Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bacytracyna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania bacytracyny

Bacytracyna to antybiotyk peptydowy stosowany miejscowo w wielu produktach leczniczych, często w kombinacji z innymi substancjami przeciwbakteryjnymi. Badania przedkliniczne substancji dostarczają istotnych informacji na temat jej profilu bezpieczeństwa, a także potencjalnych zagrożeń związanych z jej stosowaniem.^{1 2}

Badania genotoksyczności i kancerogenności

W przypadku bacytracyny dostępne dane przedkliniczne są ograniczone w zakresie oceny potencjału genotoksycznego i kancerogennego. Nie przeprowadzono kompleksowych badań na zwierzętach dotyczących działania rakotwórczego lub mutagennego po długotrwałej ekspozycji na tę substancję.³ Warto jednak zaznaczyć, że konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa, obejmujące również ocenę genotoksyczności i rakotwórczości, nie ujawniły szczególnego zagrożenia dla człowieka w przypadku produktów zawierających bacytracynę, takich jak Scaldex czy Multibiotic.^{4 5}

W badaniach nad kancerogennością przeprowadzonych u szczurów nie wykazano przypadków rozwoju zmian nowotworowych po ekspozycji na preparaty zawierające bacytracynę w połączeniu z innymi antybiotykami.⁶ Podobnie dane pochodzące z badań przedklinicznych dla TRUE Test 36, który zawiera bacytracynę jako jeden z alergenów testowych, nie wskazują na ryzyko działania toksycznego, pomimo że w badaniach na zwierzętach wykazano, że niektóre testowane alergeny mogą wykazywać działanie rakotwórcze.⁷

Wpływ na rozród i rozwój

Badania przedkliniczne dostarczyły istotnych informacji na temat wpływu bacytracyny na rozród i rozwój potomstwa. Po doustnym podaniu bacytracyny (w dawce 100 mg/tonę paszy) królikom nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, wielkość zwierząt po urodzeniu i ich przeżycie.⁸ Również w badaniach na ciężarnych szczurach i królikach nie zaobserwowano działania teratogennego bacytracyny.⁹

Szczególnie istotne są badania dotyczące bacytracyny cynkowej, które przeprowadzono u szczurów, którym podawano tę substancję czynną wraz z paszą w dawkach 0, 11, 34, 150, 250 i 500 mg/kg masy ciała w okresie od 7 do 17 dnia ciąży. W badaniach tych nie odnotowano jakichkolwiek symptomów świadczących o ewentualnych działaniach embrio- i fetotoksycznych bacytracyny cynkowej.¹⁰

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa, w tym badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka w przypadku stosowania bacytracyny.^{11 12}

Interakcje z innymi substancjami czynnymi

Warto zauważyć, że bacytracyna często występuje w preparatach złożonych, w połączeniu z innymi antybiotykami, takimi jak neomycyna czy polimyksyna B. W przypadku neomycyny, która często towarzyszy bacytracynie w preparatach złożonych (np. Altabactin, Multibiotic, Tribiotic), badania przedkliniczne wskazują na pewne działania niepożądane tej substancji.

Neomycyna w stężeniu 80 μg/ml zwiększała częstość aberracji chromosomalnych w hodowli ludzkich limfocytów in vitro, chociaż nie jest jasne, czy odnosi się to również do stosowania miejscowego neomycyny.¹³ W badaniach przedklinicznych przeprowadzonych na myszach i świnkach morskich działanie nefrotoksyczne neomycyny zaobserwowano po wielokrotnym podaniu domięśniowym, a efekt ototoksyczny odnotowano wyłącznie po wielokrotnych podaniach dożylnych neomycyny.¹⁴ Ponadto, w badaniu na ciężarnych szczurach wykazano, że neomycyny siarczan podawany w dawce 100 mg/kg masy ciała, pomiędzy 10 a 19 dniem ciąży, powodował działanie ototoksyczne u potomstwa.¹⁵

Badania przedkliniczne nad tolerancją miejscową neomycyny stosowanej na skórę królików albinotycznych i świnek morskich wykazały, że jej jedynym ograniczeniem są przypadki alergii kontaktowej, odnotowane u około 10% badanych zwierząt. Nie stwierdzono natomiast działania pierwotnie drażniącego i alergizującego neomycyny.¹⁶

Podsumowanie bezpieczeństwa przedklinicznego

Dane przedkliniczne dotyczące bacytracyny są ograniczone, ale dostępne informacje wskazują na względnie dobry profil bezpieczeństwa tej substancji, szczególnie przy stosowaniu miejscowym. Nie wykazano działania teratogennego, genotoksycznego czy rakotwórczego bacytracyny w dostępnych badaniach przedklinicznych. Bacytracyna nie wykazywała również negatywnego wpływu na płodność czy rozwój potomstwa w badaniach na zwierzętach.^{17 18 19}

Należy jednak zauważyć, że większość badań przedklinicznych dotyczy preparatów złożonych, zawierających bacytracynę w połączeniu z innymi antybiotykami, co utrudnia jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa samej bacytracyny. Mimo to, konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka związanego ze stosowaniem tej substancji.^{20 21}