badanie PLATO
Badanie PLATO (PLATelet inhibition and patient Outcomes) to przełomowe międzynarodowe badanie kliniczne z randomizacją, które oceniało skuteczność tikagreloru w porównaniu z klopidogrelem u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi (ACS). Badanie objęło ponad 18,000 pacjentów z 43 krajów.
Wyniki badania PLATO wykazały, że tikagrelor znacząco zmniejszył ryzyko wystąpienia pierwotnego złożonego punktu końcowego (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu) w porównaniu z klopidogrelem. Redukcja ryzyka wynosiła 16% (9,8% vs 11,7%, p<0,001), bez zwiększenia ryzyka poważnych krwawień.
Na podstawie badania PLATO tikagrelor został wprowadzony do wytycznych towarzystw kardiologicznych jako preferowany lek przeciwpłytkowy w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych. Wyniki tego badania zmieniły standardy postępowania w farmakoterapii przeciwpłytkowej, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tilobrastil 90 mg
Tikagrelor w dawce 90 mg, oceniany w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS na ponad 39 000 pacjentów, wykazuje wyższy odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w porównaniu do klopidogrelu i ASA. W badaniu PLATO 7,4% pacjentów przerwało leczenie tikagrelorem vs. 5,4% w grupie klopidogrelu, natomiast w PEGASUS 16,1% pacjentów stosujących tikagrelor 60 mg z ASA przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, wobec 8,5% w monoterapii ASA. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia (z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, podskórne, z układu rozrodczego) oraz duszność, które stanowią kluczowe elementy profilu bezpieczeństwa i wymagają monitorowania klinicznego. Dodatkowo obserwuje się bradyarytmie, blok przedsionkowo-komorowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hiperurykemię i wzrost stężenia kreatyniny.
badanie PEGASUS, badanie PLATO, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, duszność, działanie niepożądane, hiperurykemia, klasyfikacja układów i narządów, krwawienie, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok z układu oddechowego, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, mechanizm działania, nadwrażliwość, niedociśnienie, parestezja, reakcja alergiczna, terminologia MedDRA, tikagrelor, wybroczyna, zaburzenie krzepnięcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ticatrom 60 mg
Tikagrelor (Ticatrom, tabletki powlekane 60 mg i 90 mg) charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, potwierdzonym w dużych badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. W obu badaniach odnotowano wyższy odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w grupach leczonych tikagrelorem (7,4% vs 5,4% w PLATO oraz 16,1% vs 8,5% w PEGASUS w porównaniu do odpowiednio klopidogrelu i ASA). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwawienia oraz duszność, z klasyfikacją częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) zgodnie z MedDRA. Szczególną uwagę zwraca szerokie spektrum krwawień, obejmujące m.in. krwotok śródczaszkowy, krwawienia z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, moczowego oraz podskórne, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów pod kątem objawów krwawienia i odpowiedniej edukacji.
badanie PEGASUS, badanie PLATO, dna moczanowa, dnawe zapalenie stawów, duszność, hiperurykemia, inhibitor agregacji płytek, krwawienie, krwawienie z układu moczowego, krwawienie z układu oddechowego, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok zaotrzewnowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, obrzęk naczynioruchowy, tikagrelor, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Orebriton 90 mg
Orebriton, zawierający tikagrelor, jest doustnym, bezpośrednio działającym, selektywnym i odwracalnym antagonistą receptora P2Y12, hamującym agregację płytek krwi zależną od ADP. Tikagrelor, należący do grupy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP), zapobiega aktywacji płytek poprzez blokadę przekazywania sygnału stymulowanego przez ADP, co zmniejsza ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zgon, zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Ponadto, lek zwiększa lokalne stężenie adenozyny przez hamowanie transportera ENT-1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i dodatkowego hamowania czynności płytek. W badaniach klinicznych wykazano szybki początek działania: inhibition of platelet aggregation (IPA) wynosi około 41% po 30 minutach od dawki nasycającej 180 mg, a maksymalny efekt 89% IPA osiągany jest po 2-4 godzinach, utrzymując się przez 2-8 godzin.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora P2Y12, badanie PLATO, cyklopentylotriazolopirymidyna, hamowanie płytek krwi, inhibicja agregacji płytek, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, miażdżyca, ostry zespół wieńcowy, płytki krwi, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przepływ wieńcowy, rozszerzenie naczyń, stabilna choroba wieńcowa, tikagrelor, transporter nukleozydów, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kogavant 90 mg
Tikagrelor, będący bezpośrednim, odwracalnym antagonistą receptora P2Y₁₂ z grupy cyklopentylotriazolopirymidyn, wykazuje szybki i silny efekt hamowania agregacji płytek krwi (IPA), osiągając maksymalny efekt 89% po 2-4 godzinach od podania dawki nasycającej 180 mg. W badaniu PLATO (N=18 624) tikagrelor w dawce 90 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z ASA (75-150 mg) wykazał istotną klinicznie redukcję złożonego punktu końcowego (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał mięśnia sercowego, udar) o 16% (ARR 1,9% rocznie, p=0,0003) w porównaniu z klopidogrelem 75 mg/dobę. Korzyści te były spójne niezależnie od podgrup pacjentów i metody leczenia (farmakologiczne, PCI, CABG). Tikagrelor zwiększał lokalne stężenie adenozyny przez hamowanie ENT-1, co może przyczyniać się do efektów naczyniowych i objawów ubocznych (ból głowy, duszność). Ryzyko ciężkich krwawień było porównywalne z klopidogrelem, choć wzrastało przy przerwaniu terapii krótszym niż 96 godzin przed CABG.
adenozyna, agregacja płytek, badanie PEGASUS, badanie PLATO, CABG, cyklopentylotriazolopirymidyna, dławica piersiowa niestabilna, działanie farmakologiczne, funkcja płytek krwi, genotypowanie, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitory pompy protonowej, krwawienie ciężkie, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, miażdżyca, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, przełom naczyniowo-okluzyjny, receptor P2Y12, rewaskularyzacja, transporter nukleozydów, udar mózgu, zakrzepica w stencie, zawał NSTEMI, zawał STEMI, zdarzenie zakrzepowe - Leksykon substancji czynnych
Tikagrelor – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa tikagreloru oceniono w dwóch dużych badaniach fazy 3 (PLATO i PEGASUS) obejmujących ponad 39 000 pacjentów. Tikagrelor wiąże się ze zwiększonym ryzykiem przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych (7,4% vs 5,4% w PLATO vs klopidogrel; 16,1% vs 8,5% w PEGASUS vs ASA). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia i duszność. Ciężkie krwawienia wg TIMI występowały częściej u pacjentów leczonych tikagrelorem (60 mg 2x/d) niż ASA, zwłaszcza krwawienia z przewodu pokarmowego oraz krwawienia śródczaszkowe (PLATO: 0,3% vs 0,2%, PEGASUS: 0,2% vs 0,2% dla samoistnych ICH). Duszność zgłaszano u 13,8% pacjentów na tikagrelorze (PLATO) i 14,2% (PEGASUS), z ciężką dusznością u 0,14% i 0,38% pacjentów z astmą/POChP, co wymaga ostrożności u tych grup. Ponadto, tikagrelor powoduje wzrost stężenia kwasu moczowego w surowicy (PLATO: 22% vs 13% klopidogrel; PEGASUS: 9,1% i 8,8% dla dawek 90 mg i 60 mg vs 5,5% placebo), co może predysponować do dny moczanowej.
astma POChP, badanie PEGASUS, badanie PLATO, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie krwawienie, dna moczanowa, dnawe zapalenie stawów, hematospermia, hiperurykemia, inhibitor agregacji płytek krwi, krwawienie śródczaszkowe, krwioplucie, krwotok do oka, krwotok śródczaszkowy, krwotok zaotrzewnowy, kwas moczowy w surowicy, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, tikagrelor, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ticagrelor MSN 60 mg
Tikagrelor, będący selektywnym, odwracalnym antagonistą receptora P2Y12 z grupy cyklopentylotriazolopirymidyn, wykazuje szybkie i skuteczne hamowanie agregacji płytek krwi, osiągając średnie zahamowanie agregacji (IPA) na poziomie około 41% już po 30 minutach od podania dawki nasycającej 180 mg, z maksymalnym efektem 89% po 2-4 godzinach. Mechanizm działania obejmuje blokadę sygnału ADP oraz zwiększenie lokalnego stężenia adenozyny przez hamowanie ENT-1, co dodatkowo wpływa na rozszerzenie naczyń i hamowanie czynności płytek. W badaniu PLATO, obejmującym 18 624 pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (UA, NSTEMI, STEMI), tikagrelor w dawce 90 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z ASA wykazał istotną klinicznie wyższą skuteczność niż klopidogrel 75 mg/dobę, redukując złożony punkt końcowy (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, MI, udar mózgu) z 10,9% do 9,3% (ARR 1,9%, RRR 16%, p=0,0001) oraz zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych z 4,8% do 3,8% (ARR 1,0%, RRR 21%, p=0,0013). Optymalny czas leczenia wynosi 12 miesięcy, a korzyści terapeutyczne są niezależne od płci, masy ciała, obecności cukrzycy, wcześniejszych incydentów niedokrwiennych czy metody leczenia (farmakologiczna, PCI, CABG).
antagonista receptora, badanie PEGASUS TIMI-54, badanie PLATO, bezwzględna redukcja ryzyka, cyklopentylotriazolopirymidyna, endogenna adenozyna, hamowanie płytek krwi, inhibitor pompy protonowej, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, niestabilna dusznica, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowe miażdżycy, przezskórna interwencja wieńcowa, receptor P2Y12, równowagowy transporter nukleozydów-1, rozszerzenie naczyń krwionośnych, względna redukcja ryzyka, zahamowanie agregacji płytek, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ticagrelor Reddy 90 mg
Tikagrelor Reddy to lek przeciwpłytkowy z grupy antagonistów receptora P2Y12, o odwracalnym mechanizmie działania, należący do chemicznej grupy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP). Substancja czynna, tikagrelor, hamuje ADP-zależną aktywację i agregację płytek krwi, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zgon, zawał serca czy udar mózgu. Dodatkowo tikagrelor zwiększa lokalne stężenie adenozyny poprzez hamowanie transportera ENT-1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń wieńcowych i dalszego hamowania funkcji płytek. W badaniach klinicznych u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową wykazano szybki początek działania: zahamowanie agregacji płytek na poziomie około 41% już po 30 minutach od dawki nasycającej 180 mg, z maksymalnym efektem (IPA 89%) po 2-4 godzinach, utrzymującym się przez 2-8 godzin. U 90% pacjentów zahamowanie agregacji przekracza 70% po 2 godzinach od podania tikagreloru.
adenozyna endogenna, agregacja płytek krwi, antagonista receptora P2Y12, badanie PEGASUS TIMI-54, badanie PLATO, cyklopentylotriazolopirymidyna, działanie przeciwpłytkowe, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek hamujący agregację płytek krwi, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowe miażdżycy, przepływ wieńcowy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stabilna choroba wieńcowa, terapia przeciwpłytkowa, tikagrelor, transporter nukleozydów, udar mózgu, zahamowanie agregacji płytek, zawał serca, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Legrex 60 mg
Tikagrelor, substancja czynna leku Legrex, jest doustnym, bezpośrednim i odwracalnym antagonistą receptora P2Y12, należącym do grupy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP). Mechanizm działania polega na hamowaniu ADP-zależnej aktywacji i agregacji płytek krwi poprzez modyfikację przekazywania sygnału po związaniu ADP z receptorem P2Y12, co skutkuje zmniejszeniem ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zgon, zawał mięśnia sercowego i udar mózgu. Tikagrelor dodatkowo zwiększa lokalne stężenie adenozyny przez hamowanie ENT-1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i hamowania czynności płytek, choć związek tego efektu z klinicznymi punktami końcowymi nie jest jednoznacznie potwierdzony. Po podaniu dawki nasycającej 180 mg u pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową, zahamowanie agregacji płytek (IPA) wynosi około 41% po 30 minutach, osiągając maksymalny efekt 89% IPA po 2-4 godzinach, utrzymujący się przez 2-8 godzin. U 90% pacjentów zahamowanie aktywności płytek przekracza 70% już po 2 godzinach od podania leku.
adenozyna, antagonista receptora, badanie kliniczne, badanie PEGASUS TIMI-54, badanie PLATO, choroba sercowo-naczyniowa, cyklopentylotriazolopirymidyna, działanie przeciwpłytkowe, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, miażdżyca, ostry zespół wieńcowy, płytki krwi, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przepływ wieńcowy, receptor P2Y12, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stabilna choroba wieńcowa, transporter nukleozydów, udar mózgu, zabieg inwazyjny, zahamowanie agregacji płytek, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ticagrelor Reddy 60 mg
Profil bezpieczeństwa tikagreloru został oceniony w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. W badaniu PLATO odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 7,4% w grupie tikagreloru vs 5,4% w grupie klopidogrelu, natomiast w PEGASUS 16,1% pacjentów leczonych tikagrelorem 60 mg z ASA przerwało terapię, wobec 8,5% w grupie ASA. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były krwawienia (z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, podskórne, moczowego oraz śródczaszkowe) oraz duszność, która zwykle ma charakter łagodny, samoograniczający się i nie wymaga przerwania leczenia. Dodatkowo obserwowano hiperurykemię, bradyarytmie, blok przedsionkowo-komorowy, zawroty głowy, omdlenia, parestezje oraz reakcje nadwrażliwości, w tym wysypkę i świąd.
badanie PEGASUS, badanie PLATO, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, dna moczanowa, duszność, dyspepsja, hiperurykemia, klopidogrel, krwawienie, krwawienie patologiczne, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z układu oddechowego, krwiomocz, krwioplucie, krwotok podskórny, kwas acetylosalicylowy, MedDRA, mialgia, morfologia krwi, niedociśnienie, nudności, omdlenie, parestezja, reakcja nadwrażliwości, świąd, tikagrelor, wysypka, zaburzenie hemostazy, zawroty głowy