N-tlenek trimetyloaminy
N-tlenek trimetyloaminy (TMAO) to organiczny związek chemiczny, który powstaje w wyniku metabolizmu choliny, betainy i L-karnityny przez bakterie jelitowe, a następnie jest utleniany w wątrobie. TMAO zyskał w ostatnich latach znaczącą uwagę w badaniach medycznych ze względu na jego potencjalny związek z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Liczne badania kliniczne wykazały, że podwyższone stężenie TMAO w osoczu koreluje ze zwiększonym ryzykiem miażdżycy, zawału serca, udaru mózgu i innych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Mechanizm patofizjologiczny obejmuje między innymi promocję transportu cholesterolu do makrofagów, hamowanie usuwania cholesterolu z komórek, zwiększanie agregacji płytek krwi oraz nasilanie stanu zapalnego w ścianie naczyń.
Dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego, szczególnie czerwone mięso, jaja i niektóre produkty mleczne, może prowadzić do wzrostu stężenia TMAO we krwi. Z kolei diety roślinne są związane z niższymi poziomami tego związku. Coraz więcej badań sugeruje, że modyfikacja mikrobioty jelitowej poprzez interwencje dietetyczne lub farmakologiczne może stanowić potencjalną strategię terapeutyczną w redukcji stężenia TMAO i związanego z nim ryzyka sercowo-naczyniowego.
Oznaczenie stężenia TMAO we krwi jest obecnie rozważane jako potencjalny biomarker ryzyka sercowo-naczyniowego, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi czynnikami ryzyka. Trwają również badania nad potencjalnym związkiem TMAO z innymi schorzeniami, w tym z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą typu 2 oraz zaburzeniami neurodegeneracyjnymi.