upadek na bark
Upadek na bark to częsty mechanizm urazu, który może prowadzić do różnorodnych obrażeń w obrębie stawu barkowego. Najczęściej dochodzi do niego podczas aktywności sportowej, wypadków komunikacyjnych lub upadków z wysokości. W zależności od siły urazu oraz ułożenia kończyny górnej w momencie upadku, mogą powstać różne patologie – od stłuczeń tkanek miękkich po poważniejsze uszkodzenia.
Najczęstsze konsekwencje upadku na bark obejmują zwichnięcia stawu ramiennego, złamania obojczyka, złamania wyrostka barkowego łopatki (acromion), uszkodzenia stożka rotatorów oraz uszkodzenia obrąbka stawowego (labrum). Szczególnie niebezpieczne są zwichnięcia stawu barkowo-obojczykowego oraz mostkowo-obojczykowego, które mogą prowadzić do niestabilności barku i przewlekłych dolegliwości bólowych.
Diagnostyka po upadku na bark powinna obejmować dokładne badanie kliniczne, ocenę zakresu ruchomości oraz badania obrazowe. Podstawowym badaniem jest RTG w różnych projekcjach, a w przypadku podejrzenia uszkodzeń tkanek miękkich wskazane jest wykonanie USG lub MRI. Leczenie zależy od rodzaju urazu – od postępowania zachowawczego (unieruchomienie, rehabilitacja) po interwencje chirurgiczne w przypadku złamań przemieszczonych czy znacznych uszkodzeń struktur stabilizujących staw.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie obojczyka stanowi 5-10% wszystkich złamań u dorosłych i 10-15% u dzieci, najczęściej powstając w wyniku bezpośredniego upadku na bark (87%). Anatomia obojczyka, będącego jedynym kostnym połączeniem kończyny górnej z tułowiem, predysponuje do złamań w środkowej jednej trzeciej kości (69-82%), gdzie brak silnych więzadeł i mięśni oraz najcieńsza struktura sprzyjają urazom. Mechanizm złamania obejmuje siły ściskające i rozciągające, a średnie obciążenie prowadzące do złamania wynosi około 1526 N. Charakterystyczne przemieszczenie odłamków wynika z działania mięśni: odłamek przyśrodkowy jest pociągany ku górze przez mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, a odłamek boczny w dół i przyśrodkowo przez mięsień piersiowy większy oraz ciężar kończyny górnej. Integralność więzadeł kruczo-obojczykowych decyduje o stabilności złamań bocznych części obojczyka. Klasyfikacja Allmana-Neera dzieli złamania na typy 1-3, uwzględniając przemieszczenie i zaangażowanie stawu barkowo-obojczykowego.
brak zrostu, gojenie złamania, klasyfikacja Allmana, mięsień czworoboczny, mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, mięsień piersiowy większy, nieprawidłowy zrost, obustronne złamanie obojczyka, odma opłucnowa, porażenie splotu barkowego, upadek na bark, uraz splotu barkowego, uszkodzenie naczyniowe, zakrzepica tętnicy, zespół wyjścia klatki piersiowej, złamanie obojczyka, złamanie środkowej części obojczyka -
Leksykon chorób i schorzeń
Złamania obojczyka stanowią 2,6-10% wszystkich złamań, z roczną zapadalnością 30-64/100 000 osób, wykazując bimodalny rozkład wieku: szczyt u mężczyzn <25 lat (urazy sportowe) oraz u osób >55 lat (upadki). Mężczyźni doznają złamań 2,5 razy częściej niż kobiety, choć po 65. roku życia częściej dotyczą one kobiet, co wiąże się z osteoporozą. Najczęściej złamania dotyczą części środkowej obojczyka (69-82%), zwłaszcza u dzieci poniżej 10 lat (95% złamań). U osób starszych wzrasta odsetek złamań części bocznej i przyśrodkowej (odpowiednio 23% i 10%). Mechanizmy urazowe to głównie upadki na bark (87%), urazy sportowe (45% w USA) oraz wypadki komunikacyjne, z dominacją urazów rowerowych i motocyklowych. Złamania obustronne są rzadkie (1%) i związane z urazami wysokoenergetycznymi. Współwystępowanie złamań obojczyka z innymi urazami, zwłaszcza żeber, jest częste, co pogarsza rokowanie, szczególnie u pacjentów geriatrycznych, u których śmiertelność wynosi 23% w porównaniu do 7% u młodszych.
brak zrostu, klasyfikacja Allmana, obustronne złamanie obojczyka, odma opłucnowa, osteoporoza, parestezja, tępy uraz klatki piersiowej, tomografia komputerowa, upadek na bark, uraz klatki piersiowej, uraz okołoporodowy, uraz wysokoenergetyczny, wskaźnik śmiertelności, zapadalność roczna, złamanie obojczyka, złamanie przyśrodkowej części obojczyka, złamanie wieloodłamowe, złamanie z przemieszczeniem, złamanie żebra -
Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie obojczyka, stanowiące około 5-10% złamań u dorosłych i do 15% u dzieci, jest najczęściej wynikiem urazu bezpośredniego (ponad 85% przypadków) – upadku na bark lub bezpośredniego uderzenia. Mechanizmy urazu obejmują także upadek na wyciągniętą rękę oraz urazy sportowe i komunikacyjne. Lokalizacja złamania dzieli się na trzy typy: środkowa część (około 80%), dystalna (10-15%) oraz przyśrodkowa (rzadkie). Czynniki ryzyka to wiek (dzieci do 20 r.ż. i osoby starsze), płeć męska, osteoporoza, guzy kostne oraz napady padaczkowe. U noworodków złamania okołoporodowe zwykle goją się samoistnie. W grupie wiekowej 10-18 lat leczenie zachowawcze przynosi lepsze wyniki niż operacyjne, natomiast u dorosłych i osób starszych decyzja o leczeniu zależy od charakteru złamania i stopnia przemieszczenia odłamów.
choroba zwyrodnieniowa stawów, deformacja, guz kostny, interwencja chirurgiczna, kanał rodny, leczenie operacyjne, leczenie zachowawcze, mostek, napad drgawkowy, osteoartroza, osteoporoza, padaczka, proces gojenia, przemieszczenie odłamów kostnych, siła kompresyjna, staw barkowy, sztywność barku, upadek na bark, upadek na wyciągniętą rękę, uraz bezpośredni, uraz pośredni, uraz przeciążeniowy, złamanie bocznej części obojczyka, złamanie mostka, złamanie obojczyka, złamanie otwarte, złamanie przeciążeniowe, złamanie wieloodłamowe
