globus pallidus
Globus pallidus to struktura anatomiczna należąca do jąder podstawy mózgu, zlokalizowana w głębi półkul mózgowych. Składa się z dwóch części: zewnętrznej (globus pallidus externus, GPe) i wewnętrznej (globus pallidus internus, GPi). Stanowi kluczowy element układu pozapiramidowego odpowiedzialny za kontrolę ruchów dowolnych.
Pod względem funkcjonalnym, globus pallidus odgrywa istotną rolę w regulacji aktywności kory ruchowej poprzez szlaki pośrednie i bezpośrednie układu pozapiramidowego. Część zewnętrzna (GPe) działa hamująco na jądro niskowzgórzowe, podczas gdy część wewnętrzna (GPi) kontroluje wzgórze i wpływa na napięcie mięśniowe oraz płynność ruchów.
Zaburzenia funkcji globus pallidus wiążą się z wieloma chorobami neurologicznymi, w tym z chorobą Parkinsona, dystonią, pląsawicą Huntingtona i innymi zespołami pozapiramidowymi. W niektórych przypadkach stosuje się głęboką stymulację mózgu (DBS) ukierunkowaną na globus pallidus internus jako metodę leczenia objawów dystonii czy choroby Parkinsona opornej na farmakoterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dystonia szyjna – Leczenie
Dystonia szyjna (kręcz szyi spastyczny) to najczęstsza postać dystonii ogniskowej u dorosłych, charakteryzująca się mimowolnymi skurczami mięśni szyi, prowadzącymi do nieprawidłowego ustawienia głowy, drżenia i bólu. Leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów i poprawie jakości życia, z toksyną botulinową (BoNT) jako terapią pierwszego wyboru. Preparaty BoNTA (Botox, Dysport, Xeomin) oraz BoNTB (Myobloc/Neurobloc) są stosowane w dawkach indywidualizowanych, np. Botox do 360 j. co 12-16 tygodni, Dysport początkowo 500 j., a Daxxify (nowy preparat zatwierdzony w 2023 r.) w dawkach 125-250 j. Skuteczność BoNT potwierdzono w badaniach klinicznych, z 50-90% pacjentów doświadczających poprawy objawów i bólu, a ulga bólu pojawia się średnio po 7 dniach od iniekcji. Działania niepożądane obejmują dysfagię, infekcje górnych dróg oddechowych, ból szyi i głowy. Leki doustne (antycholinergiczne, dopaminergiczne, baklofen, klonazepam) stosowane są jako terapia uzupełniająca lub alternatywna, choć ich skuteczność jest umiarkowana i często ograniczona działaniami niepożądanymi.
abobotulinumtoxinA, acetylocholina, akupunktura, baklofen, dysfagia, dystonia ogniskowa, dystonia szyjna, fizjoterapia, głęboka stymulacja mózgu, globus pallidus, incobotulinumtoxinA, jądra podstawy, klonazepam, kręcz szyi spastyczny, leki antycholinergiczne, leki dopaminergiczne, lewodopa, mimowolne skurcze mięśni, onabotulinumtoxinA, tetrabenazyna, toksyna botulinowa, traktotomia pallidotalamiczna, trening neuroplastyczny, triheksyfenidyl, zakres ruchu, złącze nerwowo-mięśniowe, zogniskowana ultrasonografia - Leksykon chorób i schorzeń
Dystonia szyjna – Objawy
Dystonia szyjna (cervical dystonia) to przewlekłe, nieuleczalne zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się mimowolnymi skurczami mięśni szyi, prowadzącymi do nieprawidłowego ułożenia głowy (np. torticollis, anterocollis, retrocollis, laterocollis). Najczęściej dotyka osoby w wieku 30-50 lat, częściej kobiety. Objawy obejmują ból szyi i barków (67-75% pacjentów), trzęsienie głowy (ok. 50%), powiększenie mięśni szyi (ok. 75%) oraz drżenie rąk. Przebieg dzieli się na dwa typy: typ 1 z powolnym rozwojem (średnio 3,8 ± 3,5 lat) i stabilizacją, oraz typ 2 z szybkim nasileniem objawów (ok. 8,7 ± 8,0 tygodni), często poprzedzonym stresem. Objawy mogą ulec remisji u 10-15% pacjentów w ciągu 5 lat, jednak trwałe remisje są rzadkie (<1%). Dystonia może rozprzestrzeniać się na twarz, szczękę, barki, ramiona i tułów, ale rzadko przechodzi w dystonię uogólnioną. Objawy nasilają stres, zmęczenie i określone pozycje ciała, a pacjenci często stosują "triki sensoryczne" (geste antagoniste) dla ulgi.
anterocollis, baklofen, benzodiazepina, drżenie rąk, dystonia ogniskowa, dystonia szyjna, dystonia uogólniona, gałka blada, geste antagoniste, głęboka stymulacja mózgu, globus pallidus, impuls elektryczny, iniekcja toksyny botulinowej, kołnierz szyjny, laterocollis, lek dopaminergiczny, lek przeciwdrgawkowy, mimowolny skurcz mięśni szyi, osteofit, przeciwciało neutralizujące, retrocollis, sztywność szyi, toksyna botulinowa, torticollis, triheksyfenidyl, trik sensoryczny, ucisk korzeni nerwowych, układ GABA-ergiczny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zespół niespokojnych nóg, zwężenie kanału kręgowego, zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego