choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa
Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa (spondyloarthrosis) to przewlekły proces degeneracyjny, który dotyczy struktur kręgosłupa, w tym krążków międzykręgowych, trzonów kręgowych, stawów międzykręgowych oraz więzadeł. Jest to jedna z najczęstszych chorób układu ruchu dotykająca osoby po 40. roku życia, przy czym częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem.
Patogeneza obejmuje postępującą degenerację krążka międzykręgowego, prowadzącą do jego odwodnienia i utraty wysokości. Zmiany te powodują zaburzenie biomechaniki kręgosłupa i zwiększone obciążenie stawów międzykręgowych, co skutkuje ich zwyrodnieniem, tworzeniem osteofitów oraz zwężeniem kanału kręgowego i otworów międzykręgowych. W zaawansowanych przypadkach może dochodzić do ucisku na struktury nerwowe, powodując objawy radikulopatii.
Objawy kliniczne obejmują przewlekły ból, sztywność, ograniczenie ruchomości kręgosłupa oraz promieniowanie bólu do kończyn. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz obrazowaniu (RTG, MRI, CT), które uwidacznia charakterystyczne zmiany zwyrodnieniowe. Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje farmakoterapię (NLPZ, leki przeciwbólowe), fizjoterapię, edukację pacjenta, modyfikację stylu życia, a w wybranych przypadkach leczenie interwencyjne lub chirurgiczne.
Istotną rolę w zapobieganiu progresji choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa odgrywa profilaktyka, która powinna uwzględniać utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe, unikanie przeciążeń oraz ergonomię pracy i wypoczynku. Postępowanie terapeutyczne powinno być indywidualizowane i dostosowane do stopnia zaawansowania zmian oraz natężenia dolegliwości bólowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dicloberl retard 100 mg
Dicloberl retard, zawierający 100 mg diklofenaku sodowego w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany do leczenia objawowego bólu i stanu zapalnego w szerokim spektrum schorzeń reumatologicznych i pourazowych. Lek znajduje zastosowanie w ostrych stanach zapalnych stawów, w tym atakach dny moczanowej, gdzie szybkie złagodzenie bólu i obrzęku jest kluczowe. Ponadto, jest efektywny w przewlekłych zapaleniach stawów, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, oraz w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa (choroba Bechterewa) i innych zapalnych chorobach reumatycznych kręgosłupa, poprawiając ruchomość i zmniejszając przewlekły ból. Dicloberl retard jest także stosowany w zaostrzeniach choroby zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa oraz w zapalnych chorobach tkanek miękkich, takich jak zapalenie kaletki maziowej, ścięgien czy fibromialgia, a także w pourazowych stanach zapalnych i obrzękach, przyspieszając powrót do sprawności.
choroba Bechterewa, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, diklofenak sodowy, dna moczanowa, fibromialgia, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, nietolerancja cukrów, obrzęk, ostre zapalenie stawów, pourazowy stan zapalny, przewlekłe zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, sacharoza, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie ścięgien, zapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Etodal 100mg/g
Etodal w postaci żelu zawiera 100 mg etofenamatu w 1 g preparatu i jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym przeznaczonym do miejscowego leczenia schorzeń narządu ruchu u dorosłych. Wskazania obejmują stany pourazowe takie jak stłuczenia, skręcenia, naciągnięcia mięśni, ścięgien i stawów, gdzie lek stosowany bezpośrednio po urazie zmniejsza ból i przyspiesza regenerację tkanek. Ponadto, Etodal jest skuteczny w objawowym leczeniu chorób zwyrodnieniowych kręgosłupa (odcinki szyjny, piersiowy, lędźwiowy), stawów kolanowych i barkowych, redukując ból, obrzęk oraz poprawiając funkcję stawów. Preparat znajduje także zastosowanie w leczeniu reumatyzmu pozastawowego, w tym lumbago, oraz stanów zapalnych tkanek miękkich takich jak bursitis, tendinitis, tenosynovitis i zapalenie torebek stawowych (np. „zamrożony staw”).
choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, etofenamat, krwiak podskórny, łokieć golfisty, łokieć tenisisty, lumbago, naciągnięcie mięśni, naciągnięcie ścięgna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, reumatyzm pozastawowy, schorzenie narządu ruchu, skręcenie, stan pourazowy, staw zamrożony, stłuczenie, tępy uraz tkanki miękkiej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nadkłykcia bocznego, zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie ścięgna, zapalenie torebki stawowej - Leksykon substancji czynnych
Chlorek – Wskazania do stosowania
Chlorek, jako kluczowy anion płynów ustrojowych, występuje w różnych preparatach farmaceutycznych, które znajdują szerokie zastosowanie kliniczne. Roztwór chlorku sodu 0,9% (Natrium Chloratum 0,9% Baxter) zawiera 154 mmol/l jonów Na+ i Cl− i jest stosowany głównie w leczeniu utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego (np. wymioty, biegunka, krwawienia), hiponatremii oraz jako rozpuszczalnik leków podawanych pozajelitowo. Chlorek wapnia (Calcium chloride DEMO) w dawce 1 g/10 ml (około 6,8 mmol wapnia i 13,6 mmol chlorku) jest preparatem z wyboru w resuscytacji krążeniowo-oddechowej, leczeniu hiperkaliemii, hipokalcemii (stężenie wapnia w osoczu <2,15 mmol/l) oraz zatruciach antagonistami wapnia. Chlorek potasu, obecny m.in. w roztworze Klean-Prep (10 mmol/l K+), stosowany jest do oczyszczania jelita grubego przed badaniami diagnostycznymi i jako krótkodziałający środek przeczyszczający.
chlorek potasu, chlorek wapnia, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, dnawe zapalenie stawów, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hiponatremia, krew konserwowana cytrynianami, łuszczyca, nerwica naczyniowa, niedobór witaminy D, niedoczynność tarczycy, przewlekła choroba dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie przydatków, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór chlorku sodu, rybia łuska, SIADH, wyprysk przewlekły, zaburzenie ukrwienia obwodowego, zapalenie korzonków nerwowych, zatrucie antagonistami wapnia, zespół złego wchłaniania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Skolioza – Objawy
Skolioza to trójwymiarowe boczne skrzywienie kręgosłupa z rotacją, diagnozowane najczęściej po 10. roku życia. Klasyfikacja opiera się na kącie Cobba: łagodna (10-25°), umiarkowana (25-44°) i ciężka (≥45°). Progresja jest szczególnie istotna w okresie szybkiego wzrostu, zwłaszcza u dziewcząt, u których ryzyko progresji jest 10-krotnie wyższe niż u chłopców. Czynniki ryzyka progresji obejmują wiek, wielkość krzywizny, dojrzałość szkieletową (niski stopień Rissera) oraz lokalizację krzywizny (większe ryzyko dla krzywizn piersiowych i podwójnych). U dzieci progresja może wynosić kilka stopni miesięcznie, a u dorosłych krzywizny >50° postępują o 1-2° rocznie. Objawy u dzieci są często bezbólowe i obejmują asymetrię ramion, łopatek, bioder i talii, natomiast u dorosłych dominują ból pleców, objawy neurologiczne i zmiany postawy.
- Leksykon substancji czynnych
Nawłoć – Wskazania do stosowania
Ziele nawłoci (Solidago virgaureae L. herbae) jest składnikiem preparatu Phytodolor, występującym w formie wyciągu (1:1,5-2,5) z etanolem 60% (V/V), stanowiącym 20 ml na 100 ml produktu (20% objętości). Preparat zawiera również wyciągi z kory i liści osiki (60 ml/100 ml) oraz kory jesionu (20 ml/100 ml), wszystkie w ekstrakcji etanolem 60% (V/V). Phytodolor jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów z dolegliwościami bólowymi o podłożu zapalnym i zwyrodnieniowym układu ruchu, w tym chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa, stawów kolanowych, biodrowych i rąk oraz reumatoidalnym zapaleniem stawów i zapaleniem pochewek ścięgnistych. Preparat podawany jest w formie kropli doustnych, co umożliwia wygodne dawkowanie i szybsze wchłanianie substancji czynnych.
choroba reumatyczna, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dolegliwość bólowa, Fraxinus excelsior, kora i liście osiki, kora jesionu, krople doustne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, Populus tremula, powikłanie nerkowe, powikłanie żołądkowo-jelitowe, preparat przeciwreumatyczny, proces zapalny, przewlekły zespół bólowy, reumatoidalne zapalenie stawów, Solidago virgaureae, terapia przeciwzapalna, zapalenie pochewek ścięgnistych, ziele nawłoci - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dicloberl 100 mg 100 mg
Dicloberl 100 mg, zawierający diklofenak sodowy, jest dostępny w formie czopków doodbytniczych przeznaczonych do stosowania u dorosłych w leczeniu objawowym bólu i stanów zapalnych w schorzeniach reumatycznych. Wskazania obejmują ostre i przewlekłe zapalenia stawów, w tym ataki dny moczanowej, reumatoidalne zapalenie stawów oraz zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (choroba Bechterewa). Lek jest również stosowany w zaostrzeniach choroby zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa, a także w zapalnych chorobach tkanek miękkich oraz pourazowych stanach zapalnych i obrzękach. Diklofenak wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, co przekłada się na szybką poprawę funkcji stawów i redukcję dolegliwości bólowych.
choroba Bechterewa, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, czopek doodbytniczy, diklofenak sodowy, dna moczanowa, droga doodbytnicza, ostre zapalenie stawów, pourazowy stan zapalny, przewlekłe zapalenie stawów, przewlekłe zapalenie wielostawowe, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczny stan zapalny kręgosłupa, zaburzenie połykania, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie okołostawowe, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie ścięgien, zapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon substancji czynnych
Wapń – Wskazania do stosowania
Wapń jest kluczowym składnikiem w terapii wielu stanów klinicznych, w tym niedoborów wapnia, osteoporozy, krzywicy, osteomalacji oraz w leczeniu wspomagającym chorób alergicznych i infekcji dróg oddechowych. Wskazania do stosowania obejmują m.in. okresy zwiększonego zapotrzebowania (ciąża, laktacja, wzrost u dzieci), stany po złamaniach, długotrwałe unieruchomienie oraz przewlekłą niewydolność nerek leczoną dializą otrzewnową. Preparaty wapnia dostępne są w różnych formach chemicznych, takich jak węglan wapnia (40% wapnia elementarnego), glukonian wapnia (9%), laktoglukonian wapnia (13%) oraz chlorek wapnia (27%), co wpływa na ich biodostępność i tolerancję. Wapń w połączeniu z witaminą D (np. 1000 mg Ca + 800-2000 IU wit. D3) jest szczególnie zalecany w profilaktyce i leczeniu osteoporozy oraz u osób starszych z ryzykiem niedoborów. Dożylne podanie chlorku wapnia jest wskazane w stanach nagłych, takich jak hipokalcemia, hiperkaliemia czy zatrucie antagonistami wapnia.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, balneoterapia, ból migrenowy, cetyryzyna, chlorek wapnia, choroba alergiczna, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, demineralizacja kości, dializa otrzewnowa, dnawe zapalenie stawów, glikozyd nasercowy, glukonian wapnia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperkaliemia, hipokalcemia, infekcja górnych dróg oddechowych, kamica nerkowa wapniowa, krzywica i osteomalacja, kwas acetylosalicylowy, laktoglukonian wapnia, łuszczyca, nerwica naczyniowa, nerwoból, niedobór wapnia, niedoczynność tarczycy, niedokwaśność żołądka, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pokrzywka, przewlekła choroba dróg oddechowych, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe zapalenie przydatków, reumatoidalne zapalenie stawów, rybia łuska, sarkoidoza, węglan wapnia, wyprysk przewlekły, zapalenie korzonków nerwowych, zatrucie antagonistami wapnia, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Magnez – Wskazania do stosowania
Magnez jest kluczowym mikroelementem uczestniczącym w ponad 300 reakcjach enzymatycznych, niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wskazania do suplementacji magnezu obejmują zarówno leczenie potwierdzonych niedoborów, jak i profilaktykę w stanach zwiększonego zapotrzebowania, takich jak ciąża, laktacja, okres wzrostu, stres, intensywny wysiłek fizyczny, czy stosowanie leków moczopędnych i antykoncepcyjnych. Objawy niedoboru magnezu to m.in. nerwowość, drażliwość, skurcze mięśni, mrowienie, zaburzenia snu i lęk. Suplementacja powinna być poprzedzona wykluczeniem innych przyczyn symptomów, a brak poprawy po miesiącu terapii jest wskazaniem do zaprzestania leczenia. Preparaty magnezu są również stosowane w żywieniu pozajelitowym, dializie otrzewnowej oraz ciągłej terapii nerkozastępczej, a także w procedurach oczyszczania jelita.
atoniczny skurcz mięśni, blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, ciągła terapia nerkozastępcza, depresja nerwowa, dializa otrzewnowa, diureza osmotyczna, dnawe zapalenie stawów, glikozyd nasercowy, lek moczopędny, łuszczyca, miażdżyca, myasthenia gravis, nadciśnienie tętnicze, nerwica naczyniowa, niedobór magnezu, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, osteoporoza, ostre uszkodzenie nerek, profilaktyka niedoboru magnezu, przewlekła choroba dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie przydatków, rekonwalescencja pozawałowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rybia łuska, schorzenie reumatyczne, schyłkowa przewlekła niewydolność nerek, wyprysk przewlekły, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie ukrwienia obwodowego, zapalenie korzonków nerwowych, zapalenie reumatyczne mięśni, zapalenie zatok obocznych nosa, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół złego wchłaniania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg borowinowy – Wskazania do stosowania
Wyciąg borowinowy wykazuje działanie przeciwzapalne i rozgrzewające, co czyni go użytecznym w leczeniu schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego o podłożu zapalnym i zwyrodnieniowym. Maść borowinowa zawierająca 40% wodnego wyciągu (400 mg/g) jest stosowana pomocniczo w reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, chorobie zwyrodnieniowej stawów, zespołach bólowych barku i lędźwi oraz stanach pourazowych narządu ruchu. Preparat Reumogel w formie żelu z 48% wyciągu borowinowego dedykowany jest głównie w chorobie zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa, podkreślając różnorodność postaci farmaceutycznych dostosowanych do specyfiki schorzenia.
choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, degradacja chrząstki stawowej, kamień nazębny, maść borowinowa, naciągnięcie mięśnia, naciągnięcie więzadła, paradontoza, reumatoidalne zapalenie stawów, skręcenie, stan pourazowy narządu ruchu, stłuczenie, układ mięśniowo-szkieletowy, wyciąg borowinowy, zapalenie błony maziowej, zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia, zespół bólowy lędźwiowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dicloberl 75 mg/3 ml 75 mg/3 ml
Dicloberl 75 mg/3 ml, zawierający diklofenak sodowy w dawce 75 mg na 3 ml roztworu (25 mg/ml), jest wskazany do leczenia objawowego ostrego bólu u dorosłych w różnych stanach zapalnych i bólowych, takich jak ostre zapalenie stawów (w tym napady dny moczanowej), zaostrzenia reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów i kręgosłupa oraz zapalne choroby tkanek miękkich. Preparat jest również stosowany w pourazowych stanach zapalnych i obrzękach, gdzie szybkie działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne jest kluczowe. Roztwór do wstrzykiwań ma pH 8,0-9,0 i zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak 105 mg alkoholu benzylowego i 600 mg glikolu propylenowego na ampułkę, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki.
alkohol benzylowy, choroba Bechterewa, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, diklofenak sodowy, dna moczanowa, glikol propylenowy, kaletka maziowa, ostre zapalenie stawów, ostry ból, pochewka ścięgnista, pourazowy stan zapalny, przewlekłe zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczny stan zapalny kręgosłupa, roztwór do wstrzykiwań, zapalenie ścięgien, zapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon substancji czynnych
Bromek – Wskazania do stosowania
Bromki, stanowiące co najmniej 0,05% składu Bocheńskiej Leczniczej Soli Jodowo-Bromowej, wykazują szerokie spektrum działania terapeutycznego, szczególnie w chorobach reumatycznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) oraz choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa i stawów. Kąpiele z dodatkiem bromków wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz poprawiające ruchomość stawów i zmniejszające sztywność poranną. Ponadto, bromki wspomagają leczenie zapalenia mięśni i ścięgien, zapalenia korzonków nerwowych oraz schorzeń pourazowych narządu ruchu, przyspieszając regenerację tkanek i redukując obrzęki. W terapii chorób metabolicznych, zwłaszcza dny moczanowej, kąpiele z bromkami łagodzą zaostrzenia i dolegliwości bólowe. Substancja ta, w połączeniu z jodkami (≥0,03%), odgrywa także rolę w profilaktyce niedoczynności tarczycy.
bromek, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, dnawe zapalenie stawów, łuszczyca, mikrokrążenie, nerwica naczyniowa, niedoczynność tarczycy, przewlekła choroba dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie przydatków, rekonwalescencja, reumatoidalne zapalenie stawów, rybia łuska, schorzenie pourazowe narządu ruchu, sól jodowo-bromowa, stan zmęczenia, wyprysk przewlekły, zaburzenie ukrwienia obwodowego kończyn, zapalenie korzonków nerwowych, zapalenie reumatyczne mięśni, zatoki oboczne nosa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neurovit Fast (100 mg + 100 mg + 1 mg)/2 ml
Neurovit Fast to roztwór do wstrzykiwań zawierający 100 mg tiaminy chlorowodorku, 100 mg pirydoksyny chlorowodorku oraz 1 mg cyjanokobalaminy w 2 ml preparatu, stosowany w leczeniu klinicznego i subklinicznego niedoboru witamin z grupy B. Preparat jest szczególnie wskazany w polineuropatiach o różnej etiologii, takich jak polineuropatia cukrzycowa i alkoholowa, gdzie szybkie dostarczenie witamin drogą iniekcyjną omija zaburzone wchłanianie przewodu pokarmowego. Neurovit Fast wykazuje działanie neuroprotekcyjne i przeciwbólowe, poprawiając funkcje nerwów obwodowych oraz zmniejszając dolegliwości bólowe, co przekłada się na poprawę jakości życia pacjentów.
ból neuropatyczny, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, cyjanokobalamina, dysfagia, iniekcja domięśniowa, iniekcja dożylna, nerw kulszowy, neuralgia, Neurovit Fast, niedobór witamin z grupy B, pirydoksyna chlorowodorek, polineuropatia, polineuropatia alkoholowa, polineuropatia cukrzycowa, przewlekła choroba wątroby, przewód pokarmowy, przewodnictwo nerwowe, rwa kulszowa, tiamina chlorowodorek, witamina B12, zaburzenie wchłaniania, zapalenie nerwów, zespół korzonkowy, zespół lędźwiowy - Leksykon substancji czynnych
Sód – Wskazania do stosowania
Sód, jako kluczowy elektrolit, odgrywa istotną rolę w utrzymaniu homeostazy wodno-elektrolitowej oraz funkcjonowaniu komórek. W praktyce klinicznej jest stosowany przede wszystkim w żywieniu pozajelitowym (np. Finomel, Multimel N6-900E) u pacjentów z niedożywieniem lub katabolizmem, gdzie jego zawartość w preparatach wynosi od 32 do 80 mmol na opakowanie. Roztwory chlorku sodu 0,9% (154 mmol/l) są wykorzystywane do uzupełniania utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i sodu. W terapii nerkozastępczej stosuje się m.in. Biphozyl (zawartość sodu nieokreślona), a w dializie otrzewnowej preparaty balance o stężeniach sodu 134 mmol/l. Sód jest także składnikiem leków przeciwwirusowych (Acix 500 – 48,8 mg/fiolkę), antybiotyków (Floxitrat) oraz preparatów do oczyszczania jelit (np. Eziclen – 494,42 mmol w dwóch butelkach, Moviprep – 181,6 mmol/l). W diagnostyce obrazowej wykorzystuje się radiofarmaceutyki zawierające sód, a w stomatologii preparaty fluorku sodu do profilaktyki próchnicy i remineralizacji zębów.
bakteryjne zapalenie zatok, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, czynnik IX, dializa otrzewnowa, dnawe zapalenie stawów, hemofilia B, homeostaza wodno-elektrolitowa, katabolizm, łuszczyca, nadwrażliwość szyjek zębowych, nerwica naczyniowa, niedobór żelaza, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, opryszczkowe zapalenie mózgu, ostre uszkodzenie nerek, półpasiec, powikłane zakażenie skóry, pozaszpitalne zapalenie płuc, pozytonowa tomografia emisyjna, preparat przeczyszczający, profilaktyka próchnicy, przerzut nowotworowy, przewlekła choroba dróg oddechowych, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, remineralizacja zmian próchnicowych, reumatoidalne zapalenie stawów, równowaga elektrolitowa, rybia łuska, terapia nerkozastępcza, wyprysk przewlekły, zaburzenie ukrwienia obwodowego, zakażenie wirusem opryszczki, zapalenie korzonków nerwowych, zapalenie mięśni, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie przydatków, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, znieczulenie zewnątrzoponowe, żywienie pozajelitowe