Działania niepożądane
Ticagrelor Reddy 60 mg

Profil bezpieczeństwa tikagreloru został oceniony w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. W badaniu PLATO odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 7,4% w grupie tikagreloru vs 5,4% w grupie klopidogrelu, natomiast w PEGASUS 16,1% pacjentów leczonych tikagrelorem 60 mg z ASA przerwało terapię, wobec 8,5% w grupie ASA. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były krwawienia (z przewodu pokarmowego, układu oddechowego, podskórne, moczowego oraz śródczaszkowe) oraz duszność, która zwykle ma charakter łagodny, samoograniczający się i nie wymaga przerwania leczenia. Dodatkowo obserwowano hiperurykemię, bradyarytmie, blok przedsionkowo-komorowy, zawroty głowy, omdlenia, parestezje oraz reakcje nadwrażliwości, w tym wysypkę i świąd.

Działania niepożądane tikagreloru – istotne informacje kliniczne

Profil bezpieczeństwa tikagreloru został szczegółowo oceniony w dwóch obszernych badaniach klinicznych fazy 3 – PLATO i PEGASUS, które łącznie objęły ponad 39 000 pacjentów. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla zapewnienia bezpiecznego stosowania leku oraz odpowiedniego monitorowania pacjentów.1

Częstotliwość przerywania leczenia z powodu działań niepożądanych

Obserwacje kliniczne wskazują na wyższy odsetek przerwania terapii z powodu zdarzeń niepożądanych u pacjentów otrzymujących tikagrelor w porównaniu do grupy kontrolnej. W badaniu PLATO zanotowano wskaźnik przerwania leczenia na poziomie 7,4% w grupie tikagreloru wobec 5,4% w grupie otrzymującej klopidogrel. Jeszcze wyraźniejsze różnice zaobserwowano w badaniu PEGASUS, gdzie 16,1% pacjentów w grupie leczonej tikagrelorem w dawce 60 mg w skojarzeniu z ASA przerwało terapię w porównaniu do 8,5% pacjentów otrzymujących ASA w monoterapii.2

Najczęstsze działania niepożądane

Na podstawie danych klinicznych ustalono, że do najczęściej raportowanych działań niepożądanych u pacjentów leczonych tikagrelorem należą krwawienia oraz duszność. Te objawy wymagają szczególnej uwagi podczas monitorowania pacjenta, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia.3

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów

Działania niepożądane tikagreloru zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie prowadzonych badań klinicznych, jak również w ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu. Wszystkie raportowane zdarzenia sklasyfikowano zgodnie z systemem MedDRA (Medical Dictionary for Regulatory Activities) w odpowiednie kategorie układów i narządów (SOC – System Organ Class) oraz według częstości występowania.4

Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii:

  • Bardzo często – występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występujące u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często – występujące u co najmniej 1 na 1000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko – występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko – występujące rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

<sup data-drug="Ticagrelor Reddy" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (5

Szczegółowa tabela działań niepożądanych tikagreloru

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tikagreloru, zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania:

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Bardzo rzadko / Częstość nieznana
Łagodne, złośliwe i nieokreślone nowotwory (w tym torbiele i polipy)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Krwawienia z różnych lokalizacji
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperurykemia
Zaburzenia psychiczne Splątanie
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, omdlenia Parestezje
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
Zaburzenia serca Bradyarytmie, blok przedsionkowo-komorowy
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność Krwawienie z układu oddechowego
Zaburzenia żołądka i jelit Krwawienia z przewodu pokarmowego, biegunka, nudności, niestrawność
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Krwotoki podskórne, wysypka, świąd
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle mięśniowe

6

Niebezpieczeństwa związane z krwawieniami

Krwawienia stanowią najpoważniejsze działanie niepożądane tikagreloru, wynikające z jego mechanizmu działania jako leku przeciwpłytkowego. Ryzyko krwawień jest szczególnie istotne do monitorowania u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, w tym u osób:

  • Po niedawno przebytych zabiegach chirurgicznych
  • Z zaburzeniami hemostazy
  • Z aktywnym krwawieniem patologicznym
  • Przyjmujących jednocześnie inne leki przeciwzakrzepowe lub wpływające na układ krzepnięcia

Lokalizacje krwawień

Krwawienia mogą występować w różnych lokalizacjach, w tym:

  1. Krwawienia z przewodu pokarmowego – mogą objawiać się krwawymi wymiotami, smolistymi stolcami lub krwawieniem utajonym.
  2. Krwawienia z układu oddechowego – w tym krwioplucie.
  3. Krwotoki podskórne – objawiające się sińcami, wylewami podskórnymi.
  4. Krwawienia z dróg moczowych – mogą manifestować się krwiomoczem.
  5. Krwawienia śródczaszkowe – stanowiące poważne powikłanie, mogące objawiać się silnym bólem głowy, wymiotami, zaburzeniami świadomości.

Duszność jako istotne działanie niepożądane

Duszność stanowi drugie najczęściej zgłaszane działanie niepożądane tikagreloru. Ma ona zazwyczaj charakter łagodny do umiarkowanego i występuje najczęściej na początku leczenia. Należy różnicować ją z dusznością wynikającą z choroby podstawowej (np. ostrych zespołów wieńcowych). Charakterystyczne cechy duszności związanej z tikagrelorem to:

  • Zwykle samoograniczająca się
  • Często ustępuje bez konieczności przerwania leczenia
  • Nie towarzyszy jej pogorszenie funkcji płuc w badaniach obiektywnych
  • Może wystąpić nagle, nawet u pacjentów bez wcześniejszych problemów oddechowych

Zaburzenia metaboliczne i sercowe

Hiperurykemia

Tikagrelor może powodować hiperurykemię (podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi). Mechanizm tego działania jest związany z wpływem tikagreloru na funkcję nerek. U pacjentów z wywiadem dotyczącym dny moczanowej lub skłonnością do hiperurykemii należy monitorować poziom kwasu moczowego.

Zaburzenia przewodzenia

W trakcie leczenia tikagrelorem obserwowano przypadki bradyarytmii oraz bloku przedsionkowo-komorowego. Działania te występują niezbyt często, jednak wymagają szczególnej uwagi u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami przewodzenia lub przyjmujących inne leki o potencjale bradykardyzującym.

Inne istotne działania niepożądane

Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego

W trakcie terapii tikagrelorem zaobserwowano również występowanie takich działań niepożądanych jak zawroty głowy, omdlenia oraz parestezje. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości ich wystąpienia, szczególnie w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów stosujących tikagrelor mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, które obejmują wysypkę, świąd oraz w rzadkich przypadkach reakcje alergiczne o cięższym przebiegu. Pacjenci z wywiadem alergicznym powinni być starannie monitorowani podczas rozpoczynania terapii tikagrelorem.

Monitorowanie pacjentów podczas terapii tikagrelorem

Biorąc pod uwagę profil działań niepożądanych tikagreloru, zaleca się następujące postępowanie monitorujące:

  • Regularna ocena kliniczna pod kątem objawów i oznak krwawienia
  • Okresowe kontrole morfologii krwi
  • Ocena funkcji wątroby i nerek (szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami)
  • Monitorowanie funkcji układu sercowo-naczyniowego, w tym ciśnienia tętniczego i tętna
  • Ocena objawów oddechowych, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, szczególnie poważnych krwawień, należy rozważyć czasowe wstrzymanie lub trwałe przerwanie leczenia tikagrelorem, zawsze uwzględniając indywidualny stosunek korzyści do ryzyka u danego pacjenta.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl