działanie nefrotoksyczne

Działanie nefrotoksyczne oznacza szkodliwy wpływ substancji lub czynników na nerki, prowadzący do uszkodzenia ich struktury i zaburzenia funkcji. Nerki są narządem szczególnie narażonym na toksyczne działanie różnych związków ze względu na ich funkcję filtracyjną i wysokie ukrwienie (otrzymują około 25% objętości wyrzutowej serca).

Nefrotoksyczność może być wywoływana przez leki (m.in. aminoglikozydy, amfoterycynę B, cyklosporynę, NLPZ, cisplatynę), metale ciężkie (kadm, rtęć, ołów), środki kontrastowe, toksyny bakteryjne oraz substancje chemiczne. Uszkodzenie może dotyczyć różnych struktur nerek: kłębuszków nerkowych, kanalików, naczyń lub tkanki śródmiąższowej.

Klinicznie nefrotoksyczność może manifestować się jako ostre uszkodzenie nerek (AKI) lub przewlekła choroba nerek (CKD). Objawy obejmują: zmniejszenie filtracji kłębuszkowej (GFR), wzrost stężenia kreatyniny i mocznika we krwi, zaburzenia elektrolitowe, białkomocz, hematurię oraz oligurię lub anurię w ciężkich przypadkach.

W praktyce klinicznej istotne jest monitorowanie funkcji nerek u pacjentów przyjmujących leki o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym, szczególnie u osób z grupy ryzyka (osoby starsze, z wcześniejszymi chorobami nerek, odwodnione, przyjmujące jednocześnie kilka leków nefrotoksycznych). W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia nerek konieczne jest odstawienie lub modyfikacja dawkowania substancji nefrotoksycznej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl