właściwość przeciwpsychotyczna
Właściwość przeciwpsychotyczna odnosi się do zdolności substancji lub leku do łagodzenia objawów psychotycznych, takich jak halucynacje, urojenia oraz zaburzenia myślenia i zachowania, które występują w przebiegu schizofrenii, zaburzeń schizoafektywnych oraz innych chorób psychicznych.
Mechanizm działania leków przeciwpsychotycznych obejmuje głównie blokowanie receptorów dopaminergicznych D2 w mózgu, zwłaszcza w układzie mezolimbicznym. Leki przeciwpsychotyczne dzieli się na dwie główne grupy: klasyczne (pierwszej generacji) oraz atypowe (drugiej generacji). Atypowe leki przeciwpsychotyczne wykazują dodatkowo działanie na receptory serotoninergiczne 5-HT2A, co przyczynia się do lepszej tolerancji i mniejszego ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza objawów pozapiramidowych.
Skuteczność kliniczna leków o właściwościach przeciwpsychotycznych oceniana jest na podstawie redukcji objawów pozytywnych (halucynacje, urojenia), negatywnych (apatia, abulia, anhedonia) oraz poprawy funkcji poznawczych. Ważnym aspektem terapii jest również profil bezpieczeństwa, włączając w to ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych, przyrostu masy ciała, zaburzeń metabolicznych oraz wpływu na układ sercowo-naczyniowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etiagen 25 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepiny, wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący silne powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT₂ oraz umiarkowane do receptorów dopaminergicznych D₁ i D₂, co przekłada się na skuteczność kliniczną przy niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter noradrenaliny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co może tłumaczyć efekty przeciwdepresyjne. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność kwetiapiny w leczeniu schizofrenii (dawki 75-750 mg/dobę), manii dwubiegunowej (średnia dawka około 600 mg/dobę) oraz epizodów depresyjnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (300-600 mg/dobę). Dawkowanie dwa razy na dobę jest uzasadnione farmakodynamicznie, mimo krótkiego czasu półtrwania (~7 godzin), ze względu na utrzymujące się zajęcie receptorów 5-HT2 i D2 do 12 godzin. W profilaktyce nawrotów zaburzeń afektywnych dwubiegunowych kwetiapina wykazała przewagę nad placebo i litem, wydłużając czas do nawrotu epizodów nastroju.
ADHD, agonista dopaminy, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, depresja dwubiegunowa, depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej, drżenie, dyskineza, dystonia, działanie addycyjne, działanie agonistyczne, działanie dystoniczne, działanie pozapiramidowe niepożądane, efekt kataleptyczny, epizod manii, granulocyt obojętnochłonny, hormon tarczycy, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny, mania dwubiegunowa, mimowolny skurcz mięśni, nadwrażliwość receptora dopaminergicznego, neuron mezolimbiczny, neuron układu nigrostriatalnego, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niepokój ruchowy, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor 5HT1A, receptor adrenergiczny alfa1, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminowy, receptor serotoninowy 5HT2, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skuteczność przeciwdepresyjna, sztywność mięśniowa, transporter noradrenaliny, układ limbiczny, właściwość przeciwpsychotyczna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zmętnienie soczewki