termoreceptory zimna

Termoreceptory zimna to wyspecjalizowane zakończenia nerwowe w skórze i błonach śluzowych, które wykrywają obniżenie temperatury otoczenia. Należą do grupy nocyceptorów i są aktywowane głównie w zakresie temperatur od 8°C do 30°C, z maksymalną wrażliwością około 25°C.

Głównym receptorem molekularnym odpowiedzialnym za detekcję zimna jest kanał TRPM8 (Transient Receptor Potential Melastatin 8), który ulega aktywacji przy temperaturach poniżej 26°C oraz pod wpływem mentolu. Innym ważnym receptorem jest TRPA1, reagujący na bardzo niskie temperatury (poniżej 17°C). Informacje z termoreceptorów zimna są przewodzone głównie włóknami Aδ do rogów tylnych rdzenia kręgowego, a następnie do wzgórza i kory mózgowej.

Fizjologiczna rola termoreceptorów zimna obejmuje udział w termoregulacji organizmu, wyzwalając odruchowe mechanizmy obronne: dreszcze, skurcz naczyń krwionośnych skóry (wazokonstrykcję) oraz pilorekcję (gęsią skórkę). Dysfunkcja tych receptorów może prowadzić do zaburzeń odczuwania temperatury, w tym allodynii termicznej (odbierania nieszkodliwych bodźców jako bolesne) czy hiperalgezji termicznej (wzmożonej wrażliwości na zimno).

Termoreceptory zimna mają niejednorodną dystrybucję w skórze – ich zagęszczenie jest największe na twarzy (szczególnie na wargach i podbródku), a także na końcówkach palców, co umożliwia precyzyjną ocenę temperatury przedmiotów. W badaniach klinicznych funkcję termoreceptorów zimna można oceniać za pomocą testów ilościowej oceny czucia (QST – Quantitative Sensory Testing).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl