowej, natomiast w profilaktyce wtórnej po TIA i incydentach niedokrwienia mózgu dawka może być zwiększona do 300 mg na dobę, pod warunkiem wykluczenia krwawień wewnątrzczaszkowych. Tabletki należy przyjmować w całości, popijając co najmniej 1/2 szklanki wody, aby zachować integralność otoczki dojelitowej i minimalizować ryzyko podrażnień żołądka.
angioplastyka wieńcowa, CABG, działanie niepożądane, incydent niedokrwienny mózgu, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie wewnątrzmózgowe, kwas acetylosalicylowy, niedokrwienie mózgowo-naczyniowe, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podrażnienie błony śluzowej żołądka, pomosty aortalno-wieńcowe, profilaktyka wtórna zawału, przejściowe niedokrwienie mózgu, przeszczep naczyniowy, stabilna dławica piersiowa, tabletka dojelitowa - Leksykon chorób i schorzeń
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej – Objawy
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD) jest ostrym stanem klinicznym charakteryzującym się rozdarciem ściany tętnicy wieńcowej bez udziału czynników zewnętrznych, prowadzącym do ograniczenia przepływu krwi i potencjalnego zawału mięśnia sercowego. Objawy SCAD obejmują ból w klatce piersiowej (zgłaszany przez 96% pacjentów), ból promieniujący do ramion (49,5%), szyi (22,1%), nudności (23,4%), nadmierną potliwość (20,9%) oraz duszność (19,3%). SCAD najczęściej manifestuje się jako ostry zespół wieńcowy, z występowaniem STEMI u 24-87% (średnio 37%) oraz NSTEMI u 13-77% (średnio 63%) pacjentów. Występują poważne powikłania, takie jak wstrząs kardiogenny (2-5%), arytmie komorowe (3-11%) oraz nagły zgon sercowy, szczególnie przy rozwarstwieniu pnia lewej tętnicy wieńcowej. Diagnostyka opiera się na EKG, podwyższonych markerach sercowych (troponina) oraz koronarografii i obrazowaniu wewnątrznaczyniowym (OCT, IVUS).
arytmia komorowa, badanie elektrokardiograficzne, beta-bloker, ból promieniujący, ból w klatce piersiowej, CABG, częstoskurcz komorowy, diaporeza, duszność, dysplazja włóknisto-mięśniowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, interwencja naczyniowa, IVUS, kołatanie serca, koronarografia, miażdżycowa choroba wieńcowa, migotanie komór, nagły zgon sercowy, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, NSTEMI, obrazowanie wewnątrznaczyniowe, OCT, ostry zespół wieńcowy, PCI, pień lewej tętnicy wieńcowej, rehabilitacja kardiologiczna, rewaskularyzacja, SCAD, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, STEMI, troponina, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zapalenie osierdzia, zawał serca, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Objawy
Choroba wieńcowa (CHD) jest przewlekłym schorzeniem charakteryzującym się postępującą miażdżycą tętnic wieńcowych, prowadzącą do zwężenia światła naczyń o ≥70%, co skutkuje niedokrwieniem mięśnia sercowego. Klinicznie manifestuje się przede wszystkim dusznicą bolesną – stabilną (występującą podczas wysiłku i ustępującą po odpoczynku) oraz niestabilną (nieprzewidywalną, mogącą pojawić się w spoczynku i zwiększającą ryzyko zawału serca). Objawy to ból w klatce piersiowej o charakterze ucisku, promieniujący do ramion, szyi czy żuchwy, duszność, zmęczenie, kołatanie serca oraz objawy niewydolności serca (obrzęki, duszność, zmęczenie). U kobiet często występują atypowe symptomy, takie jak ból szczęki, nudności czy zaburzenia snu. Nowy system klasyfikacji z 2022 roku dzieli chorobę na 4 stadia w oparciu o objętość blaszki miażdżycowej (stadium 0-3), co ułatwia ocenę ryzyka i dobór terapii.
angina pectoris, angioplastyka, arytmia, beta-bloker, blaszka miażdżycowa, CABG, cholesterol, choroba wieńcowa, cukrzyca, dusznica bolesna, duszność, inhibitor ACE, kołatanie serca, miażdżyca, mięsień sercowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nagłe zatrzymanie krążenia, niewydolność serca, nitrogliceryna, omdlenie, pomostowanie tętnic wieńcowych, statyna, stent, tętnica wieńcowa, zaburzenia rytmu serca, zawał serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neuroas 150 mg
Neuroas w dawce 150 mg w postaci tabletek dojelitowych zawiera kwas acetylosalicylowy i jest wskazany do długotrwałej terapii prewencyjnej wtórnej schorzeń sercowo-naczyniowych. Lek stosuje się u pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego, ze stabilną dławicą piersiową, z wywiadem niestabilnej dławicy piersiowej (po ustabilizowaniu stanu), po zabiegach kardiochirurgicznych CABG oraz angioplastyce wieńcowej (po fazie ostrej), a także w profilaktyce wtórnej po incydentach niedokrwienia mózgu (TIA, CVA) pod warunkiem wykluczenia krwawień wewnątrzczaszkowych. Tabletki dojelitowe zapewniają uwalnianie substancji czynnej w jelicie cienkim, co zmniejsza ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka i ogranicza działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.
angioplastyka wieńcowa, CABG, CVA, dławica piersiowa, krwawienie wewnątrzmózgowe, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, niedokrwienie mózgowo-naczyniowe, niestabilna dławica piersiowa, podrażnienie przewodu pokarmowego, pomosty aortalno-wieńcowe, przejściowe niedokrwienie mózgu, restenoza, schorzenia sercowo-naczyniowe, tabletka dojelitowa, TIA, właściwości przeciwpłytkowe, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego