wapń w osoczu
Wapń w osoczu to jeden z najważniejszych parametrów biochemicznych ocenianych podczas badań laboratoryjnych. Prawidłowe stężenie wapnia całkowitego w osoczu krwi u dorosłych wynosi 8,5-10,5 mg/dl (2,12-2,62 mmol/l). Około 50% wapnia występuje w formie zjonizowanej (aktywnej biologicznie), 40% związane jest z białkami (głównie albuminami), a pozostałe 10% tworzy kompleksy z anionami (fosforanami, cytrynianami).
Homeostaza wapniowa jest ściśle regulowana przez układ hormonalny, głównie parathormon (PTH), kalcytoninę oraz witaminę D. Zaburzenia tych mechanizmów regulacyjnych mogą prowadzić do hiperkalcemii (stężenie wapnia powyżej normy) lub hipokalcemii (stężenie wapnia poniżej normy). Przy interpretacji wyników należy uwzględnić stężenie albumin, gdyż hipoalbuminemia może maskować rzeczywistą hiperkalcemię.
Najczęstsze przyczyny hiperkalcemii to pierwotna nadczynność przytarczyc, nowotwory (szczególnie rak płuca, piersi, szpiczak mnogi), przedawkowanie witaminy D, sarkoidoza, nadczynność tarczycy oraz niektóre leki. Hipokalcemia występuje najczęściej w niedoczynności przytarczyc, niedoborze witaminy D, przewlekłej chorobie nerek, ostrym zapaleniu trzustki oraz zespole głodowych kości.
W diagnostyce zaburzeń gospodarki wapniowej, oprócz oznaczenia stężenia wapnia całkowitego, zaleca się również ocenę stężenia wapnia zjonizowanego, PTH, witaminy D, fosforu nieorganicznego oraz funkcji nerek. U pacjentów z zaburzeniami wapniowymi konieczna jest kompleksowa diagnostyka w celu ustalenia przyczyny oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Phoxilium 1,2 mmol/l
Phoxilium to roztwór do hemodializy i hemofiltracji zawierający 1,2 mmol/l fosforanów, którego składniki są farmakologicznie nieaktywne i występują w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych poziomów elektrolitów w osoczu. Po odtworzeniu roztwór zawiera m.in. wapń (1,25 mmol/l), magnez (0,600 mmol/l), sód (140 mmol/l), potas (4,00 mmol/l), chlorki (115,9 mmol/l), wodorofosforan (1,20 mmol/l) oraz wodorowęglan (30 mmol/l), co zapewnia odpowiednią równowagę elektrolitową i kwasowo-zasadową. Osmolarność roztworu wynosi 293 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 7,0–8,5, co odpowiada parametrom fizjologicznym płynów ustrojowych. Brak specyficznych danych toksykologicznych w badaniach przedklinicznych jest rekompensowany przez fakt, że składniki są naturalnie występującymi elektrolitami, powszechnie stosowanymi w terapii nerkozastępczej.
badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, elektrolit fizjologiczny, hemofiltracja, magnez w osoczu, osmolarność, płyn ustrojowy, potas w osoczu, poziom fizjologiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do dializy, roztwór do hemodializy, sód w osoczu, stabilność leku, substancja farmakologicznie nieaktywna, terapia nerkozastępcza, toksyczność przedkliniczna, wapń w osoczu - Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek dwuwodny – Przedawkowanie
Wapnia chlorek dwuwodny jest szeroko stosowany w terapii zaburzeń elektrolitowych, dializie otrzewnowej i hemofiltracji, jednak jego przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii, definiowanej jako całkowite stężenie wapnia w osoczu >3 mmol/l oraz stężenie wapnia zjonizowanego >1,2 mmol/l. Hiperkalcemia manifestuje się objawami ze strony układu nerwowego (letarg, dezorientacja, śpiączka), sercowo-naczyniowego (tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu, zatrzymanie akcji serca), pokarmowego (nudności, wymioty, atonia jelit), moczowego (zwiększona diureza, kamica nerkowa) oraz ogólnymi (astenia, zaburzenia świadomości). Przełom hiperkalcemiczny, przy stężeniu wapnia >4 mmol/l, stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej i hemofiltracji, gdzie nadmierne podanie chlorku wapnia może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej, odwodnienia lub przewodnienia, a także do niewydolności serca i zastoju płucnego.
bisfosfonian, dializa otrzewnowa, digoksyna, diuretyk pętlowy, forsowana diureza, furosemid, glikozyd nasercowy, hemodializa, hemofiltracja, hiperkalcemia, kalcytonina, kamica nerkowa, kortykosteroid, leczenie nerkozastępcze, odstęp QT, osmolalność, płyn dializacyjny, przełom hiperkalcemiczny, równowaga elektrolitowa, roztwór fizjologiczny soli, sodu edetynian, tiazydowy lek moczopędny, ultrafiltracja, wapń chlorek dwuwodny, wapń w osoczu, wapń zjonizowany, wapnica nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie pracy serca, związek chelatujący - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Benelyte –
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa roztworu do infuzji Benelyte wykazała brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Skład preparatu opiera się na elektrolitach i glukozie o stężeniach zbliżonych do fizjologicznych wartości osocza: Na+ 140 mmol/l, K+ 4 mmol/l, Ca2+ 1 mmol/l, Mg2+ 1 mmol/l, Cl– 118 mmol/l, jony octanowe 30 mmol/l oraz glukoza 55,5 mmol/l (10 mg/ml). Całkowita zawartość jonów wynosi 148 mval/l, co minimalizuje ryzyko zaburzeń elektrolitowych i działań niepożądanych. Fizjologiczna zgodność składu oraz niskie ryzyko toksyczności potwierdzają bezpieczeństwo stosowania preparatu u ludzi.
analiza toksykologiczna, dawka terapeutyczna, działanie toksyczne, elektrolity i glukoza, elektrolity w roztworze, gospodarka energetyczna organizmu, homeostaza wewnątrzustrojowa, jon octanowy, kationy i aniony, kwasowość miareczkowa, magnez w osoczu, osmolarność teoretyczna, parametry fizykochemiczne, podaż dożylna, potas w osoczu, roztwór do infuzji, skład elektrolitowy, składniki osocza, sód w osoczu, stężenie fizjologiczne, wapń w osoczu