działanie dromotropowo-ujemne
Działanie dromotropowo-ujemne (ujemny efekt dromotropowy) to zjawisko polegające na zmniejszeniu szybkości przewodzenia impulsów elektrycznych w układzie bodźcoprzewodzącym serca. Jest to jeden z kluczowych mechanizmów regulacji pracy serca, który może być zarówno fizjologiczny, jak i indukowany farmakologicznie.
Efekt dromotropowo-ujemny jest najczęściej wywierany przez aktywację układu przywspółczulnego (nerwu błędnego) lub przez leki z grupy antyarytmicznych, takie jak beta-adrenolityki, blokery kanałów wapniowych (szczególnie werapamil i diltiazem) oraz preparaty naparstnicy. Działanie to jest szczególnie istotne w węźle przedsionkowo-komorowym, gdzie spowolnienie przewodzenia może chronić komory przed nadmierną częstością impulsów pochodzących z przedsionków.
W praktyce klinicznej działanie dromotropowo-ujemne wykorzystuje się w leczeniu tachyarytmii nadkomorowych, takich jak migotanie przedsionków czy trzepotanie przedsionków. Efekt ten pozwala na kontrolę częstości rytmu komór poprzez zmniejszenie liczby impulsów przedsionkowych przewodzonych do komór. Warto jednak pamiętać, że nadmierne działanie dromotropowo-ujemne może prowadzić do zaburzeń przewodzenia, w tym do bloków przedsionkowo-komorowych różnego stopnia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rytmonorm 300 300 mg
Propafenon, chlorowodorek propafenonu, jest lekiem przeciwarytmicznym klasy 1c według klasyfikacji Vaughan-Williamsa (kod ATC: C01BC03), wykazującym blokadę kanałów sodowych i stabilizację błon komórkowych. Jego mechanizm działania obejmuje również słabe działanie β-adrenolityczne, co nadaje mu właściwości klasy II. Na poziomie elektrofizjologicznym propafenon zmniejsza szybkość powstawania potencjału czynnościowego, wywołując efekt dromotropowo ujemny, oraz wydłuża okres refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym i komorach, co przekłada się na skuteczne zapobieganie arytmiom nawrotnym.
blokery receptorów beta-adrenergicznych, błona komórkowa, częstoskurcz nawrotny, droga dodatkowa, działanie beta-adrenolityczne, działanie dromotropowo-ujemne, kanał sodowy, klasyfikacja Vaughan-Williamsa, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, okres refrakcji, potencjał czynnościowy, propafenon, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Właściwości farmakodynamiczne
Adenozyna, endogenny nukleozyd purynowy, wykazuje działanie dromotropowo ujemne w węźle przedsionkowo-komorowym, co umożliwia skuteczne przerwanie pętli pobudzenia krążącego i konwersję napadowych częstoskurczów nadkomorowych (PSVT) do rytmu zatokowego. W praktyce klinicznej adenozyna podawana jest w szybkim wstrzyknięciu dożylnym, a dawki stosowane u dzieci wahają się od 37,5 μg/kg do 400 μg/kg masy ciała, z efektywnością terapeutyczną w zakresie 72–100%. Substancja ta nie jest skuteczna w migotaniu i trzepotaniu przedsionków, gdyż w tych arytmiach węzeł przedsionkowo-komorowy nie uczestniczy w obwodzie re-entry. Adenozyna pełni również funkcję diagnostyczną, umożliwiając precyzyjniejszą ocenę aktywności elektrycznej przedsionków oraz różnicowanie częstoskurczów nadkomorowych z szerokimi i wąskimi zespołami QRS podczas zapisu EKG i badań elektrofizjologicznych.
adenozyna, amiodaron, badanie elektrofizjologiczne, choroba serca, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, działanie dromotropowo-ujemne, kardiowersja, migotanie komór, migotanie przedsionków, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, nukleozyd purynowy, obwód re-entry, preekscytacja, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, rozszerzenie naczyń obwodowych, rytm zatokowy, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adenosine Kabi 3 mg/ml
Adenozyna, endogenny nukleozyd purynowy, wykazuje działanie dromotropowo ujemne poprzez spowolnienie przewodzenia impulsów w węźle przedsionkowo-komorowym, co umożliwia przerwanie pętli pobudzenia krążącego i skuteczne leczenie napadowego częstoskurczu nadkomorowego. Podanie dożylne adenozyny w formie szybkiego wstrzyknięcia pozwala na szybkie przywrócenie rytmu zatokowego, co czyni ją cennym lekiem w nagłych interwencjach kardiologicznych. Należy jednak pamiętać, że adenozyna nie jest skuteczna w arytmiach takich jak migotanie czy trzepotanie przedsionków, gdzie węzeł przedsionkowo-komorowy nie uczestniczy w pętli pobudzenia. Ponadto, adenozyna znajduje zastosowanie diagnostyczne w różnicowaniu częstoskurczów nadkomorowych oraz w badaniach elektrofizjologicznych, umożliwiając precyzyjne określenie miejsca bloku przedsionkowo-komorowego i identyfikację dróg dodatkowych przewodzenia impulsów.
adenozyna, ampułko-strzykawka, badanie elektrofizjologiczne, częstoskurcz nadkomorowy, droga dodatkowa, działanie dromotropowo-ujemne, migotanie przedsionków, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, obwód re-entry, osmolalność, pętla pobudzenia krążącego, roztwór do wstrzykiwań, rytm zatokowy, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zapis elektrokardiograficzny, zespół preekscytacji, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rytmonorm 150 150 mg
Propafenonu chlorowodorek jest lekiem przeciwarytmicznym klasy 1c według klasyfikacji Vaughan-Williamsa, który działa głównie poprzez blokadę kanałów sodowych w kardiomiocytach, co prowadzi do stabilizacji błon komórkowych i zmniejszenia szybkości powstawania potencjału czynnościowego. Dodatkowo wykazuje słabe działanie β-adrenolityczne (klasa II), co rozszerza jego spektrum działania przeciwarytmicznego. Farmakodynamicznie propafenon powoduje wydłużenie czasu refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym oraz komorach serca, co skutkuje zwolnieniem przewodzenia bodźców (działanie dromotropowo ujemne) i zapobiega nawrotom arytmii opartych na mechanizmie re-entry.
blokery receptorów beta-adrenergicznych, blokowanie kanałów sodowych, czas refrakcji, częstoskurcz przedsionkowo-komorowy, droga dodatkowa, działanie beta-adrenolityczne, działanie dromotropowo-ujemne, działanie przeciwarytmiczne, elektrofizjologia mięśnia sercowego, kardiomiocyt, klasyfikacja ATC, klasyfikacja Vaughan-Williamsa, lek przeciwarytmiczny, mechanizm re-entry, potencjał czynnościowy, propafenonu chlorowodorek, węzeł przedsionkowo-komorowy, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polfenon 150 mg
Propafenon, substancja czynna leku Polfenon dostępnego w dawkach 150 mg i 300 mg, jest przeciwarytmikiem klasy IC według klasyfikacji Vaughan-Williamsa (kod ATC: C01BC03). Jego podstawowy mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów sodowych, co hamuje szybki prąd sodowy i zwalnia narastanie fazy 0 potencjału czynnościowego w kardiomiocytach. Propafenon wykazuje zróżnicowany wpływ na potencjał czynnościowy: wydłuża czas trwania potencjału w komórkach roboczych mięśnia sercowego, a skraca go we włóknach Purkinjego, co odróżnia go od innych leków przeciwarytmicznych. Dodatkowo, lek wywiera działanie dromotropowo ujemne, spowalniając przewodzenie impulsów w układzie przewodzącym serca, oraz wydłuża czas refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym i komorach, co zmniejsza ryzyko arytmii nawrotnych.
blokada kanału sodowego, czas refrakcji, częstoskurcz nawrotny, działanie dromotropowo-ujemne, kardiomiocyt, klasyfikacja Vaughan-Williamsa, lek przeciwarytmiczny klasy IC, potencjał czynnościowy, propafenon chlorowodorek, stabilizacja błony komórkowej, węzeł przedsionkowo-komorowy, włókna Purkinjego, zespół Wolfa-Parkinsona-White’a, zespół WPW - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rytmonorm 3,5 mg/ml
Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Rytmonorm, jest przeciwarytmikiem klasy 1c według klasyfikacji Vaughan-Williamsa, charakteryzującym się blokowaniem kanałów sodowych i stabilizacją błon komórkowych. Dodatkowo wykazuje umiarkowane działanie β-adrenolityczne (klasa II), co rozszerza jego profil terapeutyczny. Mechanizm działania obejmuje zmniejszenie szybkości powstawania potencjału czynnościowego oraz wyraźne działanie dromotropowo ujemne, prowadzące do spowolnienia przewodzenia bodźców elektrycznych w sercu. Propafenon wydłuża także czas refrakcji w przedsionku, węźle przedsionkowo-komorowym oraz komorach, co jest kluczowe w kontroli rytmu serca.
bloker receptorów beta-adrenergicznych, blokowanie kanałów sodowych, blokowanie kanału sodowego, czas refrakcji, działanie beta-adrenolityczne, działanie dromotropowo-ujemne, klasyfikacja Vaughan-Williamsa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, potencjał czynnościowy, propafenonu chlorowodorek, przewodzenie bodźców elektrycznych, roztwór do wstrzykiwań, stabilizacja błony komórkowej, węzeł przedsionkowo-komorowy, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polfenon 300 mg
Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Polfenon (dostępnego w tabletkach powlekanych o dawkach 150 mg i 300 mg), jest klasyfikowany jako lek przeciwarytmiczny klasy IC według Vaughan-Williamsa (kod ATC: C01BC03). Jego podstawowy mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów sodowych, co prowadzi do zwolnienia prędkości narastania fazy 0 potencjału czynnościowego kardiomiocytów. W komórkach mięśnia sercowego propafenon nieznacznie wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego, natomiast we włóknach Purkinjego skraca ten czas. Działanie dromotropowo ujemne objawia się zmniejszeniem szybkości przewodzenia bodźców w układzie bodźco-przewodzącym, co skutkuje wydłużeniem czasu refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym oraz komorach serca.
blokowanie kanału sodowego, dodatkowe drogi przewodzenia, działanie dromotropowo-ujemne, klasyfikacja Vaughan-Williamsa, lek przeciwarytmiczny klasy IC, potencjał czynnościowy kardiomiocytów, propafenon chlorowodorek, receptory beta-adrenergiczne, układ bodźco-przewodzący, układ przewodzący serca, układ współczulny, węzeł przedsionkowo-komorowy, właściwości beta-adrenolityczne, włókna Purkinjego, zaburzenia rytmu serca, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespół WPW - Leksykon substancji czynnych
Propafenon – Właściwości farmakodynamiczne
Propafenon, będący lekiem przeciwarytmicznym klasy IC wg klasyfikacji Vaughana-Williamsa (kod ATC: C01BC03), dostępny jest w formie chlorowodorku w tabletkach (150 mg, 300 mg) oraz roztworze do wstrzykiwań (3,5 mg/ml). Jego podstawowy mechanizm działania polega na blokowaniu szybkiego prądu sodowego, co prowadzi do zwolnienia fazy 0 potencjału czynnościowego i zmniejszenia szybkości przewodzenia bodźców w mięśniu sercowym (działanie dromotropowo ujemne). Propafenon wykazuje także słabe właściwości β-adrenolityczne, co dodatkowo wpływa na jego profil farmakodynamiczny. Wpływa na czas trwania potencjału czynnościowego – wydłuża go w komórkach mięśnia sercowego, a skraca we włóknach Purkinjego, co jest istotne dla jego działania przeciwarytmicznego.
blokada kanału sodowego, chlorowodorek propafenonu, działanie dromotropowo-ujemne, klasyfikacja Vaughana-Williamsa, lek przeciwarytmiczny klasy IC, okres refrakcji, pobudliwość mięśnia sercowego, potencjał czynnościowy, prąd sodowy, próg migotania komór, receptor β-adrenergiczny, tkanka mięśnia sercowego, układ bodźcoprzewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, właściwość β-adrenolityczna, włókno Purkinjego, zaburzenie rytmu serca, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Isoptin SR-E 240 240 mg
Lek Isoptin SR-E 240 zawiera 240 mg werapamilu chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy ściśle przestrzegać w praktyce klinicznej. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na werapamil lub składniki pomocnicze (w tym żółcień chinolinową i 37,1 mg sodu na tabletkę), wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II°/III° bez stymulatora serca, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, niewydolność serca z frakcją wyrzutową <35% i/lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej >20 mmHg (z wyjątkiem przypadków wtórnych do częstoskurczu nadkomorowego), a także migotanie/trzepotanie przedsionków z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (zespoły WPW i LGL). Ponadto, stosowanie werapamilu jest bezwzględnie przeciwwskazane w skojarzeniu z iwabradyną ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych.
amiodaron, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, dieta niskosodowa, dodatkowa droga przewodzenia, działanie chronotropowe, działanie dromotropowo-ujemne, frakcja wyrzutowa, hipotensja, iwabradyna, kardiomiopatia przerostowa, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia komorowa, werapamilu chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, żółcień chinolinowa