próba prowokacyjna z metacholiną

Próba prowokacyjna z metacholiną to badanie diagnostyczne stosowane głównie w pulmonologii do oceny nadreaktywności oskrzeli, która jest charakterystyczna dla astmy oskrzelowej. Polega na inhalacyjnym podawaniu pacjentowi metacholiny – syntetycznego analogu acetylocholiny, który wywołuje skurcz mięśni gładkich oskrzeli.

Badanie wykonuje się poprzez stopniowe zwiększanie stężenia metacholiny i monitorowanie parametrów spirometrycznych, szczególnie FEV1 (natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa). Spadek wartości FEV1 o co najmniej 20% w stosunku do wartości wyjściowej jest uznawany za wynik dodatni, wskazujący na nadreaktywność oskrzeli.

Próba prowokacyjna z metacholiną cechuje się wysoką czułością w diagnostyce astmy, ale niską swoistością, ponieważ dodatni wynik może wystąpić również w innych schorzeniach, takich jak POChP, mukowiscydoza czy infekcje dróg oddechowych. Badanie jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji płuc (FEV1 < 50% wartości należnej), ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz u kobiet w ciąży.

W interpretacji wyniku uwzględnia się wartość PC20 (stężenie metacholiny powodujące 20% spadek FEV1) – im niższa wartość PC20, tym większa nadreaktywność oskrzeli. Test jest szczególnie przydatny w diagnostyce pacjentów z objawami sugerującymi astmę, ale z prawidłowymi wynikami badań spirometrycznych i próby rozkurczowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl