strup
Strup (łac. crusta, ang. scab lub crust) to naturalny twór skórny powstający w wyniku procesów gojenia się ran, stanowiący ochronną barierę dla regenerującej się skóry. Tworzy się z wysychającej wydzieliny surowiczej, krwi, komórek naskórka i martwych tkanek. Jego główną funkcją jest ochrona rany przed infekcjami i dalszymi uszkodzeniami podczas procesu regeneracji tkanek.
W diagnostyce dermatologicznej obecność strupa, jego charakter, zabarwienie i lokalizacja mogą dostarczyć cennych informacji o charakterze zmiany chorobowej. Strupy o zabarwieniu żółtawym sugerują obecność zakażenia bakteryjnego, zwłaszcza gronkowcowego, podczas gdy strupy ciemne, krwiste mogą być związane z urazami mechanicznymi lub chorobami układu krzepnięcia.
Z klinicznego punktu widzenia, przedwczesne usuwanie strupów jest niewskazane, gdyż może prowadzić do przedłużonego gojenia, zwiększonego ryzyka infekcji i powstawania blizn. W praktyce lekarskiej zaleca się utrzymanie wilgotnego środowiska gojenia poprzez stosowanie odpowiednich opatrunków, co może ograniczyć tworzenie się masywnych strupów i przyspieszyć regenerację tkanek.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poparzenia kwasowe i chemiczne – Patofizjologia i mechanizm
Oparzenia chemiczne wynikają z kontaktu tkanek z substancjami żrącymi, takimi jak kwasy (pH <7), zasady (pH >7) oraz innymi drażniącymi czynnikami. Uszkodzenia różnią się od oparzeń termicznych tym, że proces destrukcji tkanek trwa tak długo, jak substancja pozostaje w kontakcie z tkanką. Kwasy powodują martwicę koagulacyjną, tworzącą strup ograniczający penetrację, co zwykle skutkuje mniej głębokimi uszkodzeniami. Zasady natomiast wywołują martwicę rozpływną, zmydlają tłuszcze i penetrują tkanki głębiej, prowadząc do poważniejszych uszkodzeń. Szczególnym przypadkiem jest kwas fluorowodorowy (HF), który łączy działanie korozyjne jonów H+ z toksycznym działaniem jonów fluorkowych, powodując hipokalcemię, hipomagnezemię, hiperkalemię i groźne arytmie serca. W oparzeniach chemicznych oka zasady penetrują szybciej i głębiej niż kwasy, co może prowadzić do uszkodzeń soczewki, tęczówki i siatkówki, z udziałem TNF-alfa w patogenezie uszkodzeń siatkówki.
arytmia serca, biały fosfor, bliznowacenie rogówki, błona śluzowa, ciało rzęskowe, cyklaza adenylowa, cytotoksyczność, czynnik martwicy nowotworu alfa, denaturacja białek, entropion, hipokalcemia, hipomagnezemia, jaskra wtórna, kwas azotowy, kwas fluorowodorowy, kwas siarkowy, martwica koagulacyjna, martwica rozpływna, nekroza, neutrofilowa pułapka zewnątrzkomórkowa, oparzenie chemiczne, oparzenie termiczne, ostre uszkodzenie płuc, rogówka, rozpuszczalnik organiczny, siatka beleczkowa, soczewka, strup, substancja żrąca, symblefaron, tęczówka, uszkodzenie naczynia, uszkodzenie siatkówki, zaburzenie rytmu serca, zmydlanie tłuszczów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Myconafine 1% 10 mg/g (1%)
Myconafine 1% krem zawiera terbinafinę chlorowodorek w stężeniu 10 mg/g (1%) i jest stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry. Działania niepożądane związane z aplikacją kremu dotyczą głównie skóry i tkanki podskórnej, z częstością występowania obejmującą łuszczenie naskórka i świąd (często), zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień oraz uczucie pieczenia (niezbyt często), a także suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry i egzemę (rzadko). W miejscu aplikacji mogą pojawić się również ból i podrażnienie (niezbyt często), a w rzadkich przypadkach nasilenie objawów grzybicy. Reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, występują z częstością nieznaną i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Podrażnienie oka może wystąpić rzadko w przypadku przypadkowego kontaktu kremu z tkanką oka.
działanie niepożądane, egzema, grzybica, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie naskórka, łuszczenie skóry, monitorowanie, nasilenie grzybicy, podrażnienie oka, produkt leczniczy, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, strup, suchość skóry, świąd, terbinafina chlorowodorek, uczucie pieczenia, wysypka, zaburzenie ogólne, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zmiana pigmentacyjna - Leksykon substancji czynnych
Imikwimod – Dawkowanie i sposób podawania
Imikwimod, stosowany w leczeniu rogowacenia słonecznego, wymaga precyzyjnego dawkowania i monitorowania przez lekarza. Standardowy schemat terapeutyczny obejmuje aplikację kremu o stężeniu 50 mg/g (5%) zawierającego 12,5 mg imikwimodu w 250 mg kremu, trzy razy w tygodniu (np. poniedziałek, środa, piątek) przez 4 tygodnie, z pozostawieniem preparatu na skórze przez około 8 godzin. Po zakończeniu cyklu należy ocenić efekty terapii po 4 tygodniach; w przypadku niecałkowitego ustąpienia zmian możliwe jest przedłużenie leczenia o kolejne 4 tygodnie. Maksymalna dawka jednorazowa to zawartość jednej saszetki, a częstotliwość aplikacji nie powinna przekraczać jednej dawki na dobę. W razie silnych miejscowych stanów zapalnych lub zakażeń konieczne jest czasowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwinfekcyjnego.
błona śluzowa, działanie niepożądane, imikwimod, leczenie przeciwinfekcyjne, mięczak zakaźny, opatrunek okluzyjny, promieniowanie słoneczne, reakcja skórna, reakcja zapalna, rogowacenie słoneczne, stan zapalny, stężenie kremu, strup, substancja aktywna, zaczerwienienie, zakażenie, złuszczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Kolagenaza – Dawkowanie i sposób podawania
Kolagenaza, zawarta w preparacie Iruxol Mono w stężeniu 1,2 j./g, jest enzymatycznym środkiem stosowanym miejscowo w leczeniu ran wymagających oczyszczenia enzymatycznego. Jej skuteczność zależy od utrzymania odpowiedniej wilgotności rany, co jest niezbędne do aktywacji enzymu. W przypadku ran suchych zaleca się ich wcześniejsze zwilżenie 0,9% roztworem NaCl lub innym dobrze tolerowanym roztworem, natomiast rany pokryte twardym strupem wymagają wstępnego zmiękczenia za pomocą opatrunku nawilżającego. Preparat aplikuje się w warstwie o grubości 2 mm, bezpośrednio na nawilżoną ranę lub na opatrunek, z częstotliwością standardową raz na dobę, z możliwością zwiększenia do dwóch razy na dobę w przypadku intensywniejszego oczyszczania. Opatrunek należy zmieniać codziennie, a brzegi rany i zdrowa skóra powinny być zabezpieczone przed kontaktem z kolagenazą, aby uniknąć podrażnień.
antybiotyk makrolidowy, antybiotyk miejscowy, bacytracyna, chloramfenikol, chlorek sodu, choroba żylna kończyn dolnych, erytromycyna, etiologia neurologiczna, framycetyna, gentamycyna, Iruxol Mono, klindamycyna, klotrymazol, kolagenaza, kwas fusydowy, leczenie przyczynowe, mupirocyna, neomycyna, oczyszczenie enzymatyczne, opatrunek nawilżający, owrzodzenie niedokrwienne, owrzodzenie żylne, podrażnienie tkanki, polimyksyna B, rana zakażona, sól fizjologiczna, strup, substancja enzymatyczna, sulfadiazyna, tkanka martwicza, wilgotność rany - Leksykon chorób i schorzeń
Keratoza aktyniczna (solar keratoza) – Objawy
Rogowacenie słoneczne (keratosis actinica) to zmiany przedrakowe skóry powstałe na skutek przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV, manifestujące się jako szorstkie, łuszczące się plamy lub grudki o średnicy zwykle <2,5 cm, często o zróżnicowanym zabarwieniu (różowe, czerwone, brązowe, białawe, żółtawe). Lokalizują się głównie na obszarach eksponowanych na słońce, takich jak twarz, uszy, skóra głowy, szyja, grzbiety dłoni i przedramiona, a także wargi (actinic cheilitis). Zmiany mogą być wyczuwalne jako powierzchnie przypominające papier ścierny i wykazywać objawy takie jak świąd, pieczenie, ból, krwawienie czy tworzenie strupów. Klinicznie wyróżnia się różne formy rogowacenia słonecznego, w tym hiperkeratotyczne, pigmentowane oraz rogowiaka kolczystokomórkowego, które mogą wskazywać na różne stopnie ryzyka progresji do raka kolczystokomórkowego (SCC).
brodawka, czerniak, czujność onkologiczna, dermatolog, hiperkeratoza, induracja, owrzodzenie, pieczenie, plama starcza, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, regresja samoistna, rogowacenie słoneczne, rogowacenie słoneczne warg, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień, strup, świąd, transformacja nowotworowa, układ odpornościowy, wznowa, zmiana przedrakowa - Leksykon substancji czynnych
Imikwimod – Działania niepożądane
Imikwimod, stosowany miejscowo w leczeniu rogowacenia słonecznego, wykazuje immunomodulujące działanie, które wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych, głównie miejscowych. W badaniach klinicznych III fazy u 56% pacjentów leczonych kremem odnotowano co najmniej jedno zdarzenie niepożądane, z czego 22% stanowiły reakcje w miejscu aplikacji, takie jak świąd (14%), pieczenie (5%), silny rumień (24%) oraz złuszczanie lub tworzenie strupów (20%). Reakcje te wynikają z aktywacji lokalnych mechanizmów immunologicznych. Ponadto, obserwowano ogólnoustrojowe działania niepożądane, m.in. bóle mięśniowe u około 2% pacjentów. W trakcie terapii mogą wystąpić wtórne zakażenia skóry, zmiany hematologiczne (spadek hemoglobiny, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), a także rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy skórna postać tocznia rumieniowatego. U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi możliwe jest zaostrzenie przebiegu choroby, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania.
anoreksja, biegunka, ból gardła, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, dreszcze, działanie immunomodulujące, enzymy wątrobowe, hemoglobina, hipotensja, limfadenopatia, łysienie, neutrofil, nudności, obrzęk twarzy, owrzodzenie skóry, parestezja, profil bezpieczeństwa, przeczulica, rogowacenie słoneczne, rumień wielopostaciowy, strup, toczeń rumieniowaty skórny, układ krwiotwórczy, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Imikeraderm 50 mg/g
Przedawkowanie imikwimodu w kremie 50 mg/g (Imikeraderm) może wystąpić drogą miejscową lub doustną. Miejscowe przedawkowanie, mimo minimalnego wchłaniania przezskórnego, może prowadzić do ciężkich odczynów skórnych, takich jak nasilony rumień, obrzęk, nadżerki, strupy i złuszczanie naskórka, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu nadmiernych ilości kremu. Badania toksykologiczne wskazują, że dawka śmiertelna przy podaniu dermalnym przekracza 5 g/kg masy ciała, co potwierdza względne bezpieczeństwo miejscowego stosowania. W przypadku doustnego przedawkowania, pojedyncza dawka 200 mg (około 16 saszetek kremu) może wywołać objawy ogólnoustrojowe, takie jak nudności, wymioty, ból głowy, bóle mięśniowe, gorączka oraz dyskomfort w nadbrzuszu. Wielokrotne dawki ≥ 200 mg mogą prowadzić do spadku ciśnienia tętniczego, który ustępuje po odpowiednim nawodnieniu doustnym lub dożylnym.
badanie toksykologiczne, ból głowy, ból mięśniowy, ciśnienie tętnicze, gorączka, hipotensja, imikwimod, kortykosteroid miejscowy, leczenie dermatologiczne, leczenie objawowe, lek przeciwzapalny, nadżerka, nawodnienie, nudność, odczyn skórny, odwodnienie, podanie doustne, podanie dożylne, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, stosowanie miejscowe, strup, wchłanianie przezskórne, wymioty, zaburzenie hemodynamiczne, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Puder płynny wysuszający 250 mg/g
Puder płynny wysuszający zawierający tlenek cynku w stężeniu 250 mg/g (25 g/100 g produktu) jest wskazany do stosowania miejscowego, jednak posiada istotne przeciwwskazania. Przede wszystkim nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na tlenek cynku lub inne składniki preparatu. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie aplikacji i rozważenie alternatywnych metod leczenia.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Undofen Max Spray 10 mg/g
Undofen Max Spray, zawierający 10 mg/g terbinafiny chlorowodorku, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący głównie miejscowe działania niepożądane w miejscu aplikacji. Najczęściej obserwowane objawy to łuszczenie skóry oraz świąd (często, ≥1/100 do <1/10), a także zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień i uczucie pieczenia skóry (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej występują suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry oraz wyprysk (rzadko, ≥1/10000 do <1/1000). W miejscu aplikacji mogą pojawić się także ból, podrażnienie oraz rzadko nasilenie objawów pierwotnej infekcji grzybiczej. Reakcje nadwrażliwości, w tym uogólniona wysypka skórna, mają częstość nieznaną i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Przypadkowy kontakt preparatu z oczami może wywołać podrażnienie (rzadko, ≥1/10000 do <1/1000).
aerozol na skórę, alergia, glikol propylenowy, infekcja grzybicza, infekcja grzybicza skóry, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwgrzybiczy, łuszczenie skóry, obrzęk, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, podrażnienie oka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, rumień, strup, suchość skóry, świąd, terapia przeciwgrzybicza, terbinafina chlorowodorek, tkanka podskórna, wyprysk, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie układu immunologicznego - Leksykon chorób i schorzeń
Dur brzuszny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Dur brzuszny (typhus) to choroba bakteryjna wywoływana przez różne gatunki Rickettsia: R. prowazekii (dur epidemiczny), R. typhi (dur endemiczny) oraz Orientia tsutsugamushi (tyfus krzaczasty). Zakażenie następuje przez kontakt z kałem zakażonych wektorów (wszy, pchły, roztocza) w obrębie uszkodzonej skóry lub błon śluzowych. Inkubacja trwa 1-2 tygodnie, a objawy kliniczne obejmują wysoką gorączkę (>40°C), dreszcze, bóle mięśniowe, ból głowy, wysypkę, kaszel, nudności, wymioty, ból brzucha oraz objawy neurologiczne (splątanie, encefalopatia). Charakterystycznym objawem tyfusu krzaczastego jest obecność strupa (eschar) w miejscu ukąszenia. Nieleczony dur może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niewydolność wielonarządowa, małopłytkowość i wysoka śmiertelność, szczególnie przy powikłaniach neurologicznych.
antybiotykoterapia, azytromycyna, chloramfenikol, choroba bakteryjna, ciprofloksacyna, doksycyklina, dur brzuszny, ELISA, gorączka, hepatosplenomegalia, immunofluorescencja pośrednia, leukocytoza, limfohistiocytoza hemofagocytarna, małopłytkowość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, PCR, repelent, Rickettsia, scrub typhus, strup, tetracyklina, wentylacja mechaniczna, wesz, wysypka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zapalenie wsierdzia, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół Kawasakiego - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan metylu – Przeciwwskazania stosowania
Parahydroksybenzoesan metylu (metyloparaben) jest składnikiem mieszaniny parabenów stosowanej w produkcie diagnostycznym TRUE Test 36, wykorzystywanym w testach płatkowych do wykrywania alergii kontaktowej. Mieszanina ta zawiera pięć parabenów (metylu, etylu, propylu, butylu i benzylu) w równych proporcjach wagowych, w stężeniu 1000 mikrogramów/cm² (810 mikrogramów/płatek). Testy płatkowe z udziałem tego preparatu są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry oraz u osób z potwierdzoną nadwrażliwością na substancje pomocnicze produktu. Aktywne zmiany zapalne skóry, takie jak rumień, obrzęk, złuszczanie, nadżerki, wysięk czy strupy, mogą prowadzić do fałszywie dodatnich lub trudnych do interpretacji wyników testów, dlatego testy należy odłożyć do czasu ustąpienia objawów.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, infekcja skórna, łuszczyca, metyloparaben, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nadżerka, obrzęk skóry, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa alergiczna, reakcja krzyżowa, rumień, sączenie rany, strup, test płatkowy, wynik fałszywie dodatni, wysięk, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MultiHance 529 mg/ml (0,5 mmol/ml)
Produkt leczniczy MultiHance (gadobenian dimegluminy) wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, potwierdzony kompleksowymi badaniami przedklinicznymi obejmującymi ocenę toksyczności, genotoksyczności oraz kancerogenności. Nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla ludzi, a efekty kliniczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u pacjentów. Produkt jest roztworem hiperosmolarnym (osmolalność 1970 mOsm/kg) o lepkości 5,3 mPa·s w 37°C, co może wpływać na ryzyko miejscowych powikłań. Szczególnie istotne jest zachowanie precyzyjnej techniki podania dożylnego, gdyż przypadkowe podanie okołożylne wiązało się z poważnymi reakcjami miejscowymi, takimi jak martwica tkanek i powstawanie strupów. Brak danych dotyczących tolerancji po podaniu dotętniczym podkreśla konieczność weryfikacji prawidłowego umiejscowienia igły lub kaniuli przed podaniem środka kontrastowego.
badanie obrazowe, bezpieczeństwo farmakologiczne, gadobenian dimegluminy, kancerogenność, lepkość preparatu, martwica tkanek, MultiHance, onkogeneza, osmolalność, podanie dotętnicze, podanie okołożylne, potencjał genotoksyczny, rezonans magnetyczny, roztwór hiperosmolarny, środek kontrastowy, strup, teratogenność, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa trzewi - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamisilatt 10 mg/g
Produkt leczniczy Lamisilatt w postaci kremu zawiera 10 mg/g chlorowodorku terbinafiny i może wywoływać działania niepożądane głównie w miejscu aplikacji, takie jak łuszczenie skóry, świąd (często ≥1/100, <1/10), suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry, zmiany skórne, strupy, egzema (niezbyt często ≥1/1 000, <1/100), a także rzadko wysypkę będącą objawem nadwrażliwości (≥1/10 000, <1/1 000). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia pigmentacji, rumień i uczucie pieczenia skóry o częstości nieznanej. W miejscu podania mogą wystąpić ból i podrażnienie (niezbyt często), a także nasilenie objawów infekcji grzybiczej o częstości nieznanej, co wymaga modyfikacji terapii. Reakcje nadwrażliwości, choć rzadkie, stanowią wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia. Kontakt preparatu z oczami może powodować podrażnienie, co jest istotne przy aplikacji w okolicach twarzy.
ból w miejscu podania, chlorowodorek terbinafiny, egzema, infekcja grzybicza, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, krem Lamisilatt, łuszczenie skóry, nadwrażliwość, pieczenie skóry, podrażnienie oka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, rumień, strup, suchość skóry, świąd, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wysypka, zaburzenie oka, zaburzenie pigmentacji - Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Problemy powiek, takie jak blepharitis, jęczmień, gradówka, ektropion, entropion oraz ptoza, stanowią istotne wyzwanie kliniczne, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi (np. cukrzyca). Blepharitis charakteryzuje się zapaleniem brzegów powiek z objawami takimi jak zaczerwienienie, obrzęk, łuszczenie, pieczenie i nadmierne łzawienie. Jęczmień to bolesne, ropne zgrubienie na brzegu powieki, natomiast gradówka jest nieinfekcyjnym zgrubieniem powstałym w wyniku zablokowania gruczołu tarczkowego. Ektropion i entropion to odchylenia powieki odpowiednio na zewnątrz i do wewnątrz, prowadzące do podrażnień i ryzyka uszkodzenia rogówki. Ptoza, czyli opadanie powieki górnej, może ograniczać pole widzenia i u dzieci prowadzić do amblyopii. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu okulistycznym z użyciem biomikroskopu oraz ewentualnych badaniach mikrobiologicznych i histopatologicznych.
badanie histopatologiczne, biomikroskop, blepharitis, chalazion, ciepły kompres, ektropion, entropion, film łzowy, gałka oczna, gradówka, gruczoł tarczkowy, hordeolum, jęczmień, krople steroidowe, łojotok, maść antybiotykowa, mięsień dźwigacz powieki górnej, mięsień powieki, niedowidzenie, nowotwór złośliwy, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, ptoza, rogówka, rzęsa, spojówka, strup, suchość oczu, trądzik różowaty, zapalenie powiek - Leksykon chorób i schorzeń
Ospa prawdziwa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Ospa prawdziwa, wywoływana przez wirusa variola, to ostra choroba wirusowa o wysokiej śmiertelności sięgającej 30%. Mimo eradykacji w 1980 roku, pozostaje istotna ze względu na ryzyko użycia jako broń biologiczna. Kluczowym elementem opieki jest izolacja pacjentów do momentu odpadnięcia wszystkich strupów (3-4 tygodnie), stosowanie środków ochrony osobistej (maski N95 lub lepsze, gogle, rękawiczki, fartuch), izolacja w pomieszczeniach z ujemnym ciśnieniem oraz szczepienie personelu medycznego i kontaktów w ciągu 4-5 dni od ekspozycji. Szczepienie podane w ciągu 3-4 dni może zapobiec lub złagodzić przebieg choroby. Opieka wspierająca obejmuje monitorowanie równowagi płynów i elektrolitów, leczenie przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, pielęgnację skóry oraz leczenie powikłań, w tym wtórnych zakażeń bakteryjnych. Dostępne są także doustne leki przeciwwirusowe (tecowirimat, cidofowir) oraz miejscowe leczenie zmian rogówkowych idoksurydyną.
bioterroryzm, blizny, broń biologiczna, cidofowir, dekontaminacja, ekspozycja na patogen, eradykacja, idoksurydyna, izolacja domowa, izolacja pacjenta, kontrola zakażeń, krosty, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwwirusowy, nawodnienie, obniżona odporność, odwodnienie, ospa prawdziwa, płyny dożylne, pomieszczenie z ujemnym ciśnieniem, przenoszenie drogą powietrzną, środki ochrony osobistej, strup, strupy, szczepienie pierścieniowe, szczepienie przeciwko ospie, tecowirimat, wirus vaccinia, wirus variola, wodoodporny opatrunek, wsparcie żywieniowe, wtórne zakażenie bakteryjne, zmiany rogówkowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Herpex 50 mg/g
Herpex, zawierający 50 mg/g acyklowiru, jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń wirusem opryszczki. Preparat należy aplikować na zmienioną chorobowo powierzchnię skóry oraz przylegające obszary, w dawce 5 razy na dobę co 4 godziny, z przerwą nocną, nakładając cienką warstwę kremu za pomocą pałeczki kosmetycznej lub czystych palców. Standardowy czas terapii wynosi 5 dni, z możliwością przedłużenia do maksymalnie 10 dni w przypadku braku wygojenia zmian lub powstania strupów. Przekroczenie tego okresu nie jest zalecane. Higiena rąk przed i po aplikacji jest kluczowa dla zapobiegania wtórnym zakażeniom bakteryjnym oraz rozprzestrzenianiu wirusa.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Terbinafina Ziaja 10 mg/g
Produkt leczniczy Terbinafina Ziaja w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g jest stosowany w terapii zakażeń grzybiczych, jednak może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje skórne. Najczęściej obserwuje się łuszczenie skóry oraz świąd w miejscu aplikacji, które mają charakter łagodny i samoograniczający się. Objawy o umiarkowanej częstości to zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień oraz uczucie pieczenia skóry. Rzadziej występują suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry, egzema oraz podrażnienie oczu po przypadkowym kontakcie preparatu z oczami. W wyjątkowych przypadkach może dojść do nasilenia objawów choroby grzybiczej, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
aplikacja kremu, chlorowodorek terbinafiny, egzema, infekcja grzybicza, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, nasilenie choroby, pieczenie skóry, podrażnienie oczu, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, strup, suchość skóry, świąd, terbinafina w kremie, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wysypka, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tersilat 10 mg/g
Produkt leczniczy Tersilat w postaci aerozolu na skórę zawiera 10 mg/g terbinafiny chlorowodorku i jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, w tym złuszczania skóry oraz świądu (często, ≥1/100 do <1/10), a także zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień i uczucie pieczenia (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej występują suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry i egzema (≥1/10 000 do <1/1000). W miejscu aplikacji mogą pojawić się ból, podrażnienie oraz nasilenie objawów infekcji grzybiczej (niezbyt często do rzadko). Podrażnienie oka jest rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) i wynika z przypadkowego kontaktu leku z oczami. Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, mają częstość nieznaną i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
aerozol na skórę, egzema, glikol propylenowy, infekcja grzybicza, kontaktowe zapalenie skóry, nasilenie objawów, pieczenie skóry, podrażnienie miejsca podania, podrażnienie oka, reakcja nadwrażliwości, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, strup, suchość skóry, terbinafina chlorowodorek, wysypka, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie układu immunologicznego, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – PV Jod 10% 100 mg/g
PV Jod 10% to roztwór powidonu jodowanego o stężeniu 100 mg/g, wykazujący szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, stosowany zarówno profilaktycznie, jak i leczniczo w zakażeniach skóry i błon śluzowych. Preparat jest wskazany w terapii i profilaktyce schorzeń takich jak liszajec, ropne stany zapalne skóry, łojotokowe zapalenia, czyraki oraz grzybica stóp. Ponadto, PV Jod 10% znajduje zastosowanie w odkażaniu różnego rodzaju ran (powierzchniowych, pooperacyjnych, oparzeń, strupów, owrzodzeń), a także w przygotowaniu skóry do zabiegów chirurgicznych, co pozwala na redukcję ryzyka infekcji okołooperacyjnych.
czyrak, dermatofity, dezynfekcja przedoperacyjna, gronkowiec złocisty, grzybica stóp, infekcja grzybicza, infekcja okołooperacyjna, liszajec, niewydolność żylna, odkażanie błon śluzowych, odkażanie skóry, oparzenie, owrzodzenie, paciorkowiec, patogeny, powidon jodowany, rana pooperacyjna, rana powierzchniowa, ropny stan zapalny skóry, roztwór powidonu jodowanego, stan zapalny, strup - Leksykon substancji czynnych
Kwas gadobenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas gadobenowy, substancja czynna MultiHance, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi obejmującymi toksyczność ostrą i przewlekłą, potencjał genotoksyczny oraz kancerogenny. Badania nie wykazały istotnego ryzyka przy stosowaniu dawek terapeutycznych, a działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój embrionalny, płodowy ani na rozwój potomstwa, natomiast u królików odnotowano sporadyczne zmiany kostne i wady trzewi po wielokrotnym podawaniu, co wskazuje na potrzebę ostrożności w okresie ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.
aberracja chromosomowa, gadobenian dimegluminy, kwas gadobenowy, martwica tkanki, MultiHance, mutacja genowa, pierwszy trymestr ciąży, podanie dotętnicze, podanie okołożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, środek kontrastowy, strup, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa trzewi, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Produkt leczniczy Actikerall, zawierający fluorouracyl (5 mg/g) oraz kwas salicylowy (100 mg/g), stosowany w terapii rogowacenia słonecznego, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych wynikającym z farmakologii obu substancji czynnych. Najczęściej obserwowane są reakcje miejscowe o charakterze zapalnym i podrażnieniowym, takie jak rumień, świąd, ból, złuszczanie się skóry oraz nadżerki w miejscu aplikacji. Działania te są spodziewane i wynikają z silnego działania zmiękczającego warstwę rogową naskórka oraz właściwości keratolitycznych kwasu salicylowego. W przypadku nasilonych objawów zaleca się zmniejszenie częstości stosowania preparatu, a w przypadku krwawienia – przerwanie terapii do czasu ustąpienia objawów. Zwiększenie powierzchni aplikacji do 25 cm² może zwiększyć częstość występowania cięższych reakcji, takich jak owrzodzenia, obrzęk czy strupy.
ból głowy, działanie niepożądane, fluorouracyl, krwawienie, kwas salicylowy, łzawienie, nadżerka, obrzęk, owrzodzenie, reakcja alergiczna kontaktowa, reakcja miejscowa, rogowacenie słoneczne, rumień, stan zapalny, strup, suchość oka, terminologia MedDRA, warstwa rogowa naskórka, zapalenie skóry, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
Meglumina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Meglumina, stosowana jako składnik soli gadolinowych w środkach kontrastowych takich jak Cyclolux multidose (kwas gadoterynowy) oraz MultiHance (gadobenian dimegluminy), została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz toksyczność reprodukcyjną. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój embrionalny, płodowy ani na rozwój potomstwa, choć u królików odnotowano sporadyczne zmiany kostne i wady rozwojowe po wielokrotnym podawaniu gadobenianu dimegluminy. Meglumina przenika do mleka matki w stopniu poniżej 1% dawki podanej u zwierząt, co ma znaczenie przy rozważaniu stosowania w okresie laktacji.
gadobenian dimegluminy, genotoksyczność, kancerogenność, kwas gadobenowy, kwas gadoterynowy, lepkość, martwica, osmolalność, podanie dotętnicze, podanie dożylne, podanie okołożylne, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, środek kontrastowy zawierający gadolin, strup, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa trzewi