wirus Ebsteina-Barr
Wirus Ebsteina-Barr (EBV) to ludzki herpeswirus typu 4, należący do rodziny Herpesviridae. Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych wirusów na świecie, infekującym ponad 90% populacji dorosłych. EBV przenosi się głównie przez kontakt z płynami ustrojowymi, szczególnie śliną, co przyczyniło się do potocznego określenia „wirus pocałunków”.
Zakażenie EBV jest przyczyną mononukleozy zakaźnej, choroby charakteryzującej się gorączką, bólem gardła, powiększeniem węzłów chłonnych oraz splenomegalią. U dzieci infekcja często przebiega bezobjawowo, natomiast u nastolatków i młodych dorosłych może prowadzić do pełnoobjawowej mononukleozy. Po pierwotnej infekcji wirus pozostaje w organizmie w stanie latencji w limfocytach B przez całe życie.
Wirus Ebsteina-Barr jest związany z rozwojem chorób limfoproliferacyjnych oraz niektórych nowotworów, w tym chłoniaka Burkitta, chłoniaka Hodgkina, raka nosogardzieli i części przypadków raka żołądka. EBV wykazuje również związek z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów.
Diagnostyka zakażenia EBV opiera się na badaniach serologicznych wykrywających przeciwciała specyficzne dla wirusa (VCA, EBNA, EA) oraz metodach molekularnych, takich jak PCR. Nie istnieje specyficzne leczenie przyczynowe zakażeń EBV, a terapia ma charakter objawowy. Obecnie nie ma dostępnej szczepionki przeciwko wirusowi Ebsteina-Barr, choć trwają prace nad jej opracowaniem.