nadwrażliwość na chininę
Nadwrażliwość na chininę jest stosunkowo rzadkim, ale potencjalnie poważnym problemem klinicznym. Chinina, alkaloid pochodzenia roślinnego stosowany w leczeniu malarii oraz (dawniej częściej) w przypadkach nocnych kurczów mięśni, może wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnych do zagrażających życiu.
Objawy nadwrażliwości na chininę mogą obejmować zmiany skórne (pokrzywka, wysypka, świąd), gorączkę, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a w cięższych przypadkach małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczną, zaburzenia rytmu serca czy zespół DRESS. Szczególnie niebezpieczna jest małopłytkowość indukowana chininą, która może wystąpić nawet po niewielkich dawkach substancji.
Diagnostyka nadwrażliwości na chininę opiera się głównie na wywiadzie, testach laboratoryjnych (morfologia krwi, ocena funkcji wątroby i nerek) oraz, w wybranych przypadkach, testach immunologicznych. Należy pamiętać, że chinina występuje nie tylko w lekach, ale również w napojach typu tonik, co może prowadzić do nieświadomej ekspozycji u osób uczulonych.
Leczenie ostrej reakcji nadwrażliwości na chininę polega na natychmiastowym odstawieniu czynnika wywołującego i wdrożeniu odpowiedniego postępowania objawowego, włącznie z podaniem leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów, a w ciężkich przypadkach – adrenaliny. U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na chininę kluczowa jest edukacja dotycząca unikania produktów zawierających tę substancję.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydroquenin
Hydroksychlorochina (Hydroquenin) wymaga ścisłego przestrzegania wytycznych klinicznych ze względu na ryzyko działań niepożądanych oraz ograniczenia terapeutyczne. Czas terapii nie powinien przekraczać 3 lat, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Lek nie jest skuteczny wobec opornych na chlorochinę szczepów Plasmodium falciparum i vivax oraz form pozaerytrocytowych P. vivax, ovale i malariae, co ogranicza jego zastosowanie w profilaktyce i leczeniu nawrotów malarii. Ze względu na wysokie ryzyko przedawkowania, Hydroquenin jest przeciwwskazany u dzieci o masie ciała poniżej 35 kg. Należy również unikać ekspozycji na promieniowanie słoneczne podczas terapii z powodu ryzyka reakcji fotosensytywności.
aminochinolina, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, działanie niepożądane, fenylobutazon, fotosensytywność, hemoliza, hydroksychlorochina, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, malaria, morfologia krwi, nadwrażliwość na chininę, neurotoksyczność, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór G6PD, niewydolność serca, plasmodium, Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, porfiria, przedawkowanie, sole złota, toksyczność przewlekła, zaburzenia przewodzenia serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry