inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny
Inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI – Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors) to grupa leków przeciwdepresyjnych, które działają poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego dwóch neuroprzekaźników: serotoniny i noradrenaliny w ośrodkowym układzie nerwowym. Mechanizm ich działania polega na zwiększeniu stężenia tych neuroprzekaźników w szczelinie synaptycznej, co prowadzi do nasilenia przekaźnictwa serotoninergicznego i noradrenergicznego.
Do najczęściej stosowanych SNRI należą wenlafaksyna, duloksetyna, milnacipran i deswenlafaksyna. Leki te znalazły szerokie zastosowanie w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych (w tym zaburzenia lękowego uogólnionego i lęku napadowego), zespołu lęku społecznego oraz zespołu stresu pourazowego. Niektóre SNRI, szczególnie duloksetyna, wykazują również skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, fibromialgii oraz wysiłkowego nietrzymania moczu.
Profil działań niepożądanych SNRI obejmuje nudności, bóle głowy, bezsenność, suchość w ustach, zawroty głowy oraz zaburzenia funkcji seksualnych. W przeciwieństwie do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, SNRI cechują się korzystniejszym profilem bezpieczeństwa kardiologicznego. Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek wenlafaksyny.
SNRI wykazują pewną przewagę nad selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w leczeniu ciężkich postaci depresji oraz w przypadkach, gdy istotnym elementem obrazu klinicznego jest anhedonia, apatia i spadek energii. W praktyce klinicznej SNRI są często lekami drugiego rzutu w terapii depresji po nieskuteczności leczenia SSRI.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efectin ER 150
Wenlafaksyna w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Efectin ER) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko interakcji z alkoholem, które może nasilać depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy oraz zwiększać ryzyko przedawkowania, w tym śmiertelnego. Leczenie wiąże się z podwyższonym ryzykiem myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia, z historią zachowań samobójczych lub skłonnościami samobójczymi. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki. U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym agresji i zachowań samobójczych. Istotne jest monitorowanie objawów zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, takich jak SSRI, SNRI, tryptany, opioidy czy ziele dziurawca. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, zaburzenia autonomiczne, neuromięśniowe oraz żołądkowo-jelitowe, a w ciężkich przypadkach mogą przypominać złośliwy zespół neuroleptyczny.
akatyzja, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duża depresja, dysfagia, hiponatremia, inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, mania, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, remisja, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności płytek krwi, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Velaxin ER 150 mg
Velaxin ER, zawierający wenlafaksynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych i interakcji, zwłaszcza z alkoholem, który nasila depresyjny wpływ na OUN i zwiększa ryzyko przedawkowania. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 lat z powodu zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych i agresji. Należy monitorować pacjentów pod kątem zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, oraz zwracać uwagę na objawy takie jak pobudzenie, hipertermia, czy zaburzenia neuromięśniowe. Zaleca się także kontrolę ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także monitorowanie rytmu serca z uwagi na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub po przedawkowaniu.
akatyzja, dysfunkcja seksualna, hipomania, hiponatremia, inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny